Franciszek Stutzmann

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franciszek Stutzmann
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 18 sierpnia 1882
Oravița
Data śmierci 3 marca 1967
Przebieg służby
Lata służby do 1929
Siły zbrojne cesarska i królewska armia
Wojsko Polskie
Jednostki 85 Pułk Piechoty Austro-Węgier
2 Pułk Strzelców Podhalańskich
Oficerski Trybunał Orzekający
Stanowiska dowódca pułku piechoty
członek OTO
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Podpis płk. Stutzmanna (1926)

Franciszek Stutzmann (ur. 18 sierpnia 1882 w Oravița, zm. 3 marca 1967) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 18 sierpnia 1882 w miejscowości Oravița (obecnie Rumunia), jako syn osiadłego tam niemieckiego osadnika Ferdynanda i Polki, Apolonii, z domu Gajdzicka[1][2]. Franciszek Stutzmann miał dwie siostry[1].

Został absolwentem Szkoły Kadetów we Lwowie[1]. Jako oficer Armii Austro-Węgier został przydzielony do 85 pułku piechoty w Lewoczy (tam poznał swoją późniejszą żonę)[1].

Po wstąpieniu do Wojska Polskiego, w stopniu kapitana, walczył w szeregach 2 pułku strzelców podhalańskich na wojnie polsko-bolszewickiej, za co otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari[3]. Od 1922 roku dowodził 2 pułkiem strzelców podhalańskich w Sanoku[4]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 120. lokatą w korpusie oficerów piechoty[5]. W 1923 roku został wybrany prezesem Społecznego Komitet Budowy Domu Żołnierza w Sanoku[6]. 22 lipca 1927 roku został mianowany członkiem Oficerskiego Trybunału Orzekającego z jednoczesnym przeniesieniem do kadry oficerów piechoty[7][8]. 12 marca 1929 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr I[9]. Z dniem 30 czerwca 1929 roku został przeniesiony w stan spoczynku[10].

W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Przemyśl. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr X. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[11]. 14 lutego 1938 roku został wybrany członkiem sądu honorowego przemyskiego gniazda „Sokoła”[12].

Franciszek Stutzmann zmarł 3 marca 1967 roku i został pochowany na Cmentarzu Zasanie w Przemyślu (kwatera 23, rząd 6, grób 11)[13]. Przez wiele lat był to grób ziemny. W 2009 roku staraniem Towarzystwa Przyjaciół Przemyśla i Regionu został postawiony nagrobek[14].

Żoną Franciszka Stutzmanna została Węgierka, Wilhelmina, z domu Klimko[1][2] (zm. 1969)[15]. W 1929 rodzina osiedliła się w Przemyślu[1][2]. W 1939 Franciszek Stutzmann zamieszkiwał przy ulicy Bolesława Chrobrego 60 w Przemyślu[16]. Jedynym dzieckiem Franciszka i Wilhelminy Stuzmannów był Ferdynand (1918-1994), kapitan pilot Wojska Polskiego (21 Eskadra Bombowa Lekka w 1939), Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (Dywizjon 318)[2][1][17].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Zenon Andrzejewski: Był niezawodny na ziemi i w powietrzu. magnum-x.pl. [dostęp 13 października 2014].
  2. a b c d Wojciech Zmyślony: Ferdynand Stutzman. polishairforce.pl. [dostęp 13 października 2014].
  3. Ludwik Migdał: Zarys historji wojennej 2-go Pułku Strzelców Podhalańskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, s. 32, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
  4. Krótka historia 2. Pułku Strzelców Podhalańskich. muzeum.sanok.pl. [dostęp 11 marca 2014].
  5. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 21.
  6. Stanisław Piekarski: Domy Żołnierza Polskiego. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1997, s. 80. ISBN 83-85389-15-6.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927 roku, s. 219.
  8. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 113, 159.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 85.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 139.
  11. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 323, 1042.
  12. „Ziemia Przemyska” Nr 8 z 19 lutego 1938 roku, s. 2.
  13. Wyniki wyszukiwania miejsca pochówku. Franciszek Stutzmann. cmentarzeprzemysl.pl. [dostęp 2016-12-23].
  14. a b c d e f XII Zjazd Przemyślan za nami. niedziela.pl, 19 listopada 2012. [dostęp 13 października 2014].
  15. Wyniki wyszukiwania miejsca pochówku. Wilhelma Stutzmann. cmentarzeprzemysl.pl. [dostęp 2016-12-23].
  16. STUTZMANN Franciszek Przemysl, Boleslawa Chrobrego street 60 (ang.). dcjr.org. [dostęp 13 października 2014].
  17. Zenon Andrzejewski: Przemyskie Orlęta 1939 r. Ferdynand Stutzmann. w.kki.com.pl. [dostęp 13 października 2014].
  18. Polish Order of the Virtuti Militari Recipients 1792-1992 - S2 (ang.). feefhs.org. [dostęp 13 października 2014].
  19. M.P. z 1938 r. Nr 251, poz. 612.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]