Herb Bytomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Bytomia
Herb Bytomia
Typ herbu miejski
Projektant Emil Döppler (na podstawie dawnej pieczęci)
Podobne herby herb Miedzianej Góry
Pierwsza wzmianka XIV wiek (pieczęć ławników)
Miejscowości Bytom
Herb Bytomia na ścianie fasady willi Georga Brüninga w Bytomiu, powyżej corona muralis

Herb Bytomia – jeden z symboli Bytomia, podstawowy w promocji miasta[1].

Symbolika[edytuj | edytuj kod]

Pole herbowe jest przedzielone w słup[2]. Po prawej stronie został przedstawiony górnik (gwarek[3]) w czarnym stroju[4] z kilofem, którym kruszy skałę[5]. Jest to nawiązanie do górniczego profilu gospodarki miasta, od czasów średniowiecznych wydobywano w nim rudę ołowiu i srebra[2].

Po lewej stronie herbu widnieje połowa złotego[4] orła[6] z herbu Piastów górnośląskich zwróconego w lewo[7] na błękitnym polu[4]. Kolory precyzuje Załącznik nr 2 do Statusu Miasta[8].

Herb Bytomia jest według praw heraldyki herbem nadwyrężonym, tzn. półorzeł jest zwrócony w lewą stronę heraldyczną (jest ona mniej zaszczytna)[9].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pieczęć ławników[10] z herbem zbliżonym do obecnego pochodzi z 1. połowy XIV wieku[11]. Tłok ten był w użyciu przeszło 300 lat[12]. Znana jest również pieczęć Bytomia z około 2. połowy XV wieku, gdzie na gotyckiej tarczy widnieje sam orzeł zwrócony w prawo[13]; zdaniem H. Saurmy, usunięcie gwarka z herbu mogło być związane z upadkiem górnictwa kruszcowego w rejonie Bytomia[3], według innej teorii wizerunek całego orła mógł wiązać się z pragnieniem zjednoczenia i chęcią powrotu do czasów dawnego dobrobytu mieszkańców za panowania Piastów bytomskich[14].

W Meyers Konversations-Lexikon z końca XIX wieku widnieje jeszcze inny herb Bytomia – przedstawiał czarnego orła zwróconego w prawo, pod którym znajdował się sierp[15].

W 1886 roku na wniosek rajcy Machy rada miejska przyjęła projekt zmiany herbu Bytomia. Emil Döppler z Berlina zaprojektował nową wersję herbu w oparciu o dawną pieczęć ławniczą[4].

W przeszłości herb Bytomia był udostajniany poprzez dodanie do niego korony muralis i postaci gryfów jako trzymaczy. W takiej formie był stosowany na dokumentach urzędowych, pocztówkach i przedmiotach codziennego użytku (np. kufle)[potrzebny przypis]. Obecnie udostojniony herb nie funkcjonuje w oficjalnym użyciu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Radni zmienili logo. W: bytomski.pl [on-line]. 2015-10-13. [dostęp 2018-02-19].
  2. a b Małachowska 2013 ↓, s. 161.
  3. a b Małachowska 2013 ↓, s. 216.
  4. a b c d Wiesław Lipka: Historia herbu Bytomia. W: Energetyk-Elektronik [on-line]. 2012-04-21. [dostęp 2018-02-19].
  5. Małachowska 2013 ↓, s. 160.
  6. Małachowska 2013 ↓, s. 118.
  7. Małachowska 2013 ↓, s. 226.
  8. Obwieszczenie Rady Miejskiej w Bytomiu z dnia 28 listopada 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały w sprawie przyjęcia Statutu Miasta Bytomia. Załącznik nr 2 do Statusu Miasta. „Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego”, s. 23, 2016-12-14. 
  9. J. Szymański, Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2006
  10. Małachowska 2013 ↓, s. 88.
  11. Małachowska 2013 ↓, s. 270–271.
  12. Małachowska 2013 ↓, s. 101.
  13. Małachowska 2013 ↓, s. 274.
  14. Małachowska 2013 ↓, s. 217.
  15. Meyers Konversationslexikon. T. 2. Leipzig: Bibliographisches Institut, 1885-1890, s. 849.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]