Kalendarium historii Polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kalendarium historii Polski – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Polski.

Spis treści

Czasy najdawniejsze[edytuj]

 Osobne artykuły: prehistoriaprehistoria ziem polskich.

Panowanie Piastów[edytuj]

 Osobny artykuł: Historia Polski (do 1138).

Panowanie Mieszka I (ok. 960-992)[edytuj]

  • 963-968 – Mieszko I pokonał zachodniosłowiańskie plemiona wieleckie[2]
  • 965-966 – żydowski kupiec Ibrahim ibn Jakub opisał miasto „Karako” (Kraków)[2]
  • 966 – Mieszko I ożenił się z Dobrawą[2]
  • 966chrzest Polski
  • 968 – biskup misyjny Jordan zorganizował diecezję kościelną w Gnieźnie[2]
  • ok. 970 – pojawiły się denary Mieszka I[4]
  • 24 czerwca 972bitwa pod Cedynią; zwycięstwo Mieszka I nad margrabim Hodonem[2]
  • 989 – Mieszko I zdobył Małopolskę[2]
  • 990 – wybuchł konflikt zbrojny z czeskim Bolesławem II – Mieszko I zdobył Śląsk[2]
  • ok. 990-992 – powstał dokument Dagome iudex, w którym Mieszko I i jego żona Oda przekazali swoje władztwo pod opiekę Stolicy Apostolskiej[2]
  • 25 maja 992 – zmarł Mieszko I[2]

Panowanie Bolesława Chrobrego (992-1025)[edytuj]

Panowanie Mieszka II Lamberta (1025-1031)[edytuj]

  • 1031 – bunt Bezpryma, starszego syna Chrobrego[2]
  • 1031 – wypędzono Mieszka II[2]
  • 1031 – książę kijowski Jarosław zdobył Grody Czerwieńskie, zaś Cesarstwo Niemieckie odzyskało Milsko i Łużyce[2]
  • 1032 – Mieszko II wrócił do Polski[2]
  • 1034 – śmierć Mieszka II[2]

Panowanie Kazimierza Odnowiciela (1034-1058)[edytuj]

  • ok. 1034 – wybuchło powstanie ludowe o podłożu pogańskim, wygnanie Kazimierza Odnowiciela[2]
  • 1039 – książę czeski Brzetysław I zdobył kosztem Polski Śląsk[2]
  • 1039 – Kazimierz Odnowiciel wrócił z wygnania[5]
  • 1039 – nową stolicą Polski został Kraków[5]
  • 1050 – Polska odzyskała Śląsk[5]
  • 1058 – zmarł Kazimierz Odnowiciel[5]

Panowanie Bolesława II Szczodrego (1058-1079)[edytuj]

  • 1069 – Bolesław Szczodry odzyskał Grody Czerwieńskie i wprowadził na tron kijowski Izjasława II[5]
  • 25 grudnia 1076 – odbyła się koronacja Bolesława Szczodrego[5]
  • 1077 – zakończył się spór o inwestyturę: cesarz Henryk IV upokorzył się przed papieżem Grzegorzem VII w Canossie[5]
  • 1078-1079 – biskup Stanisław ze Szczepanowa został oskarżony o zdradę i zamordowany na rozkaz króla Bolesława II[5]
  • 1079 – w wyniku buntu Bolesław II uciekł z kraju[5]

Panowanie Władysława I Hermana (1079-1102)[edytuj]

  • ok. 1081 – na Węgrzech zmarł Bolesław II[5]
  • 1102 – zmarł Władysław I – kraj został podzielony pomiędzy jego dwóch synów: Zbigniewa (Północ) i Bolesława (Małopolska)[5]

Panowanie Bolesława III Krzywoustego (1102-1138)[edytuj]

  • 1103 – Bolesław Krzywousty wyruszył na Czechy[5]
  • 1106-1108 – wojna domowa w Polsce: Bolesław Chrobry przejął tron książęcy oraz oślepił brata[5]
  • 1109 – pod pretekstem obrony praw Zbigniewa, Henryk V najechał na Polskę[5]
  • ok. 1112-1116Gall Anonim spisał dzieje Piastów do 1113 roku[5]
  • 1113-1119 – odbyła się wyprawa Bolesława Krzywoustego na Pomorze Gdańskie[5]
  • 1135 – odbył się zjazd w Merseburgu, podczas którego Bolesław Krzywousty złożył hołd lenny cesarzowi Lotarowi III oraz zobowiązał się do płacenia trybutu w zamian za utrzymanie całości państwa polskiego[5]
  • 1136bulla gnieźnieńska potwierdziła niezależność Kościoła polskiego[5]
  • 28 października 1138 – zmarł Bolesław Krzywousty – w wyniku testamentu Bolesława III, Polska została podzielona na dzielnice[5]

Rozbicie dzielnicowe (1138-1320)[edytuj]

Panowanie Władysława Łokietka (1320-1333)[edytuj]

Panowanie Kazimierza Wielkiego (1333-1370)[edytuj]

Panowanie Andegawenów[edytuj]

 Osobny artykuł: Historia Polski (1320–1386).
  • 17 listopada 1370 – koronowano Ludwika Węgierskiego[7]
  • 1374 – odbył się zjazd w Koszycach, w którym ustanowiono przywileje dla szlachty[7]
  • 1382 – zmarł Ludwik Węgierski[7]
  • 16 października 1384 – koronowano Jadwigę Andegaweńską[7]
  • 14 sierpnia 1385 – Polska z Litwą zawarły unię w Krewie – Jadwiga Andegaweńska ożeniła się z Władysławem Jagiełło[7]

Panowanie Jagiellonów[edytuj]

Panowanie Władysława Jagiełły[edytuj]

  • 15 lutego 1386 – koronowano Władysława Jagiełły[7]
  • 1386 – odbył się chrzest Litwy[7]
  • 1387 – w Wilnie powstało biskupstwo katolickie[7]
  • 1397 – organizacja szlachty chełmińskiej powołała Związek Jaszczurczy skierowany przeciwko nadużyciom urzędników krzyżackich[7]
  • 1398 – na wyspie Salin podpisano pokój litewsko-krzyżacki[7]
  • 17 lipca 1399 – zmarła Jadwiga Andegaweńska[7]
  • 12 sierpnia 1399 – wojska Witolda poniosły klęskę w bitwie nad Worsklą – przegrana skłoniła Witolda do zbliżenia z Polską przeciwko Krzyżakom[7]
  • ok. 1400 – odnowiono Akademię Krakowską[8]
  • 1401 – brat Władysława Jagiełły, Witold, został wielki księciem litewskim[7]
  • 1401 – zawarto unię wileńsko-radomską, na mocy której Witold otrzymał dożywotnio tron wielkiego księcia litewskiego, w zamian musiał uznać zwierzchnictwo Jagiełły jako najwyższego księcia Litwy oraz zobowiązał się nie zawierać traktatów z Krzyżakami bez zgody Jagiełły[9]
  • 1401 – przeciwko Krzyżakom wybuchło powstanie na Żmudzi[9]
  • 1402 – Krzyżacy odkupili od Brandenburczyków Nową Marchię, oddzielając Pomorze Zachodnie od Polski[9]
  • 1404 – Polska i Litwa zawarły z Krzyżakami pokój w Raciążu[9]
  • 1404-1406 – wojna litewsko-moskiewska: Witold zdobył Smoleńsk[9]
  • kwiecień 1409 – Krzyżacy zarekwirowali polskie statki płynące na Litwę pod pretekstem przewożenia broni dla Żmudzinów[9]
  • maj 1409 – wybuchło kolejne powstanie Żmudzinów[9]
  • 1-6 sierpnia 1409 – polskie poselstwo wyruszyło do Malborka: na deklarację o sojuszu z Litwą Krzyżacy odpowiedział wypowiedzeniem wojny[9]
  • 12 sierpnia 1409-1411wielka wojna z zakonem krzyżackim[9]
  • 12 sierpnia 1409 – Krzyżacy wkroczyli na Kujawy i ziemię dobrzyńską[9]
  • 6 października 1409 – wojska polskie zdobyły Bydgoszcz[9]
  • 8 października 1409 – Polska zawarła pokój z zakonem[9]
  • 20 grudnia 1409 – Krzyżacy zawarli antypolski sojusz z królem Węgier Zygmuntem Luksemburskim[9]
  • 21 czerwca 1410 – Zygmunt Luksemburski wypowiedział Polsce wojnę[9]
  • 24 czerwca 1410 – Polska i Litwa zaatakowały tereny krzyżackie[9]
  • 30 czerwca-2 lipca 1410 – wojska koronne przeprawiły się przez Wisłę pod Czerwińsk – rozpoczął się marsz na Malbork[9]
  • 15 lipca 1410 – 40 tys. armia polsko-litewsko-ruska pokonała pod Grunwaldem wojska krzyżackie wspierane przez zachodnie rycerstwo – w bitwie zginął wielki mistrz krzyżacki Ulrich von Jungingen
  • 25 lipca-19 sierpnia 1410 – nieudane oblężenie Malborka[9]
  • 10 października 1410 – pod Koronowem Polska pokonała krzyżackie posiłki[9]
  • październik 1410 – na Sądecczyznę najechał Zygmunt Luksemburski[9]
  • 9 grudnia 1410 – w Nieszawie zawarto rozejm polsko-krzyżacki[9]
  • 1 lutego 1411 – w Toruniu zawarto pokój, na mocy którego Krzyżacy oddali Polsce ziemię dobrzyńską oraz Litwie Żmudź[9]
  • 1412 – Zygmunt Luksemburski zawarł pokój z Polską i Litwą[9]
  • 1413 – zawarto unię w Horodle, na mocy której Polska i Litwa pozostały niezależnymi od siebie państwami[9]
  • lipiec-grudzień 1414wojna głodowa pomiędzy Polską a zakonem[9]
  • 1421 – Polska i Brandenburgia zawarły sojusz antykrzyżacki[9]
  • 1422 – ustanowiono przywilej czerwiński, na mocy którego Władysław Jagiełło zobowiązał się nie konfiskować majątków szlacheckich bez wyroku sądowego[9]
  • lipiec-listopad 1422 – wojna polsko-krzyżacka: wojska polskie spustoszyły ziemię chełmińską[9]
  • 27 listopada 1422 – Polska zawarła z Krzyżakami pokój w nad jeziorem Melno, na mocy którego Litwa uzyskała potwierdzenie praw do Żmudzi, a Polska odzyskała krzyżacką cześć Kujaw[9]
  • 1423 – ustanowiono statut warcki, na mocy którego szlachta uzyskała prawo rugowania sołtysów, a wojewodowie ustalania cen produktów rolnych[9]
  • 1430-1433 – uchwalono przywileje jedlneńsko-krakowskie, które zagwarantowały szlachcie nietykalność osobistą[9]
  • 27 października 1430 – zmarł wielki książę litewski Witold, jego następcą został najmłodszy brat Władysława Jagiełły, Świdrygiełło[9]
  • 1431-1432 – wybuchł konflikt polsko-litewski o Podole i Wołyń, Świdrygiełło zawarł rozejm z Krzyżakami[9]
  • 1432Zygmunt Kiejstutowicz obalił rządy Świdrygiełły – w Grodnie zawarł nową unię z Polską[9]
  • 1433 – wojska polskie zaatakowały terytoria krzyżackie[9]
  • 1434 – zmarł Władysław Jagiełło[9]

Panowanie Władysława Warneńczyka (1434-1444)[edytuj]

  • 25 lipca 1434 – koronowano Władysława III Warneńczyka[9]
  • 31 grudnia 1435 – w Brześciu Kujawskim podpisano pokój pomiędzy Polską i Krzyżakami[9].
  • 1439Konfederacja Spytka z Melsztyna została rozbita przez wojska królewskie w bitwie pod Grotnikami[9]
  • 20 marca 1440 – Zygmunt Kiejstutowicz zginął w wyniku zamachu, na tron litewski wybrano Kazimierza Jagiellończyka[9].
  • 7 lipca 1440 – Władysław III został królem Węgier[9]
  • 1443 – Władysław III zawarł w Szegedzie pokój z Turcją na okres dziesięciu lat[9]
  • 10 listopada 1444 – wojska węgierskie przegrały z Turkami pod Warną – podczas bitwy zginął Władysław III[9]
  • 1445-1446 – odbyły się rokowania polskich panów w sprawie przejęcia tronu polskiego[9]

Panowanie Kazimierza Jagiellończyka (1447-1492)[edytuj]

  • 25 czerwca 1447 – królem Polski i Litwy został Kazimierz Jagiellończyk – podczas koronacji zawarto unię personalną obu państw na zasadzie równorzędności[9]
  • 1449 – biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki otrzymał kapelusz kardynalski[10]
  • 1454 – uchwalono statuty nieszawskie[8]
  • 1454-1466wojna trzynastoletnia[8]
  • luty 1454 – Związek Pruski wypowiedział posłuszeństwo zakonowi krzyżackiemu i oddał się w opiekę królowi polskiemu[10]
  • 6 marca 1454 – Kazimierz Jagiellończyk inkorporował Prusy do Królestwa Polskiego[10]
  • 18 września 1454 – polskie pospolite ruszenie odniosło klęskę pod Chojnicami[10]
  • 11-12 listopada 1454 – Kazimierz Jagiellończyk wydał przywilej nieszawski, na mocy którego pospolite ruszenia miały się odbyć tylko za zgodą sejmików ziemskich[10]
  • 1455-1480 – powstawanie Roczników, czyli kronik sławnego Królestwa Polskiego Jana Długosza[10]
  • czerwiec 1457 – Polski kupili od zakonu krzyżackiego Malbork, Tczew i Iławę. Nową siedzibą zakonu stał się Królewiec[10]
  • wrzesień 1457 – Krzyżacy odbili Malbork[10]
  • sierpień 1460 – Polacy ponownie zajęli Malbork[10]
  • 17 września 1462 – wojska polskie pokonały zakon krzyżacki pod Świecinem[10]
  • 15 września 1463 – rozegrała się bitwa na Zalewie Wiślanym, wygrana przez Polskę[10]
  • 19 października 1466 – na mocy II pokoju toruńskiego zakończono wojnę trzynastoletnią – Polska odzyskała Pomorze Gdańskie, Malbork, Elbląg, ziemię michałowską i chełmińską oraz warmińskie księstwo biskupie[10]
  • 1468 – Kazimierz Jagiellończyk zawarł układ z czeskim królem Jerzym z Podiebradu w sprawie sukcesji czeskiego tronu dla Jagiellonów[10]
  • 22 lipca 1471Władysław Jagiellończyk objął tron czeski[10]
  • 1471 – odbyła się nieudana polska wyprawa na Węgry[10]
  • 1473-1474 – konflikt z Węgrami – Kazimierz Jagiellończyk próbował obsadzić tron węgierski swojemu synowi Kazimierzowi[10]
  • 19 lutego 1473 – urodził się Mikołaj Kopernik[10]
  • 1473 – w Krakowie powstała pierwsza polska drukarnia[10]
  • 1475-1476 – uchwalono memoriał o urządzeniu Rzeczypospolitej Jana Ostroroga[10]
  • 1477-1489Wit Stwosz tworzy Ołtarz Mariacki[10]
  • 1478-1479wojna popia: Krzyżacy zajęli kilka pruskich miast, ale musiały się wycofać – sprzymierzony z zakonem Maciej Korwin zajął Śląsk[10]
  • 1490 – Władysław Jagiellończyk objął tron węgierski[10]
  • 1490-1492 – wojna o tron między Władysławem Jagiellończykiem a Janem Olbrachtem[10]
  • 7 lipca 1492 – zmarł Kazimierz Jagiellończyk[10]
  • 1492 – zerwano unię personalną pomiędzy Polską a Litwą w wyniku obsadzenia syna Kazimierza Jagiellończyka, Aleksandra, na wielkiego księcia litewskiego[10]

Panowanie Jana Olbrachta (1492-1501)[edytuj]

  • 1496 – Jan Olbracht wydał przywilej piotrkowski, który ograniczył wychodźstwo chłopów oraz zakazał nabywania dóbr ziemskich przez mieszczan[10]
  • 1497 – Jan Olbracht przeprowadził nieudaną wyprawę na Mołdawię[10]
  • 1499 – Polska z Litwą zawarły unię wileńską, która potwierdziła równorzędność obu państw[10].
  • 1500 – nad Wiedroszą Litwa została pokonana przez siły moskiewskie – Litwa utraciła część ziemi czernihowsko-siewierską oraz Smoleńszczyznę[10]
  • 17 czerwca 1501 – zmarł Jan Olbracht[10]

Panowanie Aleksandra Jagiellończyka (1501-1506)[edytuj]

  • 1501 – w wyniku przywileju mielnickiego zwiększono rolę senatu[10]
  • 12 grudnia 1501 – Aleksander Jagiellończyk został koronowany[10]
  • 1505 – sejm radomski przyjął konstytucję Nihil novi, która anulowała postanowienia mielnickie oraz wprowadziła zasadę, że nic nowego nie może być postanowione bez zgody obu izb sejmu, senatu i izby poselskiej[10]
  • 1506 – zmarł Aleksander Jagiellończyk[10]

Panowanie Zygmunta Starego (1506-1548)[edytuj]

  • 8 grudnia 1506 – sejm zebrany w Piotrkowie wybrał Zygmunta Starego na króla polski i wielkiego księcia litewskiego[10].
  • 1506 – powstał Statut Łaskiego[10]
  • 24 stycznia 1507 – koronowano Zygmunta Starego[10]
  • 1507 – wojska litewskie powstrzymały ofensywę moskiewską w Smoleńsku[10]
  • 1507 – zakończono przebudowę zamku królewskiego na Wawelu w stylu odrodzeniowym[10]
  • 1508 – wybuchł bunt księcia Michała Glińskiego na Litwie[10]
  • 14 grudnia 1511 – Zygmunt Stary zezwolił na objęcie urzędu wielkiego mistrza zakonu krzyżackiemu przez księcia brandenburskiego Albrechta Hohenzollerna[11]
  • 1512 – wojska koronne i litewskie pokonały pod Łopusznem wojska tatarskie[11]
  • 1514 – wojska moskiewskie zdobyły Smoleńsk[11]
  • 8 września 1514 – armia polsko-litewska pokonała wojska moskiewskie w bitwie pod Orszą[11]
  • 1515 – powstała Historia de Rega opisująca dzieje Władysława Warneńczyka[11]
  • 17-22 lipca 1515 – odbył się zjazd w Wiedniu[11]
  • 13 marca 1516 – zmarł Władysław Jagiellończyk – władca Węgier i Czech. Oba trony przejął jego syn Ludwik[11]
  • 1517 – rozpoczęto budowę kaplicy Zygmuntowskiej[11]
  • 18 kwietnia 1518 – ślub Zygmunta Starego z Boną Sforzą[11]
  • 1519-1521wojna pruska[11]
  • 1522-1526 – konflikt pomiędzy katolikami a protestantami w Gdańsku, zakończony interwencją króla[11]
  • 10 kwietnia 1525Albrecht Hohenzollern złożył w Krakowie hołd lenny Zygmuntowi Staremu
  • 1526Ludwik Jagiellończyk zmarł podczas bitwy pod Mohaczem – trony Węgier i Czech objął arcyksiążę Ferdynand Habsburg[11]
  • 1528 – Mikołaj Kopernik wydał traktat O sposobie bicia monety, w której zawarł tezę o wypieraniu monety lepszej przez gorszą[11]
  • 1529 – inkorporowano Mazowsze do Korony[11]
  • 1529 – wydano pierwszy statut litewski, który kodyfikował prawo zwyczajowe w Wielkim Księstwie[11]
  • 18 grudnia 1530 – na mocy vivente rege koronowano Zygmunta Augusta[11]
  • 1533 – Polska zawarła pokój z Turcją[8]
  • 1534-1537wojna litewsko-moskiewska[11]
  • 1534-1535 – odbył się sejm piotrkowski[11]
  • 1538-1539 – w Piotrkowie odbyły się sejmy egzekucyjne[11]
  • 1543 – powstała Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem Mikołaja Reja[11]
  • 1543 – Mikołaj Kopernik wydał traktat O obrotach ciał niebieskich, w którym udowodnił, że Ziemia kręci się wokół Słońca[11]
  • 1544 – Zygmunt Stary przekazał Zygmuntowi Augustowi władzę na Litwie[11]
  • 1547 – Zygmunt August potajemnie ożenił się z Barbarą Radziwiłłówną – małżeństwo wywołało wzburzenie wśród szlachty[11]
  • 1 kwietnia 1548 – zmarł Zygmunt Stary[11]

Panowanie Zygmunta Augusta (1548-1572)[edytuj]

  • 1548 – odbył się sejm w Piotrowie, zdominowany sprawą małżeństwa Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłłówną[11]
  • 2 lipca 1549 – Zygmunt August zawarł przymierze z królem Czech Ferdynandem Habsburgiem[11]
  • 1550 – Barbara Radziwiłłówna została koronowana[11]
  • 1550 – Zygmunt August wydał edykt przeciwko różnowiercom[11]
  • 8 maja 1551 – zmarła Barbara Radziwiłłówna[11]
  • 1551Andrzej Frycz Modrzewski wydał O naprawie Rzeczypospolitej[11]
  • 1557 – w Bari otruto Bonę Sforzy[11]
  • 1558Ivan IV Groźny zaatakował Inflanty[11]
  • 1558 – powstała pierwsza polska poczta[11]
  • 1558Bartłomiej Groicki wydał pierwszą prawniczą książkę w języku polskim: Artykuły prawa magdeburskiego[11]
  • 1559 – Zygmunt August wydał edykt gwarantujący swobodę wyznania w Prusach Królewskich[11]
  • 1560 – Gdańsk zorganizował flotę kaperską w służbie polskiej[12]
  • 1561 – mistrz zakonu inflanckiego Gothard Kettler sekularyzował Inflanty i przekazał je Polsce i Litwie[12]
  • 1562-1563 – odbył się sejm piotrkowski, na którym Zygmunt August zwiększył przywileje szlachty[12]
  • 1563-1564 – odbył się sejm warszawski, na którym Zygmunt August zrzekł się praw dziedzicznych do Wielkiego Księstwa Litewskiego[12]
  • 1564 – armia litewska rozbiła siły rosyjskie pod Orszą i Czaśnikami[12]
  • 1564 – księstwo zatorskie i oświęcimskie inkorporowano do Korony[12]
  • 1564 – ukazały się pierwsze utwory Jana Kochanowskiego[12]
  • 1566 – odbył się drugi statut litewski[12]
  • 1568-1570 – konflikt Zygmunta Augusta z patrycjatem Gdańska[12]
  • 1568 – ukazało się Zwierciadło Mikołaja Reja[12]
  • 16 marca 1569Prusy Królewskie inkorporowano do Korony[12]
  • 1 lipca 1569 – Polska i Litwa zawarły unię lubelską, na mocy którego oba państwa połączyły się w jeden kraj[12]
  • 7 lipca 1572 – zmarł Zygmunt August – koniec dynastii Jagiellonów[12]

Panowanie królów elekcyjnych[edytuj]

Bezkrólewie (1572-1573)[edytuj]

  • 1572-1573 – okres bezkrólewia[12]
  • 6-28 stycznia 1573 – odbył się sejm konwokacyjny w Warszawie[12]
  • 28 stycznia 1573 – odbyła się konfederacja warszawska, podczas której zapewniono swobodę wyznania dysydenckiej szlachcie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów[12]
  • 16 maja 1573 – odbyła się pierwsza wolna elekcja w Polsce[12]

Panowanie Henryka Walezego (1573-1574)[edytuj]

  • 21 lutego 1574 – koronowano Henryka Walezego[12].
  • 18-19 czerwca 1574 – Henryk Walezy potajemnie wyjechał z Polski[12]
  • 12 maja-8 lipca 1575 – podczas zjazdu szlachty w Stężycy ogłoszono bezkrólewie[12]

Panowanie Stefana Batorego (1575-1586)[edytuj]

  • 1576 – zjazd szlachty w Jędrzejowie poparł kandydaturę Stefana Batorego[12]
  • 1 maja 1576 – Stefan Batory ożenił się z Anną Jagiellonką[12]
  • 1576-1577 – konflikt Stefana Batorego z Gdańskiem[12]
  • 1577 – Iwan IV Groźny najechał na Inflanty[12]
  • 1578 – ustanowiono Trybunał Koronny[12]
  • 1578 – Jan Kochanowski wydał Odprawę posłów greckich[12]
  • wrzesień 1578 – Stefan Batory utworzył we Lwowie rejestr 530 kozaków na wojnę z Moskwą[12]
  • 1579-1581 – wojna z Rosja o Inflanty[13]
  • czerwiec-wrzesień 1579 – odbyła się pierwsza wyprawa Stefana Batorego na Moskwę[12]
  • maj 1579 – Stefan Batory założył Akademię Wileńską[12]
  • 5 sierpnia 1580 – odbyła się druga wyprawa Stefana Batorego przeciwko Moskwie[12]
  • 1580Jan Zamoyski założył Zamość[12]
  • 1581 – odbyła się trzecia wyprawa Stefana Batorego przeciwko Moskwie, podczas której wojska polskie otoczyły Psków[12]
  • 1581 – powstał Trybunał Litewski[12]
  • 15 stycznia 1582 – w Jamie Zapolskim Polska zawarła z Moskwą rozejm – Moskwa zwróciła Polsce Inflanty i ziemię połocką[12]
  • 1584 – wydano Fraszki Jana Kochanowskiego[12]
  • 12 grudnia 1586 – w Grodnie zmarł Stefan Batory[12]
  • 30 czerwca-22 sierpnia 1587 – podczas zjazdu elekcyjnego wybrano na króla Zygmunta Wazę[12]

Panowanie Zygmunta Wazy (1587-1632)[edytuj]

  • 27 grudnia 1587 – koronowano Zygmunta Wazę[14]
  • 2 sierpnia 1589 – w zamachu zginął Henryk Walezy[14]
  • 1589 – Jan Zamoyski utworzył ordynację zamojską – zespół dóbr ziemskich nie podlegających podziałowi[14]
  • 1591-1593 – wybuchło powstanie kozackie Krzysztofa Kosińskiego[14]
  • 31 maja 1592 – Zygmunt III Waza ożenił się z Anną Habsburżanką[14]
  • wrzesień-październik 1592 – wybuchł kryzys polityczny[14]
  • 20 lutego 1594 – w Uppsali koronowano Zygmunta Wazę[14]
  • 1594-1596 – wybuchło kozackie powstanie Semena Nalewajki[14]
  • wrzesień-listopad 1595 – odbyła się zwycięska wyprawa Jana Zamoyskiego na Mołdawię[14]
  • 6-10 października 1596 – zawarto unię brzeską[14]
  • 1597 – wydano Kazania sejmowe Piotra Skargi[14]
  • 1598 – odbyła się wyprawa Zygmunta III Wazy do Szwecji. Celem wyprawy było poskromienie buntu Karola Sudermańskiego[14]
  • 25 września 1598 – Zygmunt III Waza wrócił do Rzeczypospolitej[14]
  • lipiec 1599 – parlament Szwecji detronizował Zygmunta III[14]
  • 1599 – ukazał się pierwszy pełny przekład Biblii na język polski ks. Jakuba Wujka[14]
  • 12 marca 1600-1611 – wojna polsko-szwedzka o Inflanty[14]
  • 12 marca 1600 – Polska inkorporowała Estonię[14]
  • 1604-1606 – odbyła się pierwsza dymitriada, wyprawa zbrojna wojsk kilku polskich magnatów na Rosję w celu osadzenia na tronie moskiewskim Dymitra Samozwańca[14]
  • 1605 – Polacy osadzili na tronie Dymitra Samozwańca[14]
  • 3 czerwca 1605 – zmarł Jan Zamoyski[14]
  • 27 września 1605pod Kircholmem wojska hetmana polnego litewskiego Jana Chodkiewicza pokonały trzykrotnie silniejszą armię szwedzką[14]
  • 1606-1609rokosz Zebrzydowskiego[14]
  • 1607-1610 – odbył się druga dymitriada[14]
  • 10 marca 1609 – w Wyborgu uchwalono antypolski traktat szwedzko-rosyjski[14]
  • 28 maja 1609 – Zygmunt III Waza przeniósł siedzibę królestwa z Krakowa do Warszawy[14]
  • październik 1609 – wojska Rzeczypospolitej zaatakowały Rosję: oblężenie Smoleńska[14]
  • 4 lipca 1610 – wojska polskie pod dowództwem Stanisława Żółkiewskiego rozbiły liczniejsze wojska rosyjskie pod Kłuszynem[14]
  • sierpień-październik 1610 – Polska zajęła moskiewski Kreml[14]
  • 1611-1612 – wybuchł antypolski bunt w Moskwie[14]
  • 13 lipca 1611 – Polacy zdobyli Smoleńsk[14]
  • 1612 – Zygmunt III przeprowadził nieudaną wyprawę na Moskwę[14]
  • 23 marca 1613 – Rzeczpospolita zawarła sojusz z Austrią[14]
  • 1617-1618 – odbyła się nieudana wyprawa na Rosję[14]
  • 1617-1618 – wojna polsko-szwedzka[14]
  • 3 stycznia 1618 – na mocy rozejmu w Deulinie Polska otrzymała nowe zdobycze terytorialne[14]
  • wrzesień 1620 – odbyła się nieudana wyprawa na Mołdawię[14]
  • 18-20 września 1620 – podczas bitwy pod Cecorą zginął Stanisław Żółkiewski[13]
  • 15 listopada 1620Michał Piekarski przeprowadził nieudany zamach na króla Zygmunta III[14]
  • 1621bitwa pod Chocimiem[13]
  • 1622 – Szwedzi ponownie najechali na Inflanty[14]
  • 1625 – trzeci najazd Szwecji na Inflanty[14]
  • 1626-1629 – wojna polsko-szwedzka[14]
  • 28 listopada 1627 – Polska pokonała flotę szwedzką pod Oliwą[14]
  • 27 lipca 1629 – hetman Stanisław Koniecpolski pokonał Szwedów pod Trzcianą[14]
  • 26 września 1629 – zawarto rozejm altmarski pomiędzy Polską a Szwecją[14]
  • 30 kwietnia 1632 – zmarł Zygmunt III Waza[15]

Panowanie Władysława Wazy (1632-1648)[edytuj]

  • 8 listopada 1632 – Władysław IV został wybrany na króla Polski[15]
  • 1632-1634 – wojna polsko-moskiewska[15]
  • 25 lutego 1634 – Polacy zdobyli twierdzę smoleńską[15]
  • 12 listopada 1635 – w Sztumskiej Wsi zawarto rozejm ze Szwecją, na mocy którego podzielono Inflanty[15]
  • 10 marca 1637 – Rzeczpospolita przyłączyła księstwa lęborskie i bytowskie[15]
  • 16 marca 1637 – Władysław IV ożenił się z Cecylią Renatą[15]
  • 1637 – na Zadnieprzu wybuchł bunt kozacki Pawła Pawluka[15]
  • 29-30 stycznia 1644 – hetman Stanisław Koniecpolski pokonał pod Ochmatowem wyprawę tatarską Tuhaj beja[15]
  • 24 marca 1644 – zmarła Cecylia Renata[15]
  • 1644 – odsłonięto kolumnę Zygmunta III Wazy[15]
  • 1645-1647 – Władysław IV przygotował wielką wyprawę na Turcję[15]
  • 11 marca 1646 – zmarł Stanisław Koniecpolski[15]
  • 20 maja 1648 – zmarł Władysław IV Waza[15]
  • 1648 – wybuchło [powstanie Chmielnickiego]] na Ukrainie[15]

Panowanie Jana Kazimierza Wazy (1648-1668)[edytuj]

  • 20 listopada 1648 – elekcja Jana Kazimierza na króla polskiego[15]
  • lipiec-sierpień 1649 – wojska kozackie oblegały twierdzę Zbaraż[15]
  • lipiec 1649 – w Zborowie zawarto ugodę polsko-kozacką[15]
  • 28-30 czerwca 1651 – pod Beresteczkiem wojska polskie pokonały armię Kozaków i Tatarów[15]
  • 22 września 1651 – w Białej Cerkwi zawarto ugodę polsko-kozacką[15]
  • 1-3 czerwca 1652 – Kozacy pokonali armię koronną pod Batohem[15]
  • kwiecień-październik 1653 – Kozacy przeprowadzili nieudaną wyprawę na Mołdawię[15]
  • 1 października 1653 – moskiewski sobór ziemski uchwalił objęcie protektoratem nad Ukrainą i wypowiedział wojnę Rzeczypospolitej[15]
  • 15-17 grudnia 1653 – na mocy ugody pod Żwańcem Tatarzy przeszli na stronę Rzeczypospolitej[15]
  • 17-18 stycznia 1654 – Ukrainę włączono do Rosji[15]
  • maj-listopad 1654wojna polsko-moskiewska[15]
  • czerwiec-październik 1655 – wojska moskiewskie zajęły część Litwy z Wilnem, Białoruś z Mińskiem, dochodząc do Lublina[15]
  • 19 lipca 1655 – król Karol X wypowiedział wojnę Rzeczypospolitej – początek potopu szwedzkiego[15]
  • 25 lipca 1655 – Szwedzi zajęli Wielkopolskę[15]
  • 8 września 1655 – Szwedzi zajęli Warszawę[15]
  • wrzesień-październik 1655 – oblężenie Krakowa[15]
  • 17 października 1655 – król Jan Kazimierz opuścił Polskę i udał się na austriacki Śląsk[15]
  • 20 października 1655 – Janusz i Bogusław Radziwiłłowie zawarli w Kiejdanach układ z Karolem X Gustawem[15]
  • 21 października 1655 – szlachta województw południowo-wschodnich uznała władzę Karola Gustawa[15]
  • 26 października 1655 – wojska koronne kapitulowały przed Szwedami[15]
  • listopad 1655 – pod Jezierną Tatarzy pokonali Kozaków – otoczony Bohdan Chmielnicki uznał zwierzchnictwo Jana Kazimierza[15]
  • 18 listopada-26 grudnia 1655 – oblężenie Częstochowy przez Szwedów[15]
  • 20 listopada 1655 – Jan Kazimierz wydał uniwersał wzywający do walki przeciwko Szwedom[15]
  • 18 grudnia 1655 – Jan Kazimierz wrócił do Polski[15]
  • 29 grudnia 1655 – w Tyszowicach zawiązała się zbrojna konfederacja szlachty w celu walki ze Szwecją[15]
  • 31 grudnia 1655 – podczas oblężenia Tykocina zmarł Janusz Radziwiłł[15]
  • 3 listopada 1656 – w Niemieży zawarto rozejm polsko-moskiewski[15]
  • 6 sierpnia 1657 – zmarł Bohdan Chmielnicki[15]
  • 16 września 1658 – w Hadziaczu zawarto unię polsko-kozacką[15]
  • 14 grudnia 1658 – polska kawaleria pod wodzą Czarnieckiego przeprawiła się przez cieśninę morską w Danii[15]
  • 1658-1660 – wojna polsko-moskiewska[15]
  • 1658 – wypędzono arian[13]
  • 1-3 listopada 1660 – zawarto ugodę cudnowską[15]
  • 3 stycznia 1661 – ukazał się pierwszy numer Merkuriusza Polskiego – pierwszej polskiej gazety[15]
  • 30 stycznia 1667 – na mocy rozejmu polsko-moskiewskiego w Andruszowie podzielono Ukrainę pomiędzy oba państwa wzdłuż Dniepru[15]
  • 1668 – wprowadzono prawo zakazujące odchodzenia od katolicyzmu[13]
  • 1668 – abdykacja Jana Kazimierza[15]

Panowanie Michała Korybuta Wiśniowieckiego (1669-1673)[edytuj]

  • 19 czerwca 1669 – elekcja Michała Korybuta Wiśniowieckiego na Woli pod Warszawą[16]
  • 29 listopada 1669 – koronowano Michała Korybuta Wiśniowieckiego[16]
  • 1670 – wybuchł konflikt o buławę hetmańską na Prawobrzeżnej Ukrainie: Rzeczpospolita poparła Michała Chanenkę, zaś Turcy i Tatarzy opowiedzieli się za Petrem Doroszenko[16]
  • 1670-1675 – powstał wierszowaty epos Wojna chocimska Wacława Potockiemu, poświęcona obronie Chocimia w 1621 roku[16]
  • lipiec-październik 1671 – odbyła się ofensywa kozacko-tatarska na Ukrainie, którą powstrzymały wojska Jana Sobieskiego[16]
  • 10 grudnia 1671 – Turcja wypowiedziała wojnę Rzeczypospolitej[16]
  • lipiec-październik 1672 – Turcy najechali na Podole[16]
  • 26 sierpnia 1672Kamieniec Podolski kapitulował[16]
  • 16 października 1672 – w Buczaczu zawarto niekorzystny traktat pokojowy, na mocy którego Rzeczpospolita oddała Turcji Podole oraz zobowiązała się płacić trybut. Sejm nie ratyfikował traktatu[16]
  • 16 października 1672 – prokrólewska konfederacja w Gołąbiu ogłosiła zdrajców narodu (m.in. Jana Sobieskiego oraz prymasa Michała Prażmowskiego)[16]
  • 23 listopada 1672 – wojsko koronne zawiązało w Szczebrzeszynie konfederację w obronie Sobieskiego[16]
  • 16 grudnia 1672 – zmarł Jan Kazimierz Waza[16]
  • marzec-kwiecień 1672 – sejm pacyfikacyjny w Warszawie uchwalił rozwiązanie obu wrogich konfederacji[16]
  • 10 listopada 1673 – zmarł Michał Korybut Wiśniowiecki[16]
  • 11 listopada 1673 – wojska Jana Sobieskiego pokonały Turków pod Chocimiem[16]

Panowanie Jana III Sobieskiego (1674-1696)[edytuj]

  • 21 maja 1674 – Jan Sobieski został królem Polski[16]
  • 1674 – ofensywa Turków na Prawobrzeżną Ukrainę[16]
  • 1674 – Jan III Sobieski zorganizował wyprawę na Podole, odzyskując Baru i Bracławie[16]
  • 11 czerwca 1675 – Jan III Sobieski zawarł tajny traktat z Francją, skierowany przeciwko Habsburgom oraz Brandenburgii[16]
  • 2 lutego 1676 – koronowano Jana III Sobieskiego[16]
  • wrzesień-październik 1676 – Jan III Sobieski pokonał turecko-tatarski najazd na Ruś Czerwoną[16]
  • 17 października 1676 – Polska zawarła z Turcją rozejm w Żórawnie, na mocy którego Turcja otrzymała Podole i Ukrainę Prawobrzeżną, zaś Rzeczpospolita nie musiała od tego momentu płacić haraczu[16]
  • 1677-1696 – budowa pałacu królewskiego w Wilanowie[16]
  • 1677-1695 – budowa pałacu Krasińskich w Warszawie[16]
  • 1678 – magnaci zawiązali spisek detronizacyjny, na mocy którego tron polski miał odjąć ks. Karol Lotaryński[16]
  • 1678-1679 – odbył się sejm w Grodnie[16]
  • 1678-1679 – Jan III Sobieski porzucił obóz profrancuski i zbliżył się do stronnictwa habsburskiego[16]
  • 1679Jan Heweliusz wydał traktat astronomiczny Machina coelestis[16]
  • 1682Stanisław Czernicki wydał pierwszą polską książkę kucharską[16]
  • marzec 1683 – na Węgry i Austrię ruszyła wielka wyprawa turecka pod wodzą wezyra Kara Mustafy[16]
  • 1 kwietnia 1683 – Polska zawarła z Austrią antyturecki sojusz[16]
  • 14 lipca 1683 – wojska Kara Mustafy rozpoczęły oblężenie Wiednia[16]
  • 29 lipca 1683 – wojska cesarskie, wspieranie polskimi siłami, pokonały Turków pod Bratysławą[16]
  • lipiec-wrzesień 1683 – koncentracja wojsk koronnych pod Krakowem i przemarsz pod Wiedeń[16]
  • 12 września 1683bitwa pod Wiedniem: siły koalicji austriacko-niemiecko-polskiej pod dowództwem Jana III Sobieskiego pokonały wojska tureckie[16]
  • 7-9 października 1683 – odbyły się dwie bitwy pod Parkanami, pierwsza wygrana przez Turków, druga przez Polaków[16]
  • listopad-grudzień 1683 – polskie wojska wróciły do kraju[16]
  • grudzień 1683 – oddziały polskie i kozackie wyzwoliły Podole[16]
  • 1683Wespazjan Kochanowski wydał pierwszy tom Annales (Roczników) poświęcone historii Polski w latach 1648–1675[16]
  • 5 marca 1684 – powstał antyturecki sojusz Polski, Austrii, Wenecji i papiestwa (Liga Święta)[16]
  • 1684 – odbyła się nieudana próba obsadzenia na tronie Mołdawii Jakuba Sobieskiego[16]
  • 6 maja 1686 – Rzeczpospolita podpisała z Rosją pokój wieczysty (tzw. pokój Grzymułtowskiego)[16]
  • 1686 – odbyła się nieudana próba obsadzenia na tronie Mołdawii Jakuba Sobieskiego[16]
  • 1691 – odbyła się nieudana próba obsadzenia na tronie Mołdawii Jakuba Sobieskiego[16]
  • 1692 – królowa Maria Kazimiera Sobieska podpisała w imieniu króla tajny traktat z francuskim królem Ludwikiem XIV o przymierzu pomiędzy obiema państwami[16]
  • 1695 – najazd tatarski na kresy południowo-wschodnie Rzeczypospolitej odparty przez Stanisława Jabłonowskiego[16]
  • ok. 1695Jan Chryzostom Pasek ukończył pisanie Pamiętników[16]
  • 17 czerwca 1696 – zmarł król Jan III Sobieski[16]
  • 1696-1697 – bezkrólewie po śmierci Jana III Sobieskiego[17]

Panowanie Augusta II Mocnego (1697-1704)[edytuj]

  • 27 czerwca 1697 – elekcja elektora saskiego Fryderyka Augusta i Wettina na króla Polski[17]
  • 15 września 1697 – koronowano Augusta II Mocnego[17]
  • 8-9 września 1698 – hetman Feliks Kazimierz Potocki odniósł zwycięstwo nad tatarską armią pod Pohajcami[17]
  • 26 stycznia 1699 – Liga Święta zawarła w Karłowicach pokój z Turcją[17]
  • 30 listopada 1700 – 10 listopada 1721 – trwała wojna północna, która toczyła się głównie na terenie Polski[13]
  • czerwiec-sierpień 1701 – armia szwedzka zajęła Kowno[17]
  • 24 lipca 1702 – Szwedzi zajęli Warszawę[17]
  • 19 lipca 1702 – pod Kliszowem Szwecja pokonała armię sasko-polsko-tatarską[17]
  • 10 sierpnia 1702 – Szwedzi zajęli Kraków[17]
  • luty 1704 – opozycja antykrólewska zawiązała w Warszawie konfederację i ogłosiła bezkrólewie[17]
  • 20 maja 1704 – zwolennicy Augusta II Mocnego zawiązali konfederację w Sandomierzu i zawarła sojusz z Rosją[17]
  • 12 lipca 1704 – odbył się zjazd szlachty w Warszawie, podczas którego detronizowano Augusta II i wybrano Stanisława Leszczyńskiego na króla Polski[17]

Panowanie Stanisława Leszczyńskiego (1704-1709)[edytuj]

  • 30 sierpnia 1704 – August II zawarł traktat z carem Piotrem I, wojska rosyjskie wkroczyły do Rzeczypospolitej[17]
  • 4 października 1705 – w katedrze warszawskiej koronowano Stanisława Leszczyńskiego[17]
  • 28 listopada 1705 – Stanisław Leszczyński zawarł przymierze z Karolem XII[17]
  • 1705 – August II ustanowił Order Orła Białego[17]
  • 24 września 1706 – zawarto pokój szwedzko-saski w Altranstäd: August II Mocny zrzekł się korony polskiej i uznał władzę Leszczyńskiego[17]
  • czerwiec 1707 – konfederacja sandomierska nie uznała władz Leszczyńskiego i oddała się pod protekcję cara Rosji[17]
  • sierpień 1709 – August II wrócił do Rzeczypospolitej, Stanisław Leszczyński uciekł z Polski[17]

Panowanie Augusta II Mocnego (1709–1733)[edytuj]

  • 1710 – wojska rosyjskie zajęły Inflanty[17]
  • 1713 – August II rozlokował saskie garnizony w Rzeczypospolitej[17]
  • 26 listopada 1715 – opozycja przeciwko Augustowi II zawiązała konfederację tarnogrodzką[17]
  • 1 lutego 1717 – odbył się Sejm Niemy – jednodniowe posiedzenie, na którym w obawie przed zerwaniem obrad, nie dopuszczono nikogo do głosu. Obrady sterował rosyjski ambasador zza kulis[17]
  • 17 lutego 1720 – w Poczdamie zawarto tajny układ rosyjsko-pruski, który miał utrzymać obecny stan polityczny Rzeczypospolitej[17]
  • 23 listopada 1732 – Austria, Rosja i Prusy zawarły traktat trzech czarnych orłów w celu zablokowania ponownego wybrania Leszczyńskiego na króla Polski[17]
  • 1733 – wprowadzono prawo wykluczające innowierców ze sprawowania urzędów państwowych i z sejmu[13]
  • 1 lutego 1733 – zmarł August II Mocny[17]

wojna o sukcesję polską i panowanie Augusta III Sasa (1733–1763)[edytuj]

  • 1733-1735 – wojna o sukcesję polską: na tron wybrano Stanisława Leszczyńskiego (12 listopada 1733) oraz August III Wettina (5 października 1733)[17]
  • 1733 – ukazał się traktat polityczny Głos wolny wolność ubezpieczający, przypisywany Leszczyńskiemu, głoszący m.in. zniesienie liberum veto, pańszczyzny oraz wolnej elekcji[17]
  • 17 stycznia 1734 – koronowano Augusta III[17]
  • maj 1734 – Stanisław Leszczyński uciekł z kraju[17]
  • 5 listopada 1734 – zwolennicy Leszczyńskiego zawarli konfederację dzikowską, na której ogłosili, że August III jest uzurpatorem[17]
  • 26 stycznia 1736 – abdykacja Stanisława Leszczyńskiego[17]
  • czerwiec-sierpień 1736 – odbył się sejm pacyfikacyjny w Warszawie[17]
  • 1737 – Rzeczpospolita zawarła traktat ze Stolicą Apostolską[17]
  • 1740Stanisław Konarski założył Collegium Nobillium[17]
  • 1744 – w Warszawie powstała pierwsza loża masońska „Trzej bracia”[17]
  • 1746Benedykt Chmielowski wydał pierwszą polską encyklopedię[17]
  • 1747Józef Andrzej Załuski otworzył pierwszą w Polsce publiczną bibliotekę[17]
  • 1760Andrzej Zamoyski zniósł poddaństwo chłopów w swoich dobrach[17]
  • 5 października 1763 – zmarł August III Sas[17]
  • maj-lipiec 1764 – przeprowadzono reformy skarbu, wojska i sądownictwa oraz ograniczono liberum veto[18]

Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764–1795)[edytuj]

  • 6 września 1764 – elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego[18]
  • 19 listopada 1765 – otworzono Teatr Narodowy w Warszawie[18]
  • 1765 – Stanisław Poniatowski założył Szkołę Rycerską[18]
  • 1765-1785 – ukazywał się czasopismo społeczno-polityczne „Monitor”[18]
  • 1766 – sejm warszawski odrzucił projekty przyznania w pełni praw innowiercom[18]
  • 23 czerwca 1767konfederacja radomska zawiązała spisek przeciwko Stanisławowi Poniatowskiemu[18]
  • 1767-1780 – w Rzeczypospolitej działał włoski malarz Bernardo Bellotto zwany Canaletto[18]
  • 29 lutego 1768 – zawiązano konfederację barską[18]
  • czerwiec-lipiec 1768 – wybuchło powstanie chłopskie na Ukrainie (koliszczyzna)[18]
  • 22 października 1770 – władze konfederackie ogłosiły detronizację monarchy i bezkrólewie[18]
  • 3 listopada 1771 – konfederaci barscy dokonali nieudanej próby porwania Stanisława Poniatowskiego[18]
  • 1772 – włoski kartograf Jan Antoni Rizzi-Zannoni opracował mapę Polski w skali 1:962 000[18]
  • 5 sierpnia 1772I rozbiór Polski między Prusy, Rosję i Austrię[18]
  • 30 września 1773 – sejm nadzwyczajny w Warszawie ratyfikował traktaty rozbiorowe[18]
  • 14 października 1773 – powstała Komisja Edukacji Narodowej[18]
  • 1773-1774 – budowa Kanału Bydgoskiego[18]
  • 1775Ignacy Krasicki wydał utwór Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki[18]
  • marzec 1775 – sejm powołał Radę Nieustającą, stały rząd złożony z króla, 18 senatorów i 18 posłów[18]
  • 1777-1783 – reformowanie Akademii Krakowskiej przez Hugo Kołłątaja[18]
  • 11 października 1779 – w bitwie pod Savannah zginął Kazimierz Pułaski[18]
  • 1780-1784 – budowa Kanału Ogińskiego łączącego dorzecze Niemna i Dniepru[18]
  • 1784-1793 – przebudowa pałacu w Łazienkach[18]
  • 6 maja 1787 – doszło do spotkania Stanisława Poniatowskiego z carycą Katarzyną Wielką – caryca nie zezwoliła na przeprowadzenie reform ustrojowych i wojskowych w Polsce[18]
  • październik 1788-maj 1792 – obrady Sejmu Wielkiego (Czteroletniego)[18]
  • 1788 – Sejm uchwalił zwiększenie etatu wojska do 100 tys. żołnierzy oraz wprowadził podatek na armię[18]
  • 19 stycznia 1789 – Stanisław August rozwiązał Radę Nieustającą[18]
  • 2 grudnia 1789 – ulicami Warszawy przeszła „czarna procesja”, w której mieszczanie domagali się praw ekonomicznych i politycznych[18]
  • 1789-1790 – odbył się pierwszy w historii spis powszechny[18]
  • 29 marca 1790 – Polska zawarła sojusz z Prusami[18]
  • 1790 – odbyły się dodatkowe wybory do sejmu[18]
  • 24 marca 1791 – sejm uchwalił prawo o sejmikach, które odsunęło gołotę od władzy[18]
  • 21 kwietnia 1791 – sejm uchwalił prawo o miastach[18]
  • 3 maja 1791 – uchwalono pierwszą polską konstytucję (Konstytucja 3 maja)
  • 27 kwietnia 1792 – zawiązano konfederację targowicką[18]
  • maj-lipiec 1792 – wojna z Rosją w obronie Konstytucji 3 maja[18]
  • 18 czerwca 1792 – wojsko polskie pod wodzą ks. Józefa Poniatowskiego zwyciężyły pod Zieleńcami[18]
  • 22 czerwca 1792 – Stanisław August Poniatowski ustanowił order Virtuti Militari[18]
  • 22 czerwca 1792 – Stanisław August wysłał Katarzynie II propozycje pokojowe[18]
  • 18 lipca 1792 – wojska Tadeusza Kościuszki przegrały pod Dubienką[18]
  • 24 lipca 1792 – Stanisław Poniatowski przystąpił do konfederacji targowickiej[18]
  • lipiec-wrzesień 1792 – masowe akcesy szlachty do Targowicy[18]
  • 21 stycznia 1793II rozbiór Polski[18]
  • czerwiec-listopad 1793 – sejm nadzwyczajny w Grodnie przyjął traktaty rozbiorowe z Rosją i z Prusami[18]
  • 1793-1794 – narósł opór wobec rosyjskiej okupacji o rządów Targowicy[19]
  • luty-marzec 1794 – redukcja wojsk Rzeczypospolitej[19]
  • 12 marca 1794 – oddziały kawalerii narodowej gen. Antoniego Madalińskiego zbuntowały się[19]
  • 24 marca 1794 – wybuchła insurekcja kościuszkowska[19]
  • marzec-kwiecień 1794 – organizacja władz powstańczych i wojska[19]
  • 4 kwietnia 1794bitwa pod Racławicami wygrana przez wojska Kościuszki[19]
  • 17 kwietnia 1794 – wybuchło powstanie na Żmudzi[19]
  • 17-18 kwietnia 1794 – wybuchła insurekcja w Warszawie kierowana przez Jana Kilińskiego[19]
  • 22-24 kwietnia 1794 – wybuchła insurekcja w Wilnie pod wodzą płk. Jakuba Jasińskiego[19]
  • 7 maja 1794 – Tadeusz Kościuszko wydał pod Połańcem uniwersał (zwany połanieckim), w którym zapowiedział reformę agrarną[19]
  • 8-9 maja 1794 – wybuchły rozruchy w Warszawie, podczas których przeprowadzono publiczną egzekucję przywódców Targowicy[19]
  • 6 czerwca 1794 – pod Szczekocinami wojska powstańcze przegrały z oddziałami pruskimi i rosyjskimi[19]
  • 15 czerwca 1794 – wojska pruski zajęły Kraków[19]
  • 7-11 lipca 1794 – wojska Kościuszki i gen. Józefa Zajączka bez sukcesu broniły przedpoli Warszawy[19]
  • 11-12 sierpnia 1794 – Rosjanie zdobyli Wilno[19]
  • lipiec-październik 1794 – insurekcja w Wielkopolsce, wsparta przez oddziały powstańcze gen. Jana Henryka Dąbrowskiego[19]
  • 2 października 1794 – oddziały gen. Dąbrowskiego zajęły Bydgoszcz[19]
  • 10 października 1794bitwa pod Maciejowicami: Kościuszko dostał się do niewoli[19]
  • 1794 – naczelnikiem powstania został Tomasz Wawrzecki[19]
  • 4 września 1794 – oddziały rosyjskie dokonały rzezi Pragi[19]
  • 9 września 1794 – kapitulacja stolicy[19]
  • 16 listopada 1794 – resztki armii powstańczej kapitulowały[19]
  • 19 listopada 1794 – Rosjanie aresztowali Tomasza Wawrzeckiego – koniec insurekcji kościuszkowskiej[19]
  • grudzień 1794 – Tadeusz Kościuszko został osadzony w Twierdzy Pietropawłowskiej[19]
  • 3 stycznia 1795 – uchwalono konwencję austriacko-rosyjska o podziale ziem Rzeczypospolitej[19]
  • 24 października 1795III rozbiór Polski[19]

Okres zaborów[edytuj]

Pierwsze lata zaborów (1795-1815)[edytuj]

  • 9 stycznia 1797Jan Henryk Dąbrowski utworzył Legiony Polskie[19]
  • 26 stycznia 1797 – trzy mocarstwa zaborcze podpisały konwencję o ostatecznej likwidacji Polski[19]
  • 1797 – nowy car rosyjski Paweł I złagodził kurs wobec Polaków (m.in. wypuścił z więzienia Kościuszkę i Potockiego)[19]
  • 1798 – księżna Izabela Czartoryska rozpoczęła w Puławach budowę Świątyni Sybilli, uznanej za pierwsze polskie muzeum[20]
  • 1 listopada 1800 – w Warszawie powstało Towarzystwo Przyjaciół Nauk – pierwsze polskie stowarzyszenie narodowe[19]
  • 18 maja 1802 – żołnierze Legionów Polskich zostali wysłani na francuską kolonię San Domingo (ob. Haiti), by tłumić tamtejsze bunty miejscowych[19]
  • 1803 – Adam Jerzy Czartoryski został kuratorem wileńskiego okręgu szkolnego, dzięki czemu odegrał duża rolę w reformie szkolnictwa polskiego w zaborze rosyjskim[19]
  • październik 1805 – z inicjatywy Tadeusza Czackiego powstało Liceum Krzemienieckie[19]
  • 7 listopada 1806 – pod wodzą Jana Henryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego wybuchło powstanie wielkopolskie[19]
  • 28 listopada 1806 – wojska francuskie przybyły do Warszawy[19]
  • 1806Samuel Bogumił Linde wydał pierwszy z sześciu tomów „Słownika języka polskiego”[19]
  • 14 stycznia 1807 – dekretem Napoleona I powstała 7-osobowa Komisja Rządząca[19]
  • 7-9 lipca 1807 – na mocy pokoju tylżyckiego ustanowiono powstanie Księstwa Warszawskiego[19]
  • 22 lipca 1807 – w Dreźnie uchwalono konstytucję Księstwa Warszawskiego[19]
  • 14 kwietnia 1809 – Austria zaatakowała Księstwo Warszawskie[19]
  • 19 kwietnia 1809bitwa pod Raszynem[19]
  • maj-lipiec 1809 – wódz armii księstwa książę Józef Poniatowski oddał Warszawę i zaatakował ziemie zaboru austriackiego: wyzwolenie Krakowa, Lwowa i Zamościa[19]
  • 14 października 1809 – na mocy pokoju francusko-austriackiego w Schönbrunn, Księstwo Warszawskie uzyskało Nową Galicję[19]
  • 22 lutego lub 1 marca 1810 – urodził się Fryderyk Chopin[19]
  • 14 września 1811 – przeprowadzono uwłaszczenie chłopów w Prusach[19]
  • 26 maja 1812 – książę warszawski Fryderyk August przekazał pełnię władzy wykonawczej Radzie Ministrów księstwa[19]
  • 1 lipca 1812 – Napoleon powołał Komisję Rządu Tymczasowego Wielkiego Księstwa Litewskiego[19]
  • 'styczeń-luty 1813 – wojska rosyjskie wkroczyły do Warszawy[19]
  • 14 marca 1813 – car Aleksander I utworzył w Warszawie Tymczasową Radę Najwyższą Księstwa Warszawskiego[19]
  • 3 maja 1815 – Rosja, Prusy i Austria zawarły traktat o podziale ziem polskich: utworzono Królestwo Polskie połączone unią personalną z Rosją, autonomiczne Wielkie Księstwo Poznańskie w granicach Prus oraz Rzeczpospolitą Krakowską władaną przez Austrię[19]

Królestwo Polskie (1815–1918)[edytuj]

Do wybuchu powstania listopadowego (1815-1830)[edytuj]

  • 20 maja 1815 – Aleksander I powołał Rząd Tymczasowy i Tymczasową Radę Stanu Królestwa Polskiego[19]
  • 27 listopada 1815 – Aleksander I nadał konstytucję Królestwu Polskiemu[19]
  • 19 listopada 1816 – Aleksander I założył Królewski Uniwersytet Warszawski[21]
  • 1816 – w Wilnie powstało Towarzystwo Filomatów[21]
  • 15 października 1817 – w Szwajcarii zmarł Tadeusz Kościuszko[21]
  • 1817Józef Maksymilian Ossoliński zakłada Zakład Narodowy (zwany Ossolineum)[21]
  • 3 maja 1819 – major Walerian Łukasiński założył w Warszawie Wolnomularstwo Narodowe, organizację dążącą do zjednoczenia ziem polskich[21]
  • 1 maja 1821 – powstała organizacja spiskowa Towarzystwo Patriotyczne[21]
  • 1821 – Towarzystwo Filomatów zmieniło nazwę na Towarzystwo Filaretów[21]
  • 1822 – w Wilnie ukazały się Ballady i romanse Adama Mickiewicza[21]
  • październik 1822 – aresztowano Waleriana Łukasińskiego i innych przywódców Towarzystwa Patriotycznego[21]
  • 8 kwietnia 1823 – w zaborze pruskim przeprowadzono reformę uwłaszczeniową[21]
  • 1823-1824 – aresztowano wileńskich filomatów i filaretów[21]
  • 1 grudnia 1825 – zmarł car Aleksander I, tron rosyjski i polski objął jego brat Mikołaj I[21]
  • 1826-1828 – przeprowadzono proces sądowy przeciwko Towarzystwu Patriotycznemu[21]
  • 29 stycznia 1828 – powstał Bank Polski[21]
  • grudzień 1828Piotr Wysocki zakłada tajny Związek w Szkole Podchorążych Piechoty[21]
  • 1828 – w Petersburgu ukazała się powieść poetycka Konrad Wallenrod Adama Mickiewicza[21]
  • 17 marca 1830 – w warszawskim Teatrze Narodowym odbył się pierwszy koncert Fryderyka Chopina[21]
  • 29/30 listopada 1830 – „noc listopadowa” – początek powstania listopadowego[21]

powstanie listopadowe (1830-1831)[edytuj]

  • 30 listopada 1830 – niepowodzeniem zakończył się zamach na wielkiego księcia Konstantego[21]
  • 30 listopada 1830 – Rada Administracyjna powierzyła dowództwo nad wojskiem gen. Józefowi Chłopickiemu oraz rozpoczęła rozmowy z Konstantym[21]
  • 3 grudnia 1830 – Rada Administracyjna przekształciła się w Rząd Tymczasowy[21]
  • 3 grudnia 1830 – wielki książę Konstanty wycofał się z Królestwa Polskiego[21]
  • 5 grudnia 1830 – generał Józef Chłopicki ogłosił się dyktatorem powstania[21]
  • 18 grudnia 1830 – sejm Królestwa Polskiego uznał powstanie za narodowe[21]
  • 18 stycznia 1831 – generał Chłopicki złożył funkcję dyktatora powstania[21]
  • '25 stycznia 1831 – sejm zdetronizował Mikołaja I[21]
  • 30 stycznia 1831 – powstał Rząd Narodowy na czele ks. Adamem Jerzym Czartoryskim[21]
  • 5-6 lutego 1831 – siły rosyjskie wkroczyły do Królestwa Polskiego[21]
  • 14 lutego 1831 – zwycięstwo wojsk polskich pod Stoczkiem[21]
  • 19-20 lutego 1831 – zwycięstwo wojsk polskich pod Wawrem[21]
  • 25 lutego 1831bitwa o Olszynkę Grochowską[21]
  • 26 lutego 1831 – wodzem naczelnym powstania został gen. Józef Skrzynecki[21]
  • 3 marca 1831 – wojska powstańcze zajęły Lublin i Zamość[21]
  • marzec 1831 – wybuch powstania na Litwie[21]
  • 31 marca 1831 – rozpoczęła się polska ofensywa według planu gen. Ignacego Prądzyńskiego[21]
  • kwiecień 1831 – odbyła się nieudana wyprawa korpusu gen. Dwernickiego na Wołyń[21]
  • 26 maja 1831 – klęska Polaków w bitwie pod Ostrołęką[21]
  • 21 czerwca 1831 – Rząd Narodowy ogłosił pobór pospolitego ruszenia[21]
  • lipiec-sierpień 1831 – armia rosyjska przekroczyła Wisłę i zajęła tereny na północny zachód od Warszawy[21]
  • 17 sierpnia 1831 – nowym szefem rządu oraz głównodowodzącym wojskiem został gen. Jan Krukowiecki[21]
  • 6-8 września 1831 – szturm Rosjan na Warszawę[21]
  • 10 września 1831 – gen. Maciej Rybiński przejął dowództwo nad wojskiem[21]
  • 5 października 1831 – armia polska przekroczyła granicę pruską: członkowie władz powstańczych udały się na emigrację[21]
  • 21 października 1831 – twierdza Zamość kapitulowała: koniec powstania listopadowego[21]

Okres do powstania styczniowego (1831-1863)[edytuj]

  • 1 listopada 1831 – ogłoszono amnestię carską dla żołnierzy i podoficerów biorących udział w powstaniu listopadowym[21]
  • 6 listopada 1831 – w Paryżu powstał Komitet Tymczasowy Emigracji Polskiej[21]
  • 14 listopada 1831 – car ustanowił granicę celną między Cesarstwem Rosyjskim a Królestwem Polskim[21]
  • 15 grudnia 1831Joachim Lelewel założył Komitet Narodowy Polski[21]
  • grudzień 1831 – Mikołaj I nakazał zamknięcie Uniwersytetów Warszawskiego i Wileńskiego oraz szkół średnich[21]
  • 26 lutego 1832 – Mikołaj I zniósł konstytucję, wcielił Królestwo do Cesarstwa Rosyjskiego raz zlikwidował polski sejm, armię oraz odrębny budżet[21]
  • 26 lutego 1832 – Fryderyk Chopin zagrał pierwszy koncert w Paryżu[21]
  • 17 marca 1832 – powstało Towarzystwo Demokratyczne Polskie[21]
  • kwiecień 1832 – Rosjanie zaczęli budowę warszawskiej Cytadeli[21]
  • po 1832 – zaczęła wykształcać się polska inteligencja[22]
  • marzec-kwiecień 1833 – płk. Józef Zaliwski przeprowadził nieudaną próbę wywołania powstania w Królestwie[21]
  • listopad 1833 – w Szwajcarii powstała Młoda Polska – polska sekcja międzynarodowej organizacji rewolucyjnej Młoda Europa[21]
  • 1 stycznia 1834 – językiem urzędowym na ziemiach polskich został język rosyjski[21]
  • 1834 – ukazał się Pan Tadeusz Adama Mickiewicza[21]
  • 1835 – w Paryżu ukazała się anonimowo Nie-Boska komedia Zygmunta Krasińskiego[21]
  • 1837 – przeprowadzono reformę administracyjną[21]
  • '24 listopada 1838 – w Paryżu powstała Biblioteka Polska[21]
  • 1841 – na ziemiach polskich wprowadzono rosyjski system monetarny[21]
  • 15 czerwca 1845 – otworzono pierwszy odcinek Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej[21]
  • 20 lutego 1846 – wybuchła rewolucja krakowska[23]
  • 15 kwietnia 1846 – Austria zlikwidowała Rzeczpospolitą Krakowską[23]
  • 1847 – wprowadzono rosyjski kodeks karny w Królestwie Polskim[23]
  • 1 stycznia 1848 – odbyła się prapremiera Halki Stanisława Moniuszki[23]
  • 20 marca 1848 – wybuchło powstanie wielkopolskie[23]
  • marzec-kwiecień 1848 – w Krakowie oraz Lwowie powstały polskie reprezentacje narodowe[23]
  • 22 kwietnia 1848 – austriacki gubernator Galicji ogłosił zniesienie pańszczyzny chłopskiej[23]
  • 26-29 kwietnia 1848 – rozruchy w Krakowie[23]
  • kwiecień-maj 1848 – wielkopolscy powstańcy stoczyli walki z wojskami pruskimi[23]
  • 7 września 1848 – w Austrii przeprowadzono uwłaszczenie chłopów[23]
  • październik-listopad 1848 – wojsko austriackie zajęły Lwów[23]
  • grudzień 1849 – Wielkie Księstwo Poznańskie wcielono do Prus[23]
  • 25 października 1850 – zniesiono granicę celną między Królestwem Polskim a Cesarstwem Rosyjskim[23]
  • 1851Cyprian Kamil Norwid wydał Promethidion[23]
  • 1854Ignacy Łukasiewicz zbudował pierwszy szyb naftowy w Bóbrce koło Krosna[23]
  • 2 maja 1855 – zmarł car Mikołaj I, tron przejął jego syn Aleksander II[23]
  • 26 listopada 1855 – zmarł Adam Mickiewicz[23]
  • maj 1856 – wizyta cara Aleksandra I w Warszawie[23]
  • 1 października 1857 – w Warszawie otwarto Akademię Medyczno-Chirurgiczną[23]
  • 24 listopada 1857 – w Warszawie powstało Towarzystwo Rolnicze z hr. Andrzejem Zamoyskim na czele[23]
  • 1858-1862 – rozwój konspiracji niepodległościowej wśród młodzieży[23]
  • 29 listopada 1860 – z okazji 30 rocznicy wybuchu powstania listopadowego wybuchła wielka manifestacja w Warszawie[23]
  • 1860-1861 – w Krakowie wydano manifestację patriotyczne[22]
  • 1861-1864 – zniesienie pańszczyzny[22]
  • 25-27 lutego 1861 – wojska rosyjskie rozproszyły dwie manifestacje zorganizowane w Warszawie[23]
  • 26 lutego 1861 – kraje koronne w Austrii otrzymały autonomię[23]
  • 28 lutego 1861 – powstała Delegacja Miejska[23]
  • 27 marca 1861 – rozpoczęto polonizację szkolnictwa[23]
  • 18 czerwca 1861 – w Królestwie Polskim powstały samorządowe rady gubernialne, powiatowe i miejskie[23]
  • 14 października 1861 – władze carskie ogłosiły stan wojenny w Królestwie Polskim[23]
  • 15-16 października 1861 – wojsko rosyjskie stłumiło demonstracje w Warszawie[23]
  • grudzień 1861 – działalność rozpoczęli „Biali” dążący do odbudowy autonomii Królestwa[23]
  • 18 maja 1862 – otworzono pierwszy odcinek Kolei Warszawsko-Petersburskiej[23]
  • 1862 – „Czerwoni” utworzyli konspiracyjny Komitet Centralny Narodowy z Jarosławem Dąbrowskim na czele[23]
  • 5 czerwca 1862 – przeprowadzono oczynszowanie chłopów[23]
  • 5 czerwca 1862 – przeprowadzono reformę szkolnictwa[23]
  • 14 czerwca 1862 – Aleksander Wielopolski został mianowany naczelnikiem rządu cywilnego Królestwa[23]
  • 27 czerwca 1862 – „Czerwoni” przeprowadzili nieudany zamach na wielkiego księcia Konstantego Mikołajewicza oraz Aleksandra Lüdersa[23]
  • 2 lipca 1862 – „Czerwoni” przeprowadzili nieudany zamach na wielkiego księcia Konstantego Mikołajewicza oraz Aleksandra Lüdersa[23]
  • 8 sierpnia 1862 – przeprowadzono próbę zamachu na Aleksandra Wielopolskiego[23]
  • 14 sierpnia 1862 – aresztowano Jarosława Dąbrowskiego[23]
  • 15 sierpnia 1862 – przeprowadzono próbę zamachu na Aleksandra Wielopolskiego[23]
  • październik 1862 – władze carskie przeprowadziły pobór do wojska[23]
  • 25 listopada 1862 – w Warszawie otworzono Szkołę Główną[23]
  • 2-3 stycznia 1863 – Komitet Centralny Narodowy podjął decyzję o wybuchu powstania z chwilą rozpoczęcia poboru[23]
  • 14-15 stycznia 1863 – do wojska wcielono 1,5 tys. młodych ludzi – początek rosyjskiej branki[23]
  • 15-22 stycznia 1863 – na apel organizacji młodzież masowo uciekła z miast[23]
  • 22 stycznia 1863 – wybuchło powstanie styczniowe – władze w kraju objął Tymczasowy Rząd Narodowy[23]

powstanie styczniowe (1863-1864)[edytuj]

  • 7 lutego 1863 – Tymczasowy Rząd Narodowy wydał odezwę do Polaków[23]
  • 8 lutego 1863 – Prusy zawiązały układ wojskowy z Rosją w sprawie stłumienia powstania styczniowego[23]
  • 13 kwietnia 1863 – car Aleksander II zapowiedział amnestię dla powstańców, którzy złożyli broń[23]
  • kwiecień 1863 – rozwój powstania na Litwie[23]
  • 10 maja 1863 – Tymczasowy Rząd Narodowy przekształcił się w Rząd Narodowy[23]
  • 12 czerwca 1863Karol Majewski został kierownikiem Rządu Narodowego[23]
  • 16 września 1863 – upadł rząd Majewskiego – władze przejęli „Czerwoni”[23]
  • 17 października 1863 – dyktatorem powstania został Romuald Traugutt[23]
  • 29 lutego 1864 – władzę austriackie ogłosiły stan oblężenia w Galicji[23]
  • 11 kwietnia 1864 – aresztowano Traugutta[23]
  • 28 kwietnia 1865 – odbyła się premiera opery Straszny dwór Stanisława Moniuszki w Warszawie[24]
  • 5 sierpnia 1864 – stracono Romualda Traugutta[23]
  • 1864 – koniec powstania styczniowego

Do wybuchu I wojny światowej (1864-1914)[edytuj]

  • 10 grudnia 1865 – car Aleksander II zabronił Polakom zakupu majątków na tzw. Ziemiach Zabranych[24]
  • 1865 – ogłoszono amnestię dla więźniów politycznych[24]
  • 20 września 1866Agenor Gołuchowski został namiestnikiem Galicji[24]
  • 1866-1871 – przeprowadzono rusyfikacje szkolnictwa w Królestwie Polskim[24]
  • 7 lutego 1867 – we Lwowie powstał Związek Polskich Towarzystw Gimnastycznych „Sokół”[24]
  • 1867-1869' – przeprowadzono likwidację instytucji Królestwa Polskiego (m.in. Rady Stanu i Rady Administracyjnej)[24]
  • 4 czerwca 1869 – wprowadzono język polski do galicyjskich urzędów[24]
  • 1869 – powstał rosyjski Uniwersytet Warszawski[24]
  • 23 października 1870 – w szwajcarskim Rapperswilu Władysław Plater założył Muzeum Narodowe Polskie[24]
  • 1870 – ukazał się pierwszy tom Bibliografii polskiej Karola Estreichera[24]
  • 1871Aleksander Świętochowski ogłosił na łamach „Przeglądu Tygodniowego” zasady polskiego pozytywizmu[24]
  • 1871 – przeprowadzono polonizację szkół wyższych w Krakowie oraz Lwowie[24]
  • 1872 – rozpoczęto germanizację szkół[24]
  • 1872 – w Krakowie powstała Akademia Umiejętności[24]
  • 1872 – w Wielkopolsce powstało Towarzystwo Oświaty Ludowej dla obrony Polaków przed germanizacją[24]
  • 1872-1879kulturkampf[24]
  • 1874 – zlikwidowano urząd namiestnika Królestwa Polskiego[24]
  • 1876-1880 – rozwój ruchu socjalistycznego na ziemiach polskich[24]
  • 19 czerwca 1876 – przeprowadzono germanizację szkół w Wielkopolsce[24]
  • 1876 – ukazała się Stara baśń Józefa Ignacego Kraszewskiego[24]
  • 1878 – Jan Matejko namalował Bitwę pod Grunwaldem[24]
  • 7 października 1879 – otworzono Muzeum Narodowe w Krakowie[24]
  • lata 70. XIX w. – na terenie Galicji zaczął rozwijać się przemysł naftowy[22]
  • 1882 – w Krakowie oddano do użytku linię „konnej kolei żelaznej zwanej tramwajem”[25]
  • 1 września 1882Ludwik Waryński utworzył polską partię robotniczą „Proletariat”[25]
  • 1883Zygmunt Wróblewski oraz Karol Olszewski jako pierwsi skroplili tlen i azot[25]
  • 1885 – „rugi pruskie[25]
  • 28 stycznia 1886 – proletariatczycy zginęli na stokach Cytadeli Warszawskiej[25]
  • 26 kwietnia 1886 – władzę Rzeszy powołały Komisję Kolonizacyjną dla popierania osadnictwa niemieckiego na ziemiach polskich[25]
  • 1886 – w Warszawie powstał Uniwersytet Latający[25]
  • 1887 – ukazała się książka Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej[25]
  • 1887-1889 – na łamach „Kuriera Codziennego” ukazała się Lalka Bolesława Prusa[25]
  • 1887-1888 – powstała organizacja socjalistyczna „II Proletariat[25]
  • 1887 – w Szwajcarii powstała Liga Polska[25]
  • 1890Jan Matejko stworzył „Poczet królów i książąt polskich”[25]
  • 1 maja 1890 – odbyły się pierwsze manifestacje pierwszomajowe w Królestwie Polskim i Galicji[25]
  • 31 stycznia 1892 – we Lwowie powstała Galicyjska Partia Socjaldemokratyczna[25]
  • 17-23 listopada 1892 – w Paryżu odbył się zjazd socjalistów – ogłoszono program odbudowy niepodległego państwa polskiego oraz powołano Polską Partię Socjalistyczną[25]
  • 30 lipca 1893 – rozłam w PPS[25]
  • 1893-1894Wojciech Kossak i Jan Styka tworzą Panoramę racławicką[25]
  • 1 kwietnia 1893 – powstała Liga Narodowa[26]
  • 12 lipca 1894 – ukazał się pierwszy numer „Robotnika”[25]
  • 28 lipca 1895 – powstało Stronnictwo Ludowe[26]
  • 1896 – ukazała się powieść Quo vadis Henryka Sienkiewicza[26]
  • 1897 – powstało Stronnictwo Demokratyczno-Narodowe[26]
  • kwiecień 1901 – we Wrześni wybuchły strajki szkolne dzieci w obronie języka polskiego[26]
  • 1903Maria Skłodowska-Curie i Piotr Curie otrzymali Nagrodę Nobla z dziedziny fizyki za odkrycie polonu[26]
  • 1903 – Stronnictwo Ludowe zmieniło nazwę na Polskie Stronnictwo Ludowe[26]
  • 17 stycznia 1904 – w Galicji odbył się zjazd założycielski Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego[26]
  • październik-listopad 1904 – powstała Organizacja Bojowa PPS[26]
  • 1905 – Henryk Sienkiewicz otrzymał Nagrodę Nobla za Quo vadis[26]
  • 28 stycznia 1905 – PPS ogłosił strajk powszechny w Królestwie Polskim, domagając się swobód politycznych[26]
  • 1 listopada 1905 – wojska rosyjskie stłumiły manifestację w Warszawie: zginęło 40 osób, a 170 zostało rannych[26]
  • 10 listopada 1905 – władzę rosyjskie wprowadziły stan wojenny w Królestwie Polskim[26]
  • grudzień 1905-styczeń 1906 – kolejny strajk powszechny w Królestwie Polskim[26]
  • 15 sierpnia 1906 – „krwawa środa” – bojówki PPS dokonało ok. 100 zamachów na rosyjskich wojskowych, policjantów i urzędników[26]
  • 1908-1914 – w Galicji powstały liczne organizację paramilitarne, które odegrały dużą rolę podczas I wojny światowej[22]
  • 1911 – Maria Skłodowska-Curie otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii za pracę nad radem, polonem oraz promieniotwórczością[26]
  • 1913-1914 – rozłam w PSL na dwa ugrupowania: PSL „Piast” oraz PSL-Lewica[26]
  • 28 lipca 1914 – początek I wojny światowej[27]

I wojna światowa (1914-1918)[edytuj]

  • 3 sierpnia 1914 – ogłoszono mobilizację oddziałów Związku Strzeleckiego i Drużyn Strzeleckich w Krakowie[26]
  • 6 sierpnia 1914 – wyruszyła Pierwsza Kompania Kadrowa[27]
  • 8 sierpnia 1914 – najwyżsi dowódcy armii Austro-Węgier i Niemiec ogłosili orędzie do Polaków[27]
  • 14 sierpnia 1914 – odezwa wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza Romanowa[27]
  • sierpień 1914 – powstały Legiony Polskie[27]
  • jesień 1914 – powstała konspiracyjna Polska Organizacja Wojskowa[27]
  • sierpień 1915 – państwa centralne opanowały Królestwo Polskie[27]
  • 4-6 lipca 1916bitwa pod Kostiuchnówką[27]
  • 5 listopada 1916 – monarchowie Niemiec i Austro-Węgier ogłosili Akt 5 listopada[27]
  • 22 stycznia 1917Woodrow Wilson, prezydent USA, wygłosił przemówienie, w którym była mowa o powstaniu niepodległej i zjednoczonej Polski[27]
  • marzec 1917Roman Dmowski wydał memoriał w sprawie odbudowy Polski[27]
  • 4 czerwca 1917 – we Francji rozpoczęto formowania Armii Polskiej (tzw. Armii Błękitnej)[27]
  • lipiec 1917 – wybuchł „kryzys przysięgowy”, w Magdeburgu internowano Józefa Piłsudskiego[27]
  • sierpień 1917 – w Lozannie powstał Komitet Narodowy Polski z Romanem Dmowskim na czele[27]
  • wrzesień 1917 – rozwiązano Legiony Polskie[27]
  • 8 stycznia 1918 – ogłoszono 14 punktów prezydenta Wilsona[28]
  • 3 marca 1918 – w Brześciu Rosja Sowiecka i państwa centralne podpisały traktat pokojowy[28]
  • 3 czerwca 1918 – premierzy Wielkiej Brytanii, Francji i Włoch złożyli deklarację, w której zawarli, że stworzenie państwa polskiego jest warunkiem trwałego pokoju w Europie[28]
  • 7 października 1918 – Rada Regencyjna przejęła władzą nad Polską Siłą Zbrojną[28]
  • 7 października 1918Józef Świeżyński został premierem[28]
  • 18 października 1918 – powstała Rada Narodowa Śląska Cieszyńskiego[28]
  • 28 października 1918 – w Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna[29]
  • 31 października 1918 – Polacy zdobyli władzę w Krakowie oraz Lwowie[28]
  • 1 listopada 1918 – wybuchły walki z Ukrainą o Lwów i Galicję Wschodnią[28]
  • 3 listopada 1918przeprowadzono próbę obalenia Rady Regencyjnej przez rząd Józefa Świeżyńskiego[30]
  • 6/7 listopada 1918 – w Lublinie powstał Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej[31]
  • 10 listopada 1918 – sprowadzono Józefa Piłsudskiego do Warszawy[31]
  • 11 listopada 1918 – Polska odzyskała niepodległość
  • 11 listopada 1918 – Józef Piłsudski objął dowództwo nad Polską Siłą Zbrojną[28]

Okres międzywojenny[edytuj]

Demokratyczna II Rzeczpospolita[edytuj]

Rządy sanacji[edytuj]

  • 1 czerwca 1926 – prezydentem Polski został Ignacy Mościcki[33]
  • 24 czerwca 1926August Hlond został prymasem Polski[33]
  • 2 sierpnia 1926 – uchwalono „nowelę sierpniową”[33]
  • 2 października 1926 – Józef Piłsudski objął urząd premiera[33]
  • grudzień 1927 – Polska podjęła nieudaną próbę uregulowania stosunków dyplomatycznych z Litwą[33]
  • 19 stycznia 1928 – rozpoczęto organizowanie Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem[33]
  • marzec 1928 – odbyły się wybory parlamentarne[33]
  • wrzesień 1929 – powstał Centrolew[33]
  • 1929 – Polska popadła w kryzys gospodarczy[31]
  • 9 lutego 1930 – Polska, Litwa, Łotwa, Estonia, ZSRS i Rumunia podpisały deklarację wyrzeczenia się wojny jako środka rozwiązywania konfliktów[33]
  • czerwiec 1930 – zjazd Centrolewu w Krakowie[34]
  • 25 sierpnia 1930 – premierem został Józef Piłsudski[34]
  • 29 sierpnia 1930 – Ignacy Mościcki rozwiązał parlament[34]
  • 9-10 września 1930 – do Brześcia osadzono polityków Centrolewu[34]
  • 15 marca 1931 – połączenie PSL-Piast i PSL „Wyzwolenie” w Stronnictwo Ludowe[34]
  • 26 października 1931 – początek procesu brzeskiego[34]
  • 13 stycznia 1932 – koniec procesu brzeskiego[34]
  • 11 marca 1932 – odbyła się reforma oświatowa[34]
  • 25 sierpnia 1932 – podpisano polsko-radziecki pakt o nieagresji[34]
  • 2 listopada 1932 – ministrem spraw zagranicznych został Józef Beck[34]
  • 26 stycznia 1934 – podpisano polsko-niemiecki pakt o nieagresji[34]
  • 5 maja 1934 – Polska i ZSRS przedłużyły układ o nieagresji na 10 lat[34]
  • 10 czerwca 1934 – powstał obóz odosobnienia w Berezie Kartuskiej[34]
  • 24 kwietnia 1935 – uchwalono konstytucję kwietniową[34]
  • 12 maja 1935 – zmarł Józef Piłsudski[34]
  • 8 września 1935 – odbyły się wybory do parlamentu[34]
  • jesień 1935 – rozwiązano BBWR[34]
  • 1935 – koniec kryzysu gospodarczego[31]
  • 10 listopada 1936 – marszałkiem Polski został gen. Edward Śmigły-Rydz[35]
  • 1936-1939 – w wyniku etatyzmu oraz programu gospodarczego Eugeniusza Kwiatkowskiego doszło do szybkiego rozwoju gospodarczego oraz poprawy warunków życiowych ludności[31]
  • 21 lutego 1937 – powstał Obóz Zjednoczenia Narodowego[35]
  • sierpień 1937 – wybuchły strajki chłopskie[35]
  • marzec 1938 – Polska wymusiła na Litwie nawiązanie stosunków dyplomatycznych[35]
  • 30 września 1938 – Polska przekazała Czechosłowacji ultimatum z żądaniem zwrotu Śląska Cieszyńskiego[35]
  • 2 października 1938 – polskie oddziały wkroczyły na Śląsk Cieszyński[35]
  • 24 października 1938 – Niemcy wysunęły propozycje polityczne wobec Polski[35]
  • 6 i 13 listopada 1938 – odbyły się wybory parlamentarne[35]
  • 6 i 13 kwietnia 1939 – Wielka Brytania i Francja udzieliły Polsce gwarancji pomocy militarnej[35]
  • 28 kwietnia 1939 – Niemcy zerwały układ o nieagresji z Polską[35]
  • maj 1939 – Francja i wielka Brytania przedstawiły plan pomocy Polsce[35]
  • 23 sierpnia 1939 – podpisano pakt Ribbentrop-Mołotow[35]
  • 25 sierpnia 1939 – Polska zawarła sojusz z Wielką Brytanią[35]
  • 26 sierpnia 1939 – pierwotna data ataku Niemiec na Polskę, przesunięta w wyniku zawarcia sojuszu polsko-brytyjskiego[35]
  • 1 września 1939 – hitlerowskie Niemcy, w porozumieniu ze Związkiem Radzieckim, napadły na Polskę. Początek kampanii wrześniowej w Polsce. Początek II wojny światowej

II wojna światowa[edytuj]

Komunistyczna Polska[edytuj]

Rządy Bolesława Bieruta (1945-1956)[edytuj]

Rządy Władysława Gomułki (1956-1970)[edytuj]

  • 20 marca 1956Edward Ochab został wybrany na I sekretarza PZPR[42]
  • 28 czerwca 1956 – w Poznaniu wybuchło powstanie[42]
  • 21 października 1956 – podczas VIII plenum KC PZPR wybrano Gomułkę na stanowisko I sekretarza KC PZPR[43]
  • 26 października 1956 – zwolniono prymasa kard. Stefana Wyszyńskiego z internowania[43]
  • 28 listopada 1956 – przejęcie kompetencji Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (MSW). Utworzenie Służby Bezpieczeństwa (SB).
  • 20 stycznia 1957 – odbyły się wybory do sejmu[43]
  • 15 kwietnia 1961 – przeprowadzono połączone wybory do sejmu i rad narodowych[43]
  • 21 października 1963 – funkcjonariusze SB i ZOMO zastrzelili ostatniego żołnierza podziemia – Józefa Franczaka „Lalkę”[43]
  • 14 marca 1964Antoni Słonimski wręczył premierowi List 34, będący sprzeciwem wobec polityki kulturalnej prowadzonej przez PRL[43]
  • 18 marca 1965Jacek Kuroń i Karol Modzelewski przedstawili „List otwarty do partii[43]
  • 8 kwietnia 1965 – przedłużono układ o przyjaźni z ZSRR, nowa umowa trwała do 1985 roku[44]
  • 18 listopada 1965 – polscy biskupi ogłosili orędzie do narodu niemieckiego, zawierające słowa „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”[39]
  • 3 maja 1966 – odbyły się centralne obchody Milenium na Jasnej Górze[44]
  • 12 czerwca 1967 – władzę PRL zerwały stosunki dyplomatyczne z Izraelem[44]
  • 30 stycznia 1968 – kilkusetosobowy pochód przeszedł pod pomnik Adama Mickiewicza w związku z wycofaniem przez władzę spektaklu „Dziadów”[44]
  • 8 marca 1968 – milicja i „aktyw robotniczy” stłumili protesty studentów[44]
  • 15 marca 1969 – w Gdańsku wybuchły zamieszki, w których milicja walczyła z 20 tys. demonstrantami[44]
  • 21 sierpnia 1968 – w ramach operacji „Dunaj”, 2. Armia Ludowego Wojska Polskiego wkroczyły do Czechosłowacji[44]
  • 8 września 1968 – podczas uroczystości dożynkowych w Warszawie Ryszard Siwiec dokonał aktu samospalenia w proteście przeciwko udziałowi Polski w inwazji na Czechosłowację[44]
  • 7 grudnia 1970 – kanclerz RFN Willy Brandt i premier Józef Cyrankiewicz podpisali układ o nienaruszalności granic na Odrze i Nysie[45]
  • 12 grudnia 1970 – ogłoszono w radiu podwyżkę cen żywności, która miała obowiązywać od 13 grudnia[45]
  • 14 grudnia 1970 – wybuchły protesty robotnicze w Gdańsku – początek Grudnia 1970[45]
  • 15 grudnia 1970 – protesty stoczniowców w Gdańsku, pod gmachem Komendy Miejskiej MO zamordowano pierwszych protestujących[45]
  • 17 grudnia 1970 – żołnierze blokujący Stocznię Gdańską otworzyli ogień do robotników – zginęło kilkanaście osób[45]
  • 17 grudnia 1970 – w Szczecinie wybuchły protesty, podczas których podpalono siedzibę KW PZPR. Podczas walk z milicją zginęło kilkanaście osób[45]
  • 20 grudnia 1970 – odsunięto Władysława Gomułki od władzy. Pierwszym sekretarzem KC PZPR został Edward Gierek[45]

Rządy Edwarda Gierka (1970-1980)[edytuj]

Ostatnie lata komunizmu (1980-1989)[edytuj]

  • 18 lutego 1981 – zalegalizowano Niezależne Zrzeszenie Studentów[47]
  • 19 marca 1981 – początek kryzysu bydgoskiego[47]
  • 13 maja 1981 – zamach na papieża Jana Pawła II[47]
  • 28 maja 1981 – zmarł Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński[47]
  • 5 czerwca 1981 – KC KPZR w Moskwie wystosowała list do KC PZPR w Warszawie oceniający sytuację w Polsce[48]
  • 18 października 1981 – premier Wojciech Jaruzelski został także I sekretarzem KC PZPR w miejsce Stanisława Kani[47]
  • 4 listopada 1981 – w Warszawie odbyło się spotkanie Wojciecha Jaruzelskiego, Lecha Wałęsy i kard. Józefa Glempa w sprawie powołania Rady Porozumienia Narodowego[48]
  • 13 grudnia 1981 – władze komunistyczne PRL wprowadziły w Polsce stan wojenny[47]
  • 16 grudnia 1981 – przeprowadzono pacyfikację kopalni Wujek w Katowicach, podczas których zginęło 9 osób[47]
  • 23 grudnia 1981 – Stany Zjednoczone nałożyły sankcję gospodarcze wobec Polski[48]
  • czerwiec 1982 – powstała Solidarność Walcząca[47]
  • 31 sierpnia 1982 – największa fala demonstracji w okresie stanu wojennego[47]
  • 8 października 1982 – zdelegalizowano związki zawodowe[47]
  • 31 grudnia 1982 – zawieszono stanu wojennego[47]
  • 16-23 czerwca 1983 – odbyła się druga pielgrzymka Jana Pawła II do Polski[47]
  • 22 lipca 1983 – zniesiono stanu wojennego[47]
  • 5 października 1983Lech Wałęsa otrzymał pokojową Nagrodę Nobla[49]
  • 19 października 1984 – w Toruniu uprowadzono i zamordowano księdza Jerzego Popiełuszkę[48]
  • 8 kwietnia 1986 – prezydentem RP został Kazimierz Sabbat[49]
  • 11 września 1986 – władze PRL zdecydowały się na zwolnienie większości więźniów politycznych[49]
  • 29 września 1986 – Lech Wałęsa powołał jawną Tymczasową Radę NSZZ „Solidarność”[49]
  • 8-14 czerwca 1987 – odbyła się trzecia podróż Jana Pawła II do Polski[48]
  • 25 października 1987 – powołano Krajową Komisję Wykonawczą „Solidarność”[48]
  • 29 listopada 1987 – odbyło się referendum, w którym wyborcy odrzucili rządowy program reform, frekwencja wyniosła 68%[48]
  • kwiecień-maj 1988 – fala strajków[49]
  • 11-16 lipca 1988 – wizyta Michaiła Gorbaczowa w Polsce[48]
  • 15 sierpnia-1 września 1988 – wybuchła kolejna fala strajków[48]
  • 31 sierpnia 1988 – Lech Wałęsa spotkał się z gen. Czesławem Kiszczakiem – zapowiedziano rozmowy okrągłego stołu[49]
  • 18 grudnia 1988 – Lech Wałęsa powołał Komitet Obywatelski[49]
  • 23 grudnia 1988 – Sejm przyjął ustawę o wolności inicjatywy gospodarczej[48]
  • 6 lutego-5 kwietnia 1989 – odbyły się obrady Okrągłego Stołu[49]
  • 8 maja 1989 – ukazał się pierwszy numer „Gazety Wyborczej[49]
  • 4 czerwca 1989 – odbyła się pierwsza tura wyborów do tzw. Sejmu kontraktowego, zwycięska dla Obywatelskiego Komitetu Wyborczego skupionego wokół „Solidarności”. Datę tę przyjmuje się najczęściej za koniec władzy komunistycznej w Polsce[49]

Demokratyczna Polska[edytuj]

Transformacja (1989-2004)[edytuj]

  • 18 czerwca 1989 – odbyła się druga tura wyborów do Sejmu kontraktowego[49]
  • 4 lipca 1989 – odbyło się pierwsze posiedzenie Sejmu i Senatu III RP[48]
  • 19 lipca 1989Ryszard Kaczorowski objął urząd Prezydenta RP[49]
  • 19 lipca 1989 – Zgromadzenie Narodowe jednym głosem wybrało generała Jaruzelskiego na urząd Prezydenta PRL[49]
  • 1 sierpnia 1989 – urynkowiono ceny żywności – zniesienie systemu kartkowego[49]
  • 2 sierpnia 1989 – Czesław Kiszczak został premierem, lecz nie zdołał utworzyć rządu[50]
  • 17 sierpnia 1989 – Polska i Watykan wznowiły stosunki dyplomatyczne[48]
  • 24 sierpnia 1989Tadeusz Mazowiecki został premierem PRL[49]
  • 27 grudnia 1989 – Sejm i Senat zatwierdziły pakiet reform gospodarczych zwanych planem Balcerowicza[48]
  • 29 grudnia 1989 – nowelizacja konstytucji; usunięto zapisy o roli PZPR i sojuszu z ZSRR oraz zmieniono nazwę państwa na Rzeczpospolitą Polskę[48]
  • 31 grudnia 1989 – zmieniono konstytucję Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej podczas której m.in. zmieniła nazwę państwa na Rzeczpospolita Polska i przywrócono koronę orłu białemu w Godle Polski[51]
  • 31 grudnia 1989 – początek realizacji planem Balcerowicza[51]
  • 29 stycznia 1990 – nastąpiło samorozwiązanie PZPR[50]
  • 8 marca 1990 – uchwalono ustawę o samorządzie terytorialnym i nowej demokratycznej ordynacji wyborczej[48]
  • 12 kwietnia 1990 – zniesiono cenzurę[48]
  • 12 listopada 1990 – Polska i Niemcy podpisały układ o nienaruszalności granic[48]
  • 25 listopada 1990 – odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich[50]
  • 9 grudnia 1990 – wybory prezydenckie wygrał Lech Wałęsa[50]
  • 1-9 czerwca 1991 – odbyła się czwarta wizyta Jana Pawła II w Polsce[48]
  • 17 czerwca 1991 – podpisano polsko-niemiecki traktat „O dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy”[48]
  • 28 czerwca 1991 – uchwalono proporcjonalną ordynację wyborczą[48]
  • 27 października 1991 – odbyły się pierwsze po II wojnie światowej wolne wybory parlamentarne, w których Unia Demokratyczna i Sojusz Lewicy Demokratycznej zdołały jako jedyne ugrupowania zdobyć powyżej 10% głosów – frekwencja wyniosła 43,2%, zaś do sejmu dostało się 29 partii[50][52]
  • 27 października-6 grudnia 1991 – urząd premiera sprawował Jan Bielecki[50]
  • grudzień 1991-czerwiec 1992 – urząd premiera sprawował Jan Olszewski[50]
  • 23 kwietnia 1992 – Sejm uchwalił ustawę o trybie przygotowania i uchwalenia Konstytucji[53]
  • 22 maja 1992Borys Jelcyn i Lech Wałęsa podpisali układ o przyjaznej i dobrosąsiedzkiej współpracy między Polską i Rosją[48]
  • czerwiec-lipiec 1992 – urząd premiera sprawował Waldemar Pawlak[50]
  • lipiec 1992-październik 1993 – urząd premiera sprawowała Hanna Suchocka[50]
  • 17 października 1992 – uchwalono Małą Konstytucję[53]
  • 17 września 1993 – ostatnie wojska rosyjskie opuściły Polskę[48]
  • 19 września 1993 – odbyły się wybory parlamentarne, w których wprowadzono minimalny próg 5%; wygrał Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD)[50][48]
  • wrzesień 1993-marzec 1995 – urząd premiera sprawował Waldemar Pawlak[50]
  • 9 kwietnia 1994 – Polska złożyła wniosek o przyjęcie do Unii Europejskiej[48]
  • 1 stycznia 1995 – przeprowadzono denominację złotówki w stosunku 1:10 000[48]
  • marzec 1995-styczeń 1996 – urząd premiera sprawował Józef Oleksy[50]
  • 19 października 1995 – wybory prezydenckie wygrał Aleksander Kwaśniewski[48]
  • 4 kwietnia 1996 – rozpoczęły się formalne rozmowy w sprawie przystąpienia do NATO[48]
  • 7 marca 1997 – w Brukseli odbyła się konferencja Komitetu Stowarzyszenia Polski z Unią Europejską[48]
  • 22 marca 1997 – Zgromadzenie Narodowe przyjęło projekt konstytucji[53]
  • 2 kwietnia 1997Zgromadzenie Narodowe uchwaliło nową konstytucję[48]
  • 25 maja 1997 – odbyło się referendum konstytucyjne[53]
  • 8 czerwca 1997 – Polska, Czechy i Węgry zostały zaproszone do NATO[48]
  • lipiec 1997powódź tysiąclecia[54]
  • 17 października 1997 – w życie weszła konstytucja[53]
  • 21 października 1997 – odbyły się wybory parlamentarne, które wygrała Akcja Wyborcza Solidarność, na czele rządu stanął Jerzy Buzek[50][48]
  • 4 grudnia 1997 – odbyło się spotkanie premiera Jerzego Buzka i kanclerza Kohla na granic polsko-niemieckiej[48]
  • 23 lutego 1998 – ratyfikowano konkordat[48]
  • 17 marca 1998 – Senat USA uchwalił ustawę o przyjęciu Polski, Czech i Węgier do NATO[48]
  • 20 marca 1998 – Sejm RP przyjął ustawę w sprawie członkostwa Polski w UE[48]
  • 1998 – Polska rozpoczęła rozmowy nt. przystąpienia do Unii Europejskiej[50]
  • 1 stycznia 1999 – przeprowadzono reformę administracyjną, reformę służby zdrowia i reformę systemu ubezpieczeń społecznych[50]
  • 26 lutego 1999 – prezydent Aleksander Kwaśniewski podpisał akt ratyfikacyjny Traktatu Północnoatlantyckiego[48]
  • 5-17 czerwca 1999 – wizyta Jana Pawła II w Polsce[48]
  • 1999 – Polska przystąpiła do NATO[50]
  • 9 października 2000 – odbyły się wybory prezydenckie, które ponownie wygrał Aleksander Kwaśniewski[50]
  • 2000 – rozpadła się rządząca koalicja[50]
  • 23 września 2001 – wybory parlamentarne wygrał sojusz SLD-UP, na czele rządu stanął Leszek Miller[50][48]
  • 26 grudnia 2002 – wybuchła afera Rywina[55]
  • 5 lutego 2003 – ambasadorowie państw członkowskich Unii Europejskiej przyjęli ostateczny tekst traktat akcesyjnego do 10 nowych państw członkowskich[48]
  • 16 kwietnia 2003 – na konferencji w Atenach podpisano traktat akcesyjny[56]
  • 7-8 maja 2003 – w referendum Polacy opowiedzieli się za przystąpieniem do Unii Europejskiej (77%)[48]
  • 6 czerwca 2003 – Aleksander Kwaśniewski podpisał decyzję o udziale polskiego wojska w misji stabilizacyjnej w Iraku[48]
  • 1 maja 2004 – Polska przystąpiła du Unii Europejskiej[50]

Polska w Unii Europejskiej (2004-obecnie)[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f g h i Polska. Historia. Prahistoria (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-04-24].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 1: Początki państwa polskiego 930-1039. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 6–17. ISBN 978-83-60751-10-7.
  3. Andrzej Buko: Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej: odkrycia, hipotezy, interpretacje. Warszawa: Wydawnictwo „Trio”, 2005, s. 231. ISBN 83-7436-023-2.
  4. Praca zbiorowa: Ilustrowana kronika dziejów Polski. Poznań: Wydawnictwo Publicat, 2007, s. 6. ISBN 978-83-245-1478-6.
  5. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 2: Polska Piastów 1039-1200. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–15. ISBN 83-909852-2-5.
  6. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 3: Rozbicie dzielnicowe 1200-1310. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 83-909852-3-3.
  7. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 4: Zjednoczenie 1310-1400. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 83-909852-4-1.
  8. a b c d Polska. Historia. Od początków do 1572 (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-04-24].
  9. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 5: Początki Jagiellonów 1400-1447. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 83-909852-4-1.
  10. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 6: Wojna trzynastoletnia 1447-1510. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–17. ISBN 83-909852-6-8.
  11. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 7: Złoty wiek 1510-1560. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–23. ISBN 83-909852-07-4.
  12. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 8: Pierwsze elekcje 1560-1587. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–19. ISBN 83-909852-8-4.
  13. a b c d e f g Polska. Historia. Królowie elekcyjni (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-04-24].
  14. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 9: Czas wojen 1587-1630. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–19. ISBN 83-909852-9-2.
  15. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 10: Polska Wazów 1630-1668. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–19. ISBN 83-909852-9-2.
  16. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 11: Rządy Sobieskiego 1669-1696. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–23. ISBN 83-60669-08-2.
  17. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 12: Od Sasa do Lasa 1697-1763. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 83-60669-08-2.
  18. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 13: Ku naprawie Rzeczypospolitej 1764-1793. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 978-83-924561-3-1.
  19. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 14: Nadzieje i rozczarowania 1794-1815. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–23. ISBN 978-83-924561-4-8.
  20. J. Borowiec, H. Niemiec, Dzieje Polski w datach, Warszawa 2005, s. 161.
  21. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 15: Zrywy romantyczne 1815-1845. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 978-83-924561-5-5.
  22. a b c d e Polska. Historia. Ziemie polskie pod zaborami (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-04-24].
  23. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 16: Walka narodu trwa 1845-1864. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–23. ISBN 978-83-924561-6-2.
  24. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 18: Walczyć czy pracować? 1864-1880. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 4–11. ISBN 978-83-924561-7-9.
  25. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 18: Początki kapitalizmu 1880-1890. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 4–9. ISBN 978-83-924561-8-6.
  26. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 19: Nadzieja w wojnie 1890-1918. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 4–19. ISBN 978-83-924561-9-3.
  27. a b c d e f g h i j k l m n o Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 473.
  28. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 474.
  29. Polska. Historia. Pierwsza wojna światowa (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-04-24].
  30. Andrzej Ajnenkiel: Z dziejów Tymczasowego Rządu Ludowego w Lublinie. W: „Kwartalnik Historyczny”, R. LXV, 1958, nr 4 [on-line]. Biblioteka Wirtualna, 1958. [dostęp 2011-12-09].
  31. a b c d e f g h Polska. Historia. Druga Rzeczpospolita (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-04-24].
  32. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 475.
  33. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 476.
  34. a b c d e f g h i j k l m n o p q Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 477.
  35. a b c d e f g h i j k l m n Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 478.
  36. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 479.
  37. a b c d e f g h i j k l Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 480.
  38. a b c d e f g h i j k l m n o Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 481.
  39. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 482.
  40. a b c d e f g h i Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 483.
  41. a b c d e f g h i j k Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 484.
  42. a b c d e f g h i j k l m Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 485.
  43. a b c d e f g Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 486.
  44. a b c d e f g h Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 487.
  45. a b c d e f g h i j Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 488.
  46. a b c d e f g h i j k Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 489.
  47. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 490.
  48. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 30: Epoka Jana Pawła II 1980-2005. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 4–19. ISBN 978-83-60751-10-7.
  49. a b c d e f g h i j k l m n o Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 491.
  50. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Oxford Wielka Encyklopedia Świata. T. 12. Poznań: Oxford Educational, 2005, s. 20-33 isbn = 83-7325-702-0.
  51. a b Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurak, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918-1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010, s. 492.
  52. Spory o początek. W: Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 30: Epoka Jana Pawła II 1980-2005. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 38–39. ISBN 978-83-60751-10-7.
  53. a b c d e Konstytucja III Rzeczypospolitej. W: Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 30: Epoka Jana Pawła II 1980-2005. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 40–42. ISBN 978-83-60751-10-7.
  54. Eryk Bobiński, Janusz Żelaziński: Ocena przyczyn lipcowej powodzi na Odrze. Wnioski do programu ochrony przeciwpowodziowej w przyszłości (pol.). 1997-09-15. [dostęp 2016-04-25].
  55. Paweł Smoleński: Ustawa za łapówkę, czyli przychodzi Rywin do Michnika (pol.). Gazeta Wyborcza, 2002-12-26. [dostęp 2016-04-23].
  56. Europa, Europa.... W: Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 30: Epoka Jana Pawła II 1980-2005. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 47–48. ISBN 978-83-60751-10-7.
  57. Wybory 2005 (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-23].
  58. a b Wybory 2005 (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-23].
  59. Podsumowanie ekspertyzy komisji powołanej do zbadania przyczyn zawalenia się hali MTK w Katowicach (pol.). muratorplus.pl. [dostęp 2016-04-23].
  60. Umowa Stabilizacyjna pomiędzy Ligą Polskich Rodzin, Prawem i Sprawiedliwością oraz Samoobroną Rzeczpospolitej Polskiej (pol.). Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej, 2006-02-03. [dostęp 2016-04-23].
  61. Abp Dziwisz nowym kardynałem (pol.). ekai.pl, 2006-02-22. [dostęp 2016-04-23].
  62. a b Koalicja zawarta, Lepper wraca do rządu (pol.). rp.pl, 2006-10-17. [dostęp 2016-04-23].
  63. Pierwsza pielgrzymka Benedykta XVI do Polski (pol.). Onet, 2006-12-15. [dostęp 2016-04-23].
  64. Dz.U. 2014 poz. 1411. [dostęp 2016-04-23].
  65. Dymisja Marcinkiewicza w poniedziałek; J.Kaczyński na premiera (pol.). pb.pl, 2006-07-08. [dostęp 2016-04-23].
  66. Tomasz Kowalski: Posłuchaj nagrań rozmów Beger z Lipińskim i Mojzesowiczem (pol.). wiadomosci24.pl, 2006-09-26. [dostęp 2016-04-23].
  67. Geografia wyborcza (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-23].
  68. Ratownicy dotarli do ciała 23 górnika (pol.). Wirtualna Polska, 2006-11-23. [dostęp 2016-04-23].
  69. a b c d Polska. Historia. Trzecia Rzeczpospolita (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-04-24].
  70. Katastrofa wojskowego samolotu CASA (pol.). TVN. [dostęp 2016-04-25].
  71. Dz.U. 2008 nr 62, poz. 388. [dostęp 2016-04-25].
  72. Mirosław Sobolewski: Międzynarodowe negocjacje w sprawie ochrony klimatu Co wynika z konferencji COP14 w Poznaniu? (pol.). Biuro Analiz Sejmowych, 2009-03-26. [dostęp 2016-04-25].
  73. Dz.U. 2009 nr 22, poz. 120. [dostęp 2016-04-25].
  74. Więcej ofiar pożaru w Kamieniu Pomorskim (pol.). TVN, 2009-04-30. [dostęp 2016-04-25].
  75. Dz.U. 2009 nr 37, poz. 287. [dostęp 2016-04-25].
  76. Former European Parliament Presidents (ang.). European Parliament / The President. [dostęp 2016-04-25].
  77. Ósma ofiara powodzi w Małopolsce (pol.). Wprost. [dostęp 2016-04-25].
  78. a b Wybory 2010: Wyniki głosowania (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-25].
  79. Oficjalny Raport Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych (pol.). transport.gov.pl. [dostęp 2016-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  80. UEFA EURO 2012 History maker (ang.). UEFA. [dostęp 2016-04-25].
  81. NSP 2011 - wyniki (pol.). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2016-04-22].
  82. Tadeusz Mazowiecki nie żyje (pol.). TVN, 2013-10-28. [dostęp 2016-04-25].
  83. Jan Paweł II i Jan XXIII świętymi. „Polecamy, aby w całym Kościele byli oni czczeni” (pol.). Polskie Radio, 2014-04-27. [dostęp 2016-04-25].
  84. Frekwencja wyborcza (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-25].
  85. Wojciech Jaruzelski nie żyje (pol.). TVN, 2014-05-25. [dostęp 2016-04-25].
  86. Kraków: 25. rocznica wyborów 4 czerwca (pol.). krakow.naszemiasto.pl, 2014-06-04. [dostęp 2016-04-25].
  87. Cała rozmowa Belki z Sienkiewiczem (pol.). Wprost, 2014-06-19. [dostęp 2016-04-25].
  88. M.P. 2014 poz. 805. [dostęp 2016-04-25].
  89. Wybory Samorządowe 2014 (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-25].
  90. Donald Tusk, przewodniczący Rady Europejskiej (pol.). consilium.europa.eu. [dostęp 2016-04-25].
  91. a b Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie zmiany obwieszczenia o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 10 maja 2015 r. (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza, 2015-05-13. [dostęp 2016-04-23].
  92. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 25 maja 2015 r. (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza, 2015-05-25. [dostęp 2016-04-23].
  93. Referendum Ogólnokrajowe 6 września 2015 (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza, 2015-09-06. [dostęp 2016-04-23].
  94. Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2015 (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza, 2015-10-25. [dostęp 2016-04-23].
  95. Rząd Beaty Szydło uroczyście zaprzysiężony. „Stajemy dziś przed wami, jako jedni z was” (pol.). Polskie Radio, 2015-11-16. [dostęp 2016-04-23].
  96. Doniesienia, katalog wypłat. Co jest w aktach TW „Bolka” (pol.). TVN, 2016-02-22. [dostęp 2016-04-23].