Kalendarium historii Norwegii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kalendarium historii Norwegii – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Norwegii oraz jej krain historycznych.

Czasy najdawniejsze[edytuj | edytuj kod]

Mapa przedstawiająca ekspansję wikingów
Harald Pięknowłosy symbolicznie przejmuje z rąk ojca władzę
Olaf I Tryggvason

Okres średniowieczy po Wikingach[edytuj | edytuj kod]

Małgorzata I

Zjednoczona Skandynawia[edytuj | edytuj kod]

Duńskie panowanie[edytuj | edytuj kod]

Chrystian III Oldenburg

Szwedzkie panowanie[edytuj | edytuj kod]

Zgromadzenie Konstytucyjne w Eidsvoll, 1814
  • 10 kwietnia 1814 – w Eidsvoll zebrał się sejm konstytucyjny[12]
  • 17 maja 1814 – zakończono pracę nad konstytucją oraz ogłoszono niepodległość Norwegii[12]
  • 26 lipca–14 sierpnia 1814 – wojna Norwegii ze Szwecją[12]
  • listopad 1814 – Norwegia zawarła unię personalną ze Szwecją[2]
  • 1814 – panowanie Chrystiana VIII[4]
  • 1814–1818 – panowanie Karola XIII[4]
  • 1818–1844 – panowanie Karola XIV Jana[4]
  • 1844–1859 – panowanie Oskara I[4]
  • 1859–1872 – panowanie Karola XV[4]
  • 1872–1905 – panowanie Oskara II[12]
  • 1884 – powstały pierwsze partie polityczne[2]
  • 1893 – Edvard Munch namalował pierwszą wersję obrazu Krzyk – obraz stał się najsłynniejszym dziełem norweskiego malarstwa oraz symbolem ekspresjonizmu[16]
  • 1898 – wprowadzono powszechne prawo wyborcze dla mężczyzn[2]
  • 7 czerwca 1905 – Norwegowie opowiedzieli się przeciwko panowaniu Oskara II[12]
  • 30 sierpnia 1905 – rozwiązano unię personalną, Norwegia uzyskała niepodległość[12]

Niepodległa Norwegia[edytuj | edytuj kod]

Haakon VII
Vidkun Quisling
  • 1905-1957 – panowanie Haakona VII[12]
  • 1913 – wprowadzono powszechne prawo wyborcze dla kobiet[2]
  • 1920 – Norwegia została członkiem Ligi Narodów[2]
  • 1920 – w wyniku paryskiego traktatu międzynarodowego Norwegia uzyskała władzę nad Svalbardem[2]
  • 1924 – przywrócono nazwę Oslo[7]
  • 1930 – Norwegia włączyła do swojego terytorium wyspę Jan Mayen[2]
  • 1935 – władzę w kraju objęli socjaldemokraci[2]
  • maj 1939 – Norwegia odrzuciła ofertę zawarcia paktu o nieagresji z III Rzeszą[2]
  • 9 kwietnia 1940 – Niemcy zaatakowali Norwegię[2]
  • 7 czerwca 1940 – Haakon VII opuścił Norwegię[12]
  • 10 czerwca 1940 – Niemcy zajęły całą Norwegię[2]
  • 1 lutego 1942–9 maja 1945 – jako prezydent władzę w Norwegii sprawował Vidkun Quisling[17]
  • 1944 – wojska sowieckie wyzwoliły prowincję Finnmark[2]
  • 8 maja 1945 – siły niemieckie skapitulowały w Norwegii[2]
  • 7 czerwca 1945 – król Haakon VII wrócił do Norwegii[12]
  • 24 października 1945 – stracono Vidkuna Quislinga[17]
  • 1945 – Norwegia została członkiem ONZ[2]
  • 1947 – Norwegia przyjęła pomoc w ramach planu Marshalla[2]
  • 4 kwietnia 1949 – Norwegia została współzałożycielem NATO[18]
  • 1952 – Norwegia została członkiem Rady Nordyckiej[2]
  • 1952 – w Oslo odbyły się VI Zimowe Igrzyska Olimpijskie[7]
  • 1957-1991 – panowanie Olafa V[12]
  • 1960 – Norwegia została członkiem EFTA[2]
  • 30 sierpnia 1969 – Norwegowie odkryli na Morzu Północnym złoża ropy naftowej[19]
  • 23 grudnia 1969 – oficjalnie potwierdzono, że Norwegia posiada ogromne złoża ropy naftowej[19]
  • lata 70. XX w. – Norwegia rozpoczęła wydobywanie ropy naftowej i gazu ziemnego na Morzu Północnym[2]
  • 14 lipca 1972 – powstał Norweski Dyrektoriat Naftowy[19]
  • 14 lipca 1972 – powstała firma Statoil[19]
  • 1972 – odbyło się referendum unijne, w którym Norwegowie opowiedzieli się przeciw wejściu do UE[2]
  • 1991 – tron objął Harald V[5]
  • 1992 – Norwegia wyraziła sprzeciw wobec zakazu polowania na wieloryby w celu utrzymania przemysłu wielorybniczego[5]
  • 1994 – odbyło się drugie referendum unijne, w którym Norwegowie opowiedzieli się przeciw wejściu do UE[2]
  • październik 1998 – w pobliżu Oslo otworzono największe międzynarodowe lotnisko w Norwegii[7]
  • 22 sierpnia 2004 – z Muzeum Narodowego Oslo skradziono dwa obrazy Edvarda Muncha: jedną z wersji obrazu „Krzyk” i „Madonnę”[20]
  • 31 sierpnia 2006 – norweska policja odnalazła skradzione obrazy Edvarda Muncha sprzed 2004 roku[20]
  • 22 lipca 2011 – norweski ekstremista Anders Breivik dokonał zamachów terrorystycznych, w których zginęło łącznie 78 osób[21]
  • 24 sierpnia 2012 – Anders Breivik został skazany na 21 lat więzienia[22]
  • 2014 – Jens Stoltenberg został sekretarzem generalnym NATO[23]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c A Short History of Norway (ang.). Norway – the offical site in the UK. [dostęp 2016-05-07].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap Norwegia. Historia (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-05-01].
  3. a b c d e f g h i wikingowie (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-05-01].
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd Norwegian Kings and Queens (ang.). behindthename.com. [dostęp 2016-05-04].
  5. a b c d Oxford Wielka Encyklopedia Świata. T. 10. Poznań: Oxford Educational, 2005, s. 256-257. ISBN 83-7325-700-4.
  6. Trondheim (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-05-01].
  7. a b c d e Oslo (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-05-01].
  8. Bergen (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-05-01].
  9. a b c d e f g h Państwa Europy Północnej w XII i XIII stuleciu. W: Oxford Wielka Historia Świata. T. 19: Średniowiecze Anglia za Plantagenetów – Kultura i sztuka. Poznań: Oxford Educational, 2007, s. 88-89. ISBN 978-83-7425-699-5.
  10. Swerre Sigurdsson (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-05-01].
  11. Haakon V Magnusson King of Norway (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-05-07].
  12. a b c d e f g h i j k l Karolina Drozdowska: Imię króla Haakona, czyli jak Norwegia odzyskała niepodległość (pol.). Histmag, 2011-11-18. [dostęp 2016-05-04].
  13. kalmarska unia (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-05-01].
  14. a b c d Szymon Sojka: Reformacja w Skandynawii. Cz. II: Dania, Norwegia, Islandia (pol.). Histmag, 2014-09-12. [dostęp 2016-05-06].
  15. Bergen (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-05-07].
  16. Krzyk – Edvard Munch (pol.). magazynsztuki.pl, 2012-07-04. [dostęp 2016-05-07].
  17. a b Vidkun Quisling (pol.). II wojna światowa. [dostęp 2016-05-07].
  18. 4 kwietnia 1949 roku, został podpisany Traktat Północnoatlantycki w miejscowości Waszyngton , który powołał do życia NATO (pol.). historykon.pl, 2016-04-04. [dostęp 2016-05-06].
  19. a b c d Wojciech Lieder: Odkrycie norweskich złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w 1969 roku. Polityczne implikacje (pol.). Portal Spraw Zagranicznych, 2015-05-04. [dostęp 2016-05-07].
  20. a b Odnaleziono skradziony „Krzyk” Muncha (pol.). Wirtualna Polska, 2006-08-31. [dostęp 2016-05-07].
  21. Anders Breivik jest poczytalny. Dostał maksymalną karę 21 lat (pol.). Wirtualna Polska, 2012-08-24. [dostęp 2016-05-01].
  22. Michał Gostkiewicz: Anders Breivik skazany na 21 lat więzienia za zamordowanie 77 osób w Oslo i na Utoyi (pol.). gazeta.pl, 2012-08-24. [dostęp 2017-08-11].
  23. Stoltenberg Jens (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-05-01].