Ponocnicowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ponocnice)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ponocnicowate[1]
Aotidae
Elliot, 1913
Ponocnica trójpręgowa (Aotus trivirgatus)
Ponocnica trójpręgowa (Aotus trivirgatus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd Haplorrhini
Infrarząd małpy właściwe
Nadrodzina małpy szerokonose
Rodzina ponocnicowate[1]

Ponocnicowate[1] (Aotidae) – rodzina małych małp szerokonosych, dawniej włączana do rodziny płaksowatych (Cebidae) jako podrodzina Aotinae Poche, 1908. Początkowo zaliczano do niej tylko jeden, szeroko rozprzestrzeniony, gatunek Aotus trivirgatus (ponocnica trójpręgowa, zwana również ponocnicą lub mirikiną) z licznymi podgatunkami.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Są to zwierzęta szeroko rozpowszechnione w różnego typu lasach Ameryki Południowej i Środkowej.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Szczególną cechą gatunków zaliczanych do ponocnic jest ich nocny tryb życia, dobrze rozwinięty wzrok oraz długi nie czepny ogon. Dobrze widzą przy słabym oświetleniu, rozróżniają kolory[2]. Ponocnicowate tworzą trwałe związki monogamiczne i żyją w grupach rodzinnych. Oboje rodzice opiekują się małpiętami. Ponocnicowate żyją do 13 lat na wolności i do 20 lat w niewoli.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny ponocnic zaliczany jest jeden rodzaj Aotus Illiger, 1811. Kwestia gatunków pozostaje dyskusyjna. Początkowo uważano, że rodzaj reprezentowany jest przez tylko jeden gatunek Aotus trivirgatus[3][4][5]. W 1983 Philip Hershkovitz wyróżnił 9 odrębnych gatunków[6]. Badania cytogenetyczne wykazały u badanych Aotus spp. 18 różnych kariotypów o liczbie chromosomów od 46 do 58[7]. Ustalenie relacji filogenetycznych wymaga dalszych badań. Wielu systematyków uznaje za gatunki tylko Aotus azarae i Aotus trivirgatus, pozostałe proponowane przez innych badaczy traktując jako podgatunki.

Poniżej wykazano wszystkie wymieniane nazwy gatunkowe:

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie ponocnicowate są objęte konwencją CITES[8].

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 39-40. ISBN 978-83-88147-15-9.
  2. Dewey, 2007
  3. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
  4. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  5. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Aotus trivirgatus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 28 grudnia 2008]
  6. Hershkovitz P. 1983. Two new species of night monkeys, genus Aotas (Cebidae, Platyrnhini): A preliminary report on Aotus taxonomy. American Journal of Primatology. 4:209-243.
  7. Ruiz-Herrera et al. Comparative chromosome painting in Aotus reveals a highly derived evolution. American Journal of Primatology. 2005 Jan;65(1):73-85.
  8. CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, Appendices I, II and III (ang.). 2010. [dostęp 7 lutego 2012]. Załączniki I, II i III w formacie pdf (pl)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Owl monkey Aotus sp. (ang.). (On-line), Primate Info Net. [dostęp 14 maja 2008].
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Aotidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 28 grudnia 2008]
  3. Dewey, T.: Aotidae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2007. [dostęp 28 grudnia 2008].