Halina Auderska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Halina Auderska
Data i miejsce urodzenia 3 lipca 1904
Odessa
Data i miejsce śmierci 21 lutego 2000
Warszawa
Posłanka IX kadencji Sejmu PRL
Okres od 13 października 1985
do 3 czerwca 1989
Przynależność polityczna posłanka bezpartyjna
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (dwukrotnie) Warszawski Krzyż Powstańczy Medal 10-lecia Polski Ludowej
Grób Haliny Auderskiej na Cmentarzu Powązkowskim

Halina Maria Auderska (ur. 3 lipca 1904 w Odessie, zm. 21 lutego 2000 w Warszawie) – polska autorka sztuk scenicznych, słuchowisk radiowych i scenariuszy filmowych, prozaik, leksykograf. Posłanka na Sejm PRL VIII i IX kadencji.

Życiorys[edytuj]

Wnuczka zesłańca na syberyjskiego, była córką Romana, inżyniera, i Heleny z domu Janelli. Początkowo odbierała wykształcenie domowe, następnie uczyła się w noszącym imię Aleksandra Jabłonowskiego polskim gimnazjum w Odessie. Ukończyła filologię polską na UW oraz studium pedagogiczne. W latach 1926–1939 pracowała jako nauczycielka szkół średnich. Podczas II wojny światowej była sanitariuszką w Warszawie i żołnierzem ZWZ-AK. W okresie okupacji uczestniczyła również w tajnym nauczaniu. Uczestniczka powstania warszawskiego.

Debiutowała w 1924 jako autorka słuchowisk radiowych. W 1935 wydała powieść Poczwarki Wielkiej Parady. W latach 1946–1950 redaktor naczelny w wydawnictwie Trzaska, Evert i Michalski. W latach 1956–1959 w zespole redakcyjnym miesięcznika Dialog. W latach 1950–1969 zastępca redaktora naczelnego Słownika języka polskiego. W latach 1958–1979 współzałożycielka i długoletni prezes ITI. W 1964 podpisała list pisarzy polskich, protestujących przeciwko listowi 34, wyrażając protest przeciwko uprawianej na łamach prasy zachodniej oraz na falach dywersyjnej rozgłośni radiowej Wolnej Europy, zorganizowanej kampanii, oczerniającej Polskę Ludową[1].

W latach 1983–1986 była pierwszym prezesem Związku Literatów Polskich – organizacji powołanej przez władze komunistyczne w miejsce rozwiązanego przez nie wcześniej związku o tej samej nazwie (od 1986 prezesem honorowym).

W latach 1981–1983 była członkinią Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Członkini Prezydium Tymczasowej Rady Krajowej PRON w 1982[2] oraz Rady Krajowej PRON w 1983[3]. W 1983 wybrana w skład Prezydium Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Była członkinią Komitetu Wykonawczego RK PRON oraz członkinią Ogólnopolskiego Komitetu Pokoju. W latach 1980–1989 była bezpartyjną posłanką na Sejm.

Twórczość[edytuj]

  • Książki
    • 1935: Poczwarki Wielkiej Parady
    • 1952: Zbiegowie
    • 1954: Rzeczpospolita zapłaci
    • 1959: Zaczarowana zatoka
    • 1964: Awantura w Jaworowie
    • 1971: Jabłko granatu
    • 1973: Ptasi gościniec
    • 1974: Babie lato
    • 1977: Szmaragdowe oczy
    • 1977: Kwartet wokalny
    • 1980: Miecz Syreny
    • 1983: Smok w herbie. Królowa Bona
    • 1985: Zabić strach

Ordery, odznaczenia i nagrody[edytuj]

Przypisy

  1. „Dziennik Polski”, rok XX, nr 111 (6303), 12 maja 1964, s. 2.
  2. „Dziennik Polski”, rok XXXVIII, nr 223 (11 807), 20 grudnia 1982, s. 2.
  3. „Trybuna Robotnicza”, nr 109 (12 961), 10 maja 1983, s. 6.
  4. M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144
  5. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 24–25. ISBN 8322320736.
  6. M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400

Bibliografia[edytuj]

  • Krystyna Kuliczkowska, Barbara Tylicka: Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1979.
  • Lesław Bartelski: Polscy pisarze współcześni 1939–1991. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995. ISBN 83-01-11593-9.
  • Hasło w encyklopedii WIEM