Henryk Jurkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Henryk Jurkowski
Henryk Jurkowski
Data i miejsce urodzenia 19 stycznia 1927
Warszawa
Data śmierci 3 stycznia 2016
Zawód teatrolog, autor sztuk, tłumacz
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Armii Krajowej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kawaler Orderu Sztuki i Literatury (Francja)

Henryk Zdzisław Jurkowski (ur. 19 stycznia 1927 w Warszawie, zm. 3 stycznia 2016[1]) – polski krytyk, historyk i teoretyk teatru, autor sztuk, tłumacz, profesor Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie (Wydziały Aktorski i Lalkarski we Wrocławiu) i Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie (Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku).

Wykształcenie[edytuj]

Praca zawodowa[edytuj]

  • Nauczyciel Technikum Teletechnicznego w Warszawie (1950–1952)
  • Urzędnik w Ministerstwie Kultury i Sztuki w Warszawie (1952–1972)
  • Dydaktyk szkół teatralnych w Krakowie i Warszawie (we Wrocławiu i w Białymstoku) (1973–2004)
  • Dziekan wydziału teatrów lalek we Wrocławiu (1976–1979)
  • Założyciel i dziekan wydziału reżyserii teatrów lalek w Białymstoku (1980–1983)[2]
  • Prorektor w Akademii Teatralnej (PWST, 1990–1993)

Inne zajęcia[edytuj]

Prace badawcze[edytuj]

  • Książki z zakresu historii, dramaturgii i estetyki teatru
  • Artykuły z zakresu teorii teatru, folkloru, semiotyki i antropologii
  • Ekspert w redakcji the World Encyclopedia of the Contemporary Theatre (ITI, UNESCO)
  • Projektodawca i redaktor (1994–2000) the World Encyclopedia of Puppetry Arts

Sztuki dla teatru lalek (pastisze dawnego repertuaru)[edytuj]

  • Ludowa szopka polska
  • Tryptyk Staropolski (Judyta i Holofernes, Syn Marnotrawny, Ścięcie Panny Doroty)
  • Arlekin czyli Sługa trzech panów
  • Dzieje Parysa królewicza trojańskiego
  • Pan Twardowski na królewskim dworze

Działalność obywatelska[edytuj]

Działalność międzynarodowa[edytuj]

  • Cczłonek Komitetu wykonawczego UNIMA (1959–1992)
  • Sekretarz generalny UNIMA (1972–1980)
  • Prezydent UNIMA (1984–1992)
  • Honorowy prezydent UNIMA (od 1992)

Publikacje (wybór)[edytuj]

  • Dzieje teatru lalek. Od antyku do romantyzmu, PIW, Warszawa 1970, s. 280
  • Dzieje teatru lalek. Od romantyzmu do wielkiej reformy teatru, PIW, Warszawa 1976, s. 3 08.
  • Teatr Baj i jego epoka, in. w kręgu warszawskiego Baja (red. H. mJurkowski), PIW, Warszawa 1978, s. 5–83.
  • Dzieje teatru lalek. Od wielkiej reformy do współczesności, PIW, Warszawa 1984, s. 384, ISBN 83-06-00894-4.
  • ASpects of puppet theatre. A collection of essays, Puppet Centre Trust, London 1988, s. 112. (Wydanie japońskie Tokio 1989, wydanie hiszpańskie Bilbao 1990)
  • Dzieje literatury dramatycznej dla teatru lalek, „Leopoldinum”, Wrocław 1991, s. 298.
  • Ecrivains et marionnettes. Quatre siecles de la literature dramatique en europe, Editions Institut Internationale de la Marionnette, Charleville Mezieres 1991, s. 412
  • Szkice z teorii teatru lalek, POLUNIMA, Łódź 1993, s. 184, ISBN 83-901301-0-6.
    • Wersja czeska: MAGIE LOUTEK Ypsylon, Praha 1997, s. 288.
  • Marionnettes en l’Europe de l’Est, LES MARIONNETTES, nouvelle édition, Bordas, Paris 1995, s. 72–82.
  • History of European Puppetry, volume one: From its Origins to the End of the 19th Century, The Edwin Mellen Press, Lewiston/Queenston/Lampeter 1996, 427 s. [ISBN 0-7734-8803-0]
  • History of European Puppetry, volume two: The Twentieth Century, The Edwin Mellen Press, Lewiston/Queenston/Lampeter 1998, 527 s. [ISBN 0-7734-8322-5]
  • Antologia klasycznych tekstów teatru lalek vol. I. (Anthology of the classic texts of the puppet theatre from XVII to XIX centuries with introduction and notes by..), PWST, Wroclaw, Poland, 1999
  • Metamorphoses. la marionnette au XXe siecle, Institut International de la Marionette, Charleville – Mezieres, France 2000
  • Antologia klasycznych tekstów teatru lalek vol. II. (Modernizm i Postmodernizm) ze wstępem i w opracowaniu...., PWST, Wroclaw, Poland, 2001.
  • Metamorfozy teatru lalek w XX wieku, „Errata”, Warszawa 2002, ISBN 83-913140-6-5.
  • Antologia klasycznych tekstów teatru lalek. W kręgu polskich tradycji (wybór i opracowanie), PWST w Krakowie. Wydział Lalkarski we Wrocławiu. Wrocław 2003, s. 652
  • Moje pokolenie,. Wyd. POLUNIMA, Łódź 2006
  • Aktor w roli demiurga, Akademia Teatralna w Warszawie, 2006, ISBN 83-902579-8-X.
  • Teorija lutkarstva. Ogledi iż istorije, teorije i estetike lutkarskog teatra, MFPD, Subotica 2007, ISBN 978-86-82147-92-3.
  • Metamorphoses. La marionnette au XXe siecle, Institut International de la Marionette, Charleville – Mezieres, France 2008. Wydanie drugie – rozszerzone.
  • Svet Edvarda Gordona Krega. Prolog do istorii idee, MFPD Subotica, 2008, ISBN 978-86-6007-013-7.
  • Przemiany ikonosfery. Wizualny kontekst teatru, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2009, ISBN 978-83-229-2921-6.
  • Encyclopedie mondiale des arts de la marionnette (red.), UNIMA, éditions L’Entretemps, Francja 2009
  • Materiał jako wehikuł treści rytuału, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011, 405 s. [ISBN 978-83-235-0952-3]
  • Dzieje teatru lalek (tom 1. Od antyku do "belle epoque"), Teatr im. H. Ch. Andersena w Lublinie, Lublin 2014, ISBN 978-83-912706-7-7
  • Dzieje Teatru lalek (tom 2. Od modernizmu do współczesności), Teatr im. H. Ch. Andersena w Lublinie, Lublin 2014, ISBN 978-83-912706-8-4

Odznaczenia[edytuj]

Rodzina[edytuj]

Żonaty, dwóch synów.

Zmarł 3 stycznia 2016 i 5 dni później, w obecności najbliższej rodziny, został pochowany na Cmentarzu Bródnowskim[4].

Przypisy

  1. http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/215035.html
  2. Historia (pol.). Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. [dostęp 2010-09-05].
  3. Glorie Artis z okazji Światowego Dnia Lalkarstwa. mkidn.gov.pl, 2010-03-23. [dostęp 2012-11-26].
  4. Henryk Jurkowski (pol.). nekrologi.wyborcza.pl. [dostęp 2016-01-20].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]