Hniszów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hniszów
Dąb Bolko w Hniszowie
Dąb Bolko w Hniszowie
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat chełmski
Gmina Ruda-Huta
Liczba ludności (2006) 200
Strefa numeracyjna (+48) 82
Kod pocztowy 22-110[1]
Tablice rejestracyjne LCH
SIMC 0106170
Położenie na mapie gminy Ruda-Huta
Mapa lokalizacyjna gminy Ruda-Huta
Hniszów
Hniszów
Położenie na mapie powiatu chełmskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu chełmskiego
Hniszów
Hniszów
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Hniszów
Hniszów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Hniszów
Hniszów
Ziemia51°15′27″N 23°42′12″E/51,257500 23,703333
Hniszów (Nizow) na mapie Rzeczypospolitej (Rizzi Zannoni) z 1772 r.
Hniszów na mapie topograficznej Królestwa Polskiego z 1839 roku
Hniszów na mapie D.G. Reymanna (ok. poł. XIX w.)
Hniszów na mapie Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1933 r.

Hniszówwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta[2][3]. W latach 1867-1954 miejscowość należała do gminy Świerże.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo - zobacz jednostki pomocnicze gminy Ruda-Huta[4].

Historia[edytuj]

Miejscowość wzmiankowana na pocz. XVI w. jako osada rycerska strzegąca przeprawy na Bugu. Na jej terenie osiedlali się też Wołosi. W 2. poł. XVIII w. wieś wchodziła w skład dóbr Świerże. W 1827 r. liczyła 30 domów i 182 mieszkańców. Według "Słownika geograficznego Królestwa Polskiego" dobra Hniszów obejmowały folwark Hniszów o pow. 882 morgi, wieś Hniszów o pow. 662 morgi (35 gospodarstw) i Brzeziny o pow. 41 mórg (3 gosp.). W 1873 r. z dóbr Hniszów odsprzedano teren o pow. 367 mórg, na którym założono kolonie Jamne, Marysin i Wesołówka.

Ostatnimi właścicielami majątku Hniszów byli Karpińscy. Po pierwszej wojnie światowej wznieśli oni nowy, drewniany dwór, rozebrany w 1957 r. Z majątku zachowały się pozostałości założenia dworsko-ogrodowego z jednym z najokazalszych w Polsce dębów szypułkowych dębem Bolko i kilkoma innymi drzewami - pomnikami przyrody.

W 1910 r. wieś Hniszów niemal całkowicie spłonęła. W tym samym roku w miejscowości rozpoczęto budowę nowej, murowanej szkoły.

Według spisu powszechnego z 30 września 1921 r. Hniszów Kolonię zamieszkiwały 34 osoby, deklarujące się jako Polacy wyznania prawosławnego. Wieś Hniszów liczyła 268 mieszkańców, w tym 254 narodowości polskiej, 12 rusińskiej (ukraińskiej), 2 innej, wyznania rzym.–kat. 80, prawosławnego 188. Po wybuchu drugiej wojny światowej i po jej zakończeniu część mieszkańców narodowości ukraińskiej opuściła miejscowość.

W czasie drugiej wojny światowej w Hniszowie mieścił się posterunek niemieckiej straży granicznej, w listopadzie 1942 r. zaatakowany przez dwie drużyny Batalionów Chłopskich pod dow. Mariana Trendoty ps. Jan Pasek. Partyzanci uwolnili więźniów – członków BCh i zdobyli broń. W 1944 r. w wyniku pożaru spowodowanego przez Niemców spłonęły 42 domy.

W 1956 r. miejscowość została zelektryfikowana.

Miejscowość należy do parafii rzymskokatolickiej w Świerżach. Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi też oraz Kościół Zielonoświątkowyprotestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym.

W 2000 r. miejscowość liczyła ok. 180 mieszkańców.

Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-10-16].
  2. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 23.04.2015].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 23.04.2015]. 
  4. Jednostki pomocnicze gminy Ruda-Huta. Urząd Gminy Ruda-Huta. [dostęp 2015-10-16].

Bibliografia[edytuj]

  • Tabella miast, wsi i osad Królestwa Polskiego, t. I, Warszawa 1827, s. 160.
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. IV: Województwo lubelskie, Warszawa 1924, s. 15.
  • A. Franecki, Ślady dziejów gminy Ruda Huta, Chełm-Ruda Huta 2010.
  • A. Wawryniuk, Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego, Chełm 2002.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]