To jest dobry artykuł

Helena Pilejczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Helena Pilejczyk
Helena Pilejczyk, 2009
Helena Pilejczyk, 2009
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1931
Zieluń, Polska
Klub Stal Elbląg (1950–55)
Turbina Elbląg (1956–58)
Olimpia Elbląg (1959–72)
Wzrost 159 cm
Reprezentacja  Polska
Dorobek medalowy
Reprezentacja  Polska
Igrzyska olimpijskie
Brąz
Squaw Valley 1960 1500 m
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Helena Pilejczyk, z domu Majcher (ur. 1 kwietnia 1931 w Zieluniu) – polska łyżwiarka szybka, olimpijka, wielokrotna mistrzyni Polski, zdobywczyni brązowego medalu na igrzyskach w Squaw Valley 1960 i zdobywczyni tzw. małego wicemistrzostwa świata z Östersund 1960. Zawodniczka klubów elbląskich: Stali, Turbiny i Olimpii, później nauczycielka i trenerka.

Córka Stanisława i Heleny, absolwentka Liceum Pedagogicznego w Kwidzynie (1950). W 1955 wyszła za mąż za Lucjana Pilejczyka, działacza i sędziego łyżwiarskiego, ma z nim syna Jarosława (ur. 1958)[1].

Jej rekordy życiowe to 48,20 s na 500 metrów, 1:35,80 na 1000 m, 2:37,10 na 1500 m, 5:15,20 na 3000 m, 10:06,20 na 5000 m, 199,766 w wieloboju małym[1]. Zasłużona Mistrzyni Sportu, odznaczona m.in. Srebrnym i Brązowym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe oraz Krzyżem Kawalerskim[1] i w 2008 Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (M.P. z 2009 nr 24, poz. 311). Honorowa Obywatelka Elbląga[2].

Przebieg kariery[edytuj | edytuj kod]

Helena Majcher wychowywała się w Zieluniu, potem mieszkała kolejno w Pułtusku, Radzyminie, Warszawie (podczas powstania), Pruszkowie, Kwidzynie i w Elblągu. Dostała tam pracę nauczycielki w szkole podstawowej[1]. Początkowo uprawiała grę w siatkówkę i lekkoatletykę, wkrótce jednak zmieniła dyscyplinę na łyżwiarstwo szybkie. Opiekował się nią trener Stali Elbląg Kazimierz Kalbarczyk. W lutym 1952 dostała telegram z Zakopanego, z prośbą o przyjazd i zastąpienie chorej zawodniczki Stali-Olimpii w sztafecie 4x1000 m[3]. Zdobyła wtedy swój pierwszy tytuł mistrzyni Polski. Indywidualnie była szósta i tym samym awansowała do kadry narodowej[4]. Rok później ustanowiła swój pierwszy rekord kraju na dystansie 500 m. W 1955 była już rekordzistką na wszystkich dystansach[3].

Mistrzostwa świata w 1957 w fińskiej Imatrze były dla Pilejczykowej debiutanckimi; zajęła w nich dziewiątą pozycją w wieloboju. Rok później w szwedzkim Kristinehamn była już piąta, a w 1960 na światowym czempionacie w Östersund zajęła drugie miejsce na 1000 m i zdobyła srebrny medal[3] (w łącznej klasyfikacji ponownie była piąta).

Igrzyska olimpijskie w Squaw Valley[edytuj | edytuj kod]

W lutym tego samego roku Pilejczyk pojechała na zimowe igrzyska do USA (była to pierwsza olimpiada, w której programie znalazło się łyżwiarstwo szybkie kobiet[5]). Początkowo krajowi działacze nie chcieli dopuścić do wyjazdu reprezentantek Polski, uważając to za stratę pieniędzy przy jednoczesnej niemożności nawiązania walki z czołówką światową[6]. Przekonało ich dopiero drugie miejsce Pilejczykowej na MŚ. Polka odczuwała przed swym pierwszym olimpijskim startem dużą presję kibiców, którzy po zdobyciu przez zawodniczkę medalu MŚ liczyli na jej kolejny sukces[4]. W pierwszym konkursie (na dystansie 500 m) Pilejczyk była dwunasta, w kolejnym (na 1000 m) piąta, a 21 lutego zdobyła brązowy medal na 1500 m. W zawodach długo prowadziła jej rodaczka Elwira Seroczyńska. W ostatniej parze rywalizowały ze sobą Pilejczyk i będąca w znakomitej formie radziecka panczenistka Lidija Skoblikowa[1].

Wiedziałam, że jestem w wielkiej formie, po wyniku Elwiry widać było, że po prostu jesteśmy świetnie przygotowane przez trenera właśnie na ten, najważniejszy w całej karierze start. Ruszyłam jak do sprintu. Przez półtora okrążenia jechałyśmy idealnie równo, ruch w ruch, krok w krok. Na kolejnym wirażu objęłam prowadzenie... Ale Skoblikowa jakby włączyła dodatkowe zasilanie i zaczęła się oddalać, pięć, dziesięć, piętnaście metrów. Zebrałam wszystkie siły i przyspieszyłam. Byłam znów coraz bliżej... Niestety meta znajdowała się już za blisko. Kiedy podano nasze czasy aż krzyknęłam z radości. Lidia ustanowiła nowy rekord świata, ale ja, mając tak świetną partnerkę uzyskałam trzeci czas! Jestem trzecia! Mam medal! Rzuciłyśmy się z Elwirą sobie w objęcia. Ona ma srebro, a ja brąz! Cóż za cudowny dzień!

— Helena Pilejczyk, [1]

Podczas dekoracji grupa miejscowej Polonii urządziła swym rodaczkom owację, a następnie przedarła się przez kordon ochroniarzy i podrzucała je do góry[7]. Po zawodach pojawiły się opinie, że na początku wyścigu Pilejczyk pojechała za szybko i podciągnęła Skoblikową, a gdyby tego nie zrobiła, Seroczyńska mogłaby mieć złoto[4]. W ostatniej części olimpijskiej rywalizacji (na 3000 m) Pilejczyk była szósta.

Późniejsze sezony[edytuj | edytuj kod]

Helena Pilejczyk w 2012

Na mistrzostwach globu jeszcze tylko w 1961 wywalczyła miejsce w czołowej dziesiątce – w norweskim Tønsbergu[3] była siódma. W następnej edycji uplasowała się na czternastym miejscu; w kolejnych klasyfikowano ją w połowie trzeciej dziesiątki. Na igrzyskach w Innsbrucku najlepszym wynikiem Pilejczykowej była piętnasta pozycja w wyścigu na 1000 m. W pozostałych startach plasowała się w trzeciej dziesiątce. W 1971 wystartowała w swoich jedynych mistrzostwach Europy; w Leningradzie uplasowała się na dwudziestej trzeciej lokacie w wieloboju[3].

Po zakończeniu kariery[edytuj | edytuj kod]

W 1972 wycofała się z czynnego życia sportowego. Wróciła do pracy pedagogicznej i trenerskiej w Olimpii, a później CWEKS Orzeł. Jej wychowankami byli m.in.: Mariusz Maślanka, Małgorzata Tomporowska, Celina Tłustochowicz i olimpijka Ewa Borkowska-Wasilewska. W 1997 Pilejczyk zdobyła na torze w Berlinie złoty medal w wieloboju, w kategorii powyżej 65 lat[1]. Uprawiała łyżwiarstwo szybkie do 75. roku życia, zdobywając wielokrotnie tytuły mistrzyni świata weteranów[4]. Piastuje funkcję wiceprezesa Elbląskiego Sportowego Klubu Nestora[2]. W 2008 odsłoniła swoją gwiazdę w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie, a w 2013 replikę swego olimpijskiego medalu w Alei Gwiazd Sportu w Dziwnowie[2]. Mieszka w Elblągu (w 2002 zostało jej przyznane honorowe obywatelstwo)[8].

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Igrzyska olimpijskie Olympic rings without rims.svg[edytuj | edytuj kod]

Miejsce Dzień Rok Miejscowość Dyscyplina/konkurencja Czas Czas zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni
12. 20 lutego 1960 Stany Zjednoczone Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie
500 m
48,2 45,9 2,3 Niemiecka Republika Demokratyczna Helga Haase
3.Bronze medal.svg 21 lutego 1960 Stany Zjednoczone Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie
1500 m
2:27,1 2:25,2 1,9 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
5. 22 lutego 1960 Stany Zjednoczone Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie
1000 m
1:35,8 1:34,1 1,7 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Kłara Gusiewa
6. 23 lutego 1960 Stany Zjednoczone Squaw Valley łyżwiarstwo szybkie
3000 m
5:26,2 5:14,3 11,9 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
23. 30 stycznia 1964 Austria Innsbruck łyżwiarstwo szybkie
500 m
50,1 45,0 5,1 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
25. 31 stycznia 1964 Austria Innsbruck łyżwiarstwo szybkie
1500 m
2:38,3 2:22,6 15,7 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
15. 1 lutego 1964 Austria Innsbruck łyżwiarstwo szybkie
1000 m
1:39,8 1:33,2 6,2 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
26. 2 lutego 1964 Austria Innsbruck łyżwiarstwo szybkie
1000 m
5:47,3 5:14,9 32,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa

Mistrzostwa świata w łyżwiarstwie szybkim w wieloboju[edytuj | edytuj kod]

Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas/punkty Czas/punkty zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni
12. 9–10 lutego 1957 Finlandia Imatra 1500 m 2:46,2 2:37,0 9,2 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artamonowa
7. 9–10 lutego 1957 Finlandia Imatra 3000 m 5:45,0 5:33,8 11,2 Finlandia Eevi Huttunen
10. 9–10 lutego 1957 Finlandia Imatra 500 m 51,2 48,8 3,2 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Sofja Kondakowa
10. 9–10 lutego 1957 Finlandia Imatra 1000 m 1:45,9 1:39,9 6,0 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artamonowa
9. 9–10 lutego 1957 Finlandia Imatra wielobój 217.050 207.500 9.550 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artamonowa
7. 8–9 lutego 1958 Szwecja Kristinehamn 1500 m 2:43,7 2:34,3 9,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artamonowa
6. 8–9 lutego 1958 Szwecja Kristinehamn 500 m 50,3 47,6 2,7 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Tamara Ryłowa
6. 8–9 lutego 1958 Szwecja Kristinehamn 1000 m 1:46,3 1:43,3 3,0 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Sofja Kondakowa
8. 8–9 lutego 1958 Szwecja Kristinehamn 3000 m 5:54,3 5:33,0 11,3 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artamonowa
5. 8–9 lutego 1958 Szwecja Kristinehamn wielobój 217.067 208.483 8.584 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Artamonowa
5. 30–31 stycznia 1960 Szwecja Östersund 1500 m 2:41,6 2:37,6 4,0 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
2.Silver medal.svg 30–31 stycznia 1960 Szwecja Östersund 1000 m 1:40,7 1:40,2 0,5 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Kłara Gusiewa
11. 30–31 stycznia 1960 Szwecja Östersund 500 m 52,3 49,5 2,8 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
5. 30–31 stycznia 1960 Szwecja Östersund 3000 m 5:37,6 5:23,9 13,7 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
5. 30–31 stycznia 1960 Szwecja Östersund wielobój 212.784 208.833 3.951 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
12. 11–12 lutego 1961 Norwegia Tønsberg 500 m 49,7 48,1 1,6 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
11. 11–12 lutego 1961 Norwegia Tønsberg 1000 m 1:43,3 1:37,8 5,5 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
5. 11–12 lutego 1961 Norwegia Tønsberg 1500 m 2:38,9 2:33,3 5,6 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
5. 11–12 lutego 1961 Norwegia Tønsberg 3000 m 5:35,6 5:23,4 12,2 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Woronina
7. 11–12 lutego 1961 Norwegia Tønsberg wielobój 210.250 202.533 7.717 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Walentina Stienina
11. 17–18 lutego 1962 Finlandia Imatra 500 m 49,4 47,6 1,8 Polska Elwira Seroczyńska
14. 17–18 lutego 1962 Finlandia Imatra 1000 m 1:45,8 1:41,6 3,2 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Woronina
19. 17–18 lutego 1962 Finlandia Imatra 1500 m 2:43,5 2:32,2 11,3 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Woronina
17. 17–18 lutego 1962 Finlandia Imatra wielobój 156.800 204.683 47.883 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Inga Woronina
11. 21–22 lutego 1963 Japonia Karuizawa 500 m 47,8 45,4 2,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
27. 21–22 lutego 1963 Japonia Karuizawa 1000 m 1:39,7 1:31,8 7,9 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
27. 21–22 lutego 1963 Japonia Karuizawa 1500 m 2:34,7 2:23,3 11,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
25. 21–22 lutego 1963 Japonia Karuizawa wielobój 149.550 190.817 41.267 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lidija Skoblikowa
20. 27–28 stycznia 1968 Finlandia Helsinki 1000 m 1:40,3 1:34,5 5,8 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Ludmiła Titowa
21. 27–28 stycznia 1968 Finlandia Helsinki 1500 m 2:37,7 2:26,4 11,3 Holandia Stien Baas-Kaiser
DNS 27–28 stycznia 1968 Finlandia Helsinki wielobój 102.717 195.050 92.333 Holandia Stien Baas-Kaiser
22. 1–2 lutego 1969 Francja Grenoble 500 m 49,4 45,1 4,3 Norwegia Kirsti Biermann
23. 1–2 lutego 1969 Francja Grenoble 1000 m 1:38,3 1:31,2 7,1 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lāsma Kauniste
24. 1–2 lutego 1969 Francja Grenoble 1500 m 2:33,5 2:21,5 12,0 Holandia Stien Baas-Kaiser
24. 1–2 lutego 1969 Francja Grenoble wielobój 149.717 189.567 39.85 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Lāsma Kauniste
27. 6–7 lutego 1971 Finlandia Helsinki 500 m 50,4 44,6 5,8 Stany Zjednoczone Anne Henning
25. 6–7 lutego 1971 Finlandia Helsinki 1000 m 1:40,2 1:33,0 7,2 Stany Zjednoczone Dianne Holum
24. 6–7 lutego 1971 Finlandia Helsinki 1500 m 2:38,0 2:23,2 14,8 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Nina Statkiewicz
26. 6–7 lutego 1971 Finlandia Helsinki wielobój 153.167 191.400 38.233 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Nina Statkiewicz

Mistrzostwa Europy w łyżwiarstwie szybkim w wieloboju[edytuj | edytuj kod]

Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas/punkty Czas/punkty zwyciężczyni Strata Zwyciężczyni
23. 31 stycznia–1 lutego 1971 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Leningrad 500 m 50,41 45,54 4,87 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Ludmiła Titowa
19. 31 stycznia–1 lutego 1971 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Leningrad 1000 m 1:44,5 1:36,1 8,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Ludmiła Titowa
23. 31 stycznia–1 lutego 1971 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Leningrad 1500 m 2:40,0 2:25,5 14,5 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Nina Statkiewicz
23. 31 stycznia–1 lutego 1971 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Leningrad wielobój 155.993 197.097 41.104 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Nina Statkiewicz

Sukcesy krajowe[edytuj | edytuj kod]

  • trzydzieści siedem tytułów seniorskiej mistrzyni Polski:
    • na 500 m (1954, 1956, 1958, 1962, 1964)
    • na 1000 m (1956, 1957, 1958, 1962, 1971)
    • na 1500 m (1955, 1956, 1957, 1958, 1962, 1963, 1964, 1968, 1969, 1971)
    • na 3000 m (1956, 1957, 1958, 1962, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972)
    • w wieloboju (1956, 1957, 1958, 1962, 1969, 1971)
    • w sztafecie 4x1000 m (1952, 1953)
  • pięć tytułów seniorskiej wicemistrzyni Polski:
    • w wieloboju (1954, 1961, 1963, 1965, 1970)
  • czterdzieści ustanowionych rekordów Polski

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g PILEJCZYK (MAJCHER) HELENA. pkol.pl. [dostęp 2015-12-24].
  2. a b c Helena Pilejczyk w Alei Gwiazd Sportu w Dziwnowie. elblag.wm.pl. [dostęp 2013-12-01].
  3. a b c d e Polscy medaliści - Helena Pilejczyk. eurosport.onet.pl. [dostęp 2013-12-01].
  4. a b c d O pierwszej Polce z medalem zimowych igrzysk. gazeta.pl. [dostęp 2013-12-01].
  5. ELWIRA SEROCZYŃSKA (POTAPOWICZ). www.mosir.elblag.eu. [dostęp 2013-11-23].
  6. Polscy medaliści - Elwira Seroczyńska. eurosport.onet.pl. [dostęp 2013-11-17].
  7. 90 polskiego sportu, 1921-2011. „Przegląd Sportowy”, 2011. Axel Springer Polska (pol.). 
  8. Helena Pilejczyk (pol.). Oficjalny serwis internetowy Miasta Elbląg. [dostęp 2014-01-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]