Hebrydy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy archipelagu. Zobacz też: Hebrydy – uwertura Mendelssohna.
Hebrydy
Kamienne kręgi Callanish na wyspie Lewis
Kamienne kręgi Callanish na wyspie Lewis
Kontynent Europa
Państwo  Wielka Brytania
Akwen Ocean Atlantycki
Wyspy Hirta, Soay, Boreray, Dùn, Stac an Armin, Stac Lee, Stac Levenish, Stac Biorach
Liczba wysp około 500
Powierzchnia 7 555 km²
Populacja (2001)
 • liczba ludności

43,4 tys.
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
Hebrydy
Hebrydy
Ziemia 57°00′00″N 7°00′00″W/57,000000 -7,000000Na mapach: 57°00′00″N 7°00′00″W/57,000000 -7,000000
Mapa archipelagu
Położenie na mapie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Hebrydy (ang. Hebrides, wym. [ˈhɛbrɨdiːz], lub Western Isles; gael. Innse Gall) – archipelag ok. 500 wysp na Oceanie Atlantyckim, wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży Szkocji. Hebrydy należą do Wielkiej Brytanii. Główna miejscowość wysp to Stornoway. Wyspy zajmują powierzchnię 7 555 km², a zamieszkuje je 43,4 tys. ludzi (2001).

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Hebrydy dzielą się na:

Te grupy wysp rozdzielone są Morzem Hebrydzkim i kanałem The Minch. Hebrydy stanowią teren górzysty do niemal 1000 m n.p.m. (Sgurr Alasdair 993 m), znajdują się na nich liczne bagna i jeziora.

Na Hebrydach rozwinęło się rybołówstwo, hodowla owiec i bydła, a także drobny przemysł tkacki (tweed).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze ślady ludzkiej bytności na Hebrydach pochodzą z okresu 8500 – 8250 p.n.e. czyli z ery mezolitu. Wyspy w I tysiącleciu zasiedlone przez Celtów. Na wyspie Iona od 563 r. klasztor, założony przez świętego Kolumbę, stał się ważnym ośrodkiem monastycyzmu celtyckiego, skąd prowadzono chrystianizację Piktów i Nortumbrii. W VIII w. rozpoczęły się najazdy norweskich wikingów. Od IX w. wyspy znalazły się pod panowaniem Normanów. W 1266 r. zostały włączone do Szkocji. W czasach nowożytnych Hebrydy, położone poza obszarem niszczonym przez wojny oraz dzięki pomyślnie rozwijającej się tu uprawie ziemniaków, stanowiły region stabilizacji gospodarczej i społecznej. W XIX i XX w. dość znaczna emigracja gospodarcza do Australii i Kanady.

Wpływ na kulturę[edytuj | edytuj kod]

Od nazwy wysp wzięła swój tytuł skomponowana w 1829 roku przez Feliksa Mendelssohna uwertura koncertowa Hebrydy h-moll, op.26. Marjory Kennedy-Fraser wydała trzy tomy Songs of the Hebrides (Pieśni Hebrydów) (1909, 1917, 1921), czwarty wolumin - From the Hebrides, kilka lat później. W 1913 roku Granville Bantock skomponował Hebridean Symphony (którą dedykował Kennedy-Fraser), w 1920 roku balladę orkiestrową The Sea Reivers (porzucone scherzo z Hebridean Symphony) oraz Caristiona, A Hebridean Seascape (wersja zrewidowana 1943-44) - obydwa utwory opublikowane jako Two Hebridean Sea Poems.[1]

Akcja eksperymentalnej gry komputerowej Dear Esther toczy się na jednej z hebrydzkich wysp.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Lewis Foreman tekst w książeczce do nagrania: Granville Bantock - Orchestral Music, Royal Philharmonic Orchestra, Vernon Handley, 6CD, DDD, Hyperion Records, 2007, CDS44281/6

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lewis Foreman tekst w książeczce do nagrania: Granville Bantock - Orchestral Music, Royal Philharmonic Orchestra, Vernon Handley, 6CD, DDD, Hyperion Records, 2007, CDS44281/6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]