Wyższe naczelne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Haplorrhini)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wyższe naczelne
Haplorrhini
Pocock, 1918
Szympans
Szympans
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne

Wyższe naczelne[1] (Haplorrhini) – podrząd ssaków z rzędu naczelnych (Primates) obejmujący wyraki oraz małpy właściwe czyli szerokonose małpy Nowego Świata, wąskonose małpy Starego Świata i małpy człekokształtne. W języku polskim Haplorrhini określane są jako wyższe naczelne w odróżnieniu do niższych naczelnych z kladu lemurowych (Strepsirrhini). Haplorrhini jest taksonem monofiletycznym.

Wyższe naczelne mają pysk krótszy niż u przedstawicieli Strepsirrhini. Nozdrza nie są połączone z górną wargą. W oku występuje, nieobecny u niższych naczelnych, dołek środkowy siatkówki oka (fovea centralis), nie ma natomiast grzebienia zębowego i błony odblaskowej (tapetum lucidum). Większość prowadzi dzienny tryb życia – wyjątek stanowią ponocnice. Samice rodzą zwykle jedno młode, które przez długi czas jest zależne od matki.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Haplorrhini

Tarsiiformes (wyrakokształtne)


Simiiformes (małpy właściwe)

Platyrrhini (małpy szerokonose)


Catarrhini (wąskonose)

Cercopithecoidea (małpy Starego Świata)



Hominoidea (człekokształtne)





Przypisy

  1. Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 35. ISBN 978-83-88147-15-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Haplorrhini. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 27 grudnia 2008]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]