Grzymiszew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grzymiszew
Centrum Grzymiszewa
Centrum Grzymiszewa
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat turecki
Gmina Tuliszków
Liczba ludności (2010) ok. 1090
Strefa numeracyjna (+48) 63
Tablice rejestracyjne PTU
SIMC 0297997
Położenie na mapie gminy Tuliszków
Mapa lokalizacyjna gminy Tuliszków
Grzymiszew
Grzymiszew
Położenie na mapie powiatu tureckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tureckiego
Grzymiszew
Grzymiszew
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Grzymiszew
Grzymiszew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grzymiszew
Grzymiszew
Ziemia52°02′42″N 18°22′02″E/52,045000 18,367222

Grzymiszewwieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Tuliszków.

Historia[edytuj kod]

Najstarsza pisana wzmianka o istnieniu wsi szlacheckiej Grzymiszew pochodzi z 1411 roku. Wiadomo, że miejscowość otrzymała prawa miejskie przed r. 1443[1] i była miastem prywatnym. Pozbawiony impulsów gospodarczych ośrodek nie rozbudował się; negatywnie na jego rozwoju odbiły się też przemarsze obcych wojsk szwedzkich w XVII i XVIII w. oraz francuskich w r. 1812. Ostatnia znana wzmianka o Grzymiszewie jako mieście pochodzi z 1685 r. [1], data utraty praw miejskich nie jest jednak znana.

Miejscowość posiada zabudowę typowo wiejską, jednak w jej centrum znajduje się niewielki, kwadratowy plac, który jest zapewne reliktem dawnego rynku.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Zabytki[edytuj kod]

Zespół dworski[edytuj kod]

Najcenniejszym zabytkiem miejscowości był znajdujący się w jej zachodniej części zespół dworski rodziny Pułaskich, ostatnich właścicieli dóbr grzymisławskich. Prawdopodobnie w latach powojennych dwór został zdewastowany, a następnie rozebrany. Jedyną pozostałością po nim jest obszerny, bardzo zaniedbany park o interesującym drzewostanie [2].

Parafia i kościół[edytuj kod]

Grzymiszewską parafię erygował w 1443 roku arcybiskup gnieźnieński Wincenty Kot, włączając do niej klika wsi należących dotychczas do parafii Turek oraz wieś Piętno z parafii w Malanowie. Pierwszy kościół parafialny wystawił w połowie XV wieku Marcin ze Szczytnik, właściciel Grzymiszewa. Była to budowla drewniana, mająca sześć ołtarzy, która spłonęła w 1783 roku. W jego miejsce Izabela Gajewska z Mycielskich, miejscowa dziedziczka, wystawiła dwa lata później własnym sumptem nowy kościół, także drewniany. Został on rozebrany przez Niemców w 1943 roku.

Obecny kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i świętej Barbary został zbudowany w roku 1949 i w tymże roku konsekrowany. Jest to budynek bezstylowy, murowany, kryty blachą aluminiową, malowany w 1999 roku. Posiada dwa ołtarze. W głównym znajduje się barokowy obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem w srebrnej sukience, pochodzący z połowy XVII wieku. Ponadto ciekawymi zabytkami są: barokowe obrazy Świętej Rodziny, Chrystusa Bolesnego i świętego Walentego, obraz świętej Rozalii z początku XIX wieku, dwa barokowe krucyfiksy oraz monstrancja wieżyczkowa z cechą złotniczą Torunia i cechą imienną Jana Christiana Bröllmana.

Grobowiec Pułaskich[edytuj kod]

Na cmentarzu rzymskokatolickim znajduje się odnowiony, monumentalny grobowiec rodzinny Pułaskich, wybudowany w II poł. XIX w. w stylu neoromańskim. Grobowiec ten został zaadoptowany jako kaplica pogrzebowa i służy mieszkańcom parafii.

Przypisy

  1. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, wyd. pod red. F. Sulimierskiego, B. Chlebowskiego, J. Krzywickiego i W. Walewskiego, Warszawa 1880-1902, t. 1-15.

Bibliografia[edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj kod]