Kalendarium historii Łotwy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kalendarium historii Łotwy – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Łotwy.

Czasy najdawniejsze[edytuj]

  • I tys. p.n.e. – na terenach dzisiejszej Łotwy pojawiły się plemiona fińskie[1].

Średniowiecze[edytuj]

  • XII w. – na tereny dzisiejszej Łotwy przybyli niemieccy handlarze[1].
  • 1201 – powstało miasto Ryga[1].
  • 1202 – na terenie dzisiejszej Łotwy powstał Zakon Kawalerów Mieczowych[1].
  • początek XIII w. – powstało państwo Liwonia na terytorium obecnych Estonii i Łotwy[1].
  • 1282 – w poczet miast hanzeatyckich przyjęto Rygę[1].
  • poł. XVI w.Rosja rozpoczęła walki o bałtyckie wybrzeże[1].

Nowożytność i I wojna światowa[edytuj]

  • 1558–1583 – wojna o Inflanty. Ziemie łotewskie dostały się pod panowanie polsko-litewskie. Inflanty zaczęły pełnić rolę kondominium polsko-litewskiego[2].
  • 1561 – rozwiązano Zakon Kawalerów Mieczowych. Liwonia dostała się pod panowanie Zygmunta Augusta, który zapewnił mieszkańcom liczne przywileje i wolność religijną[1].
  • 1600–1629 – wojny polsko-szwedzkie. Północna część Łotwy wraz z Rygą dostała się pod władzę Szwecji. W tym czasie trwał intensywny rozwój gospodarczy Kurlandii[1].
  • 1621Gustaw II Adolf zajął Rygę[1].
  • 1700–1721 – wojna północna. Północna część Inflant została włączona do Rosji jako kolejna gubernia[2].
  • 1710 – wojska rosyjskie wkroczyły do Rygi[1].
  • 1737 – wymarła dynastia Kettlerów. W Kurlandii i Semigalii rozpoczęły się rządy Bironów.
  • 1772 – Inflanty polskie zostały zagarnięte przez Katarzynę II w I rozbiorze Polski[2].
  • 1795 – w wyniku III rozbioru Polski Księstwo Kurlandii i Semigalii stało się częścią Rosji[1].
  • II poł. XIX w. – początek ruchów narodowych na Łotwie[1].
  • 1905 – wybuchło powstanie przeciwko Rosji i niemieckiej szlachcie[1].
  • 18 listopada 1918 – proklamacja niepodległości Łotwy[3].

Niepodległa Łotwa[edytuj]

  • styczeń 1920 – wojna z bolszewikami, w której Polska udzieliła Łotwie pomocy[1].
  • 26 stycznia 1921 – arena międzynarodowa uznała niepodległość Łotwy[1].
  • październik 1921 – Łotwa została członkiem Ligi Narodów[1].
  • 1922 – proklamowano republikę[2].
  • 1922 – uchwalono konstytucję[1].
  • 1934Kārlis Ulmanis dokonał przewrotu, obejmując dyktatorską władzę na Łotwie[2].
  • 5 października 1939 – zawarto układ o pomocy pomiędzy Łotwą a Związkiem Radzieckim[3].
  • 17 czerwca 1940 – oddziały ZSRR wkroczyły do kraju[1].
  • 5 sierpnia 1940 – Łotwa została włączona do ZSRR[3].

Okres okupacji[edytuj]

  • 13–14 czerwca 1941 – przeprowadzono masową deportację mieszkańców Łotwy na Syberię[1].
  • czerwiec 1941–1944 – okupacja niemiecka, podczas której wielu Łotyszów współpracowało z Niemcami[2].
  • marzec 1949 – przeprowadzono przymusową kolektywizację[1].
  • 1986 – Łotysze zorganizowali manifestację przeciwko braku działań w celu ochrony środowiska; manifestacja ta była pierwszym krokiem ku uzyskaniu niepodległości[4].
  • 1987 – przeprowadzono serię demonstracji na Łotwie[4].
  • 1988 – powstał Front Ludowy Łotwy[2].
  • 4 maja 1990 – Łotwa zadeklarowała działania w celu odzyskania niepodległości[4].
  • maj 1990 – przeciwnicy niepodległości Łotwy (tzw. „interfroni”) zorganizowali nieudane zajęcie budynku Rady Najwyższej w Rydze[4].

Czasy najnowsze[edytuj]

  • grudzień 1990 – na Łotwie wybuchło 12 bomb o niewielkim ładunku umieszczonych wokół sowieckich urządzeń wojskowych i budynków komunistów[4].
  • 3 marca 1991 – 74% Łotyszy opowiedziało się za niepodległością[4].
  • 21 sierpnia 1991 – Łotwa odzyskała niepodległość[2].
  • 6 września 1991 – ZSRR uznał niepodległość Łotwy[4].
  • 17 września 1991 – Łotwa została członkiem ONZ[4].
  • 1993 – reaktywowano konstytucję z 1922[1].
  • 1998 – zliberalizowano ustawę o ludności niełotewskojęzycznej[2].
  • 2004 – Łotwa wstąpiła do NATO i UE[2].
  • 1 stycznia 2014 – Łotwa wstąpiła do strefy euro[1].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w O Łotwie (pol.). Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Rydze. [dostęp 2016-04-17].
  2. a b c d e f g h i j Łotwa. Historia (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-04-17].
  3. a b c Olga Lebedewa: Okupacja, aneksja, przyłączenie – jak powstały trzy ostatnie republiki ZSRR? (pol.). Histmag, 2015-08-03. [dostęp 2016-04-17].
  4. a b c d e f g h Andres Kasekamp: Jak państwa bałtyckie odzyskały wolność (pol.). Histmag, 2013-04-30. [dostęp 2016-04-17].