Samogłoska przymknięta centralna niezaokrąglona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samogłoska przymknięta centralna niezaokrąglona – typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to ɨ (litera i z poziomym przekreśleniem).

W praktyce[edytuj]

Języki, w których występuje ten dźwięk[edytuj]

Samogłoska przymknięta centralna niezaokrąglona występuje w językach:

Język Słowo MAF Tłumaczenie
rosyjski[1] вы [] "wy"
rumuński

Typowym przykładem [ɨ] jest rosyjskie akcentowane ы (y) w вы (transkrypcja wy).

Symbol ɨ jest często używany do transkrypcji dźwięku zapisywanego y w polskim alfabecie, jednak polskie y jest nieco bardziej otwarte [ɨ̞] i jest samogłoską prawie przymkniętą centralną niezaokrągloną, a nie przymkniętą.

înspre [ˈɨn̪s̪pre̞] "w kierunku"

W niektórych językach występuje samogłoska prawie przymknięta centralna niezaokrąglona, nieposiadająca odrębnego oficjalnego symbolu IPA (m. in. Oxford English Dictionary stosuje []), zapisywana [ɨ̞] lub [ɪ̈], kiedy niezbędne jest rozróżnienie:

Język Słowo MAF Tłumaczenie Uwagi
amharski[2] ሥር / sər [sɨ̞r] "korzeń" Z reguły transkrybowana /ɨ/.
angielski parallelepiped [ˌpæɹəlɛlɨ̞ˈpɪpɨ̞d] "równoległościan"
polski pył [pɨ̞w] "pył" Z reguły transkrybowana /ɨ/, rzadziej /ɪ/.
rosyjski[3] жена [ʐɨ̞ˈn̪ä] "żona" Występuje tylko w nieakcentowanych sylabach po twardej spółgłosce.


Samogłoski kardynalne
Przednie Przednie scentr. Centralne Tylne
scentr.
Tylne
Przymknięte
Blank vowel trapezoid.png
i • y
ɨ • ʉ
ɯ • u
ɪ • ʏ
• ʊ
e • ø
ɘ • ɵ
ɤ • o
ɛ • œ
ɜ • ɞ
ʌ • ɔ
a • ɶ
ɑ • ɒ
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.

Przykład dźwiękowy i

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Katrina Hayward, Richard J. Hayward: Amharic. W: Handbook of the International Phonetic Association. Cambridge: Cambridge University Press, 1999, s. 45–50. ISBN 978-0-521-65236-0. (ang.)
  • Daniel Jones, Dennis Ward: The Phonetics of Russian. Cambridge: Cambridge University Press, 1969. (ang.)