Płaksowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Płaksowate
Cebidae
Bonaparte, 1831
Kapucynka czarnobiała (Cebus capucinus)
Kapucynka czarnobiała (Cebus capucinus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne
Infrarząd małpokształtne
Parvordo małpy szerokonose
Rodzina płaksowate
Podrodziny

Płaksowate[1] (Cebidae) – rodzina ssaków naczelnych z infrarzędu małpokształtnych (Haplorrhini).

Występowanie[edytuj]

Ameryka Południowa – od południowego Meksyku po północną Argentynę[2]. W Ameryce Południowej były obecne od wczesnego oligocenu.

Charakterystyka[edytuj]

Małe i średniej wielkości małpy osiągające od 14 cm (pigmejka karłowata) do 100 cm długości ciała. Ogon zwykle długi, owłosiony i chwytny. Długie kończyny, kciuk nie jest przeciwstawny, często zredukowany lub nieobecny, pierwszy palec stopy (paluch) duży, przeciwstawny i chwytny. Palce są zakończone płaskimi lub zakrzywionymi paznokciami. Duże, skierowane do przodu oczy umożliwiają widzenie stereoskopowe. Ubarwienie zwykle szare, brązowe lub rudawe, u niektórych kontrastowe.

W uzębieniu płaksowatych występują 3 trzonowce.

Wzór zębowy I C P M
36 = 2 1 3 3
2 1 3 3

Tryb życia[edytuj]

Większość gatunków z rodziny płaksowatych prowadzi dzienny i nadrzewny tryb życia. Są wszystkożerne, żywią się głównie owocami i owadami, choć nie gardzą mięsem, które znajdzie się w ich zasięgu. Żyją w grupach rodzinnych. Ciąża trwa 130-170 dni. Samica rodzi jedno lub dwa młode. Marmozety i tamaryny tworzą grupy rodzinne złożone z kilku dorosłych, niespokrewnionych osobników, którzy wspólnie opiekują się młodymi urodzonymi w takiej grupie.

Systematyka[edytuj]

Do rodziny płaksowatych zalicza się dwie podrodziny[2][3][1]:

Przypisy

  1. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 38–39. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  2. a b A.B. Rylands, R.A. Mittermeier, B.M. Bezerra, F.P. Paim, H.L. Queiroz: Family Cebidae (Squirrel Monkeys and Capuchins). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, D.E. Wilson: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 348–413. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.)
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Cebidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2016-11-24]

Bibliografia[edytuj]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. Myers, P.: Cebidae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2000. [dostęp 13 maja 2008].
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) (ang.). Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 13 maja 2008].
  4. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
  5. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 106-107. ISBN 83-01-14344-4.