Izobutan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Izobutan
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C4H10
Masa molowa 58,12 g/mol
Wygląd bezbarwny gaz[2]
Identyfikacja
Numer CAS 75-28-5
PubChem 6360
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Izobutan, 2-metylopropan, C
4
H
10
organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nasyconych, izomer konstytucyjny butanu. W temperaturze pokojowej jest bezbarwnym gazem[3]. Naturalnie może występować m.in. w gazie ziemnym w ilości do 1%[4]. Jest wykorzystywany w przemyśle petrochemicznym w procesach alkilowania, w których reaguje w obecności katalizatorów (kwasu siarkowego lub kwasu fluorowodorowego) z węglowodorami nienasyconymi (np. z propenem czy butenem) tworząc rozgałęzione węglowodory nasycone stosowane jako wysokooktanowe dodatki do benzyny[5]. Stosowany jest również jako gaz pędny w pojemnikach z aerozolami, np. w lakierach do włosów[6], a także jako czynnik chłodniczy o oznaczeniu R600a m.in. w chłodziarkach[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Henri A. Favre, Warren H. Powell, Nomenclature of Organic Chemistry. IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 (Blue Book), Royal Society of Chemistry, International Union of Pure and Applied Chemistry, 2014, s. 652, DOI10.1039/9781849733069, ISBN 978-0-85404-182-4 (ang.).
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Isobutane (ZVG: 025040) (ang. • niem.) w bazie GESTIS, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2021-04-09].
  3. a b c d e f CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 3-326, 9-63, ISBN 978-1-4987-5429-3 (ang.).
  4. Georg Hammer i inni, Natural Gas, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2006, s. 2, DOI10.1002/14356007.a17_073.pub2 (ang.).
  5. Stephen M. Thompson, Gary Robertson, Eric Johnson, Liquefied Petroleum Gas, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2011, s. 9, DOI10.1002/14356007.a15_347.pub2 (ang.).
  6. Thomas Clausen i inni, Hair Preparations, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2006, s. 12–14, DOI10.1002/14356007.a12_571.pub2 (ang.).
  7. C.P. Arora, Refrigeration and Air Conditioning, wyd. 2, Tata McGraw-Hill, 2006, s. 179, ISBN 0-07-463010-5.