Jack Marshall

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jack Marshall
Jack Marshall Bundesarchiv B 145 Bild-F011973-0020 cropped.jpg
Data i miejsce urodzenia 5 marca 1912
Wellington
Data i miejsce śmierci 30 sierpnia 1988
Snape
Nowa Zelandia Premier Nowej Zelandii
Okres od 7 lutego 1972
do 8 grudnia 1972
Przynależność polityczna Nowozelandzka Partia Narodowa
Poprzednik Keith Holyoake
Następca Norman Kirk
Odznaczenia
Rycerz Krzyża Wielkiego Orderu Imperium Brytyjskiego Order Towarzyszów Honoru (Wielka Brytania) Efficiency Decoration (Nowa Zelandia)

Sir John Ross „Jack” Marshall (ur. 5 marca 1912 w Wellington, zm. 30 sierpnia 1988 w Snape) – nowozelandzki prawnik i polityk. Przez dwanaście lat był wicepremierem, a przez dziesięć miesięcy w 1972 – premierem kraju.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Uzyskał licencjat, a następnie magisterium z prawa na Victoria University College w Wellington. Początkowo pracował w swoim zawodzie, lecz po wybuchu II wojny światowej wstąpił w 1941 do wojska i przeszedł szkolenie oficerskie. Służył na Fidżi, wyspie Norfolk, Nowej Kaledonii, Wyspach Salomona i Bliskim Wschodzie. Po wojnie opuścił wojsko w stopniu podpułkownika. Wrócił na krótko do zawodu prawnika, ale szybko skusiła go polityka. W 1946 uzyskał mandat w Izbie Reprezentantów z ramienia Nowozelandzkiej Partii Narodowej.

W 1949 został osobistym asystentem premiera Hollanda w randze pełnoprawnego członka gabinetu. Dwa lata później został ministrem zdrowia, a w 1954 objął resort sprawiedliwości, stając się jednocześnie prokuratorem generalnym. Po dymisji Hollanda z powodu złego stanu zdrowia i wyborze Keitha Holyoake'a na szefa partii i rządu, Marshall został jego zastępcą w obu tych rolach. Już po trzech miesiącach narodowcy ulegli jednak w wyborach Partii Pracy, a Marshall został deputowanym opozycyjnym.

Powrócił na stanowisko wicepremiera w 1960, po odzyskaniu władzy przez jego partię. Jako ministrowi podlegały mu kwestie sprawiedliwości, przemysłu, handlu (w tym zagranicznego), imigracji oraz ceł. W 1961 w łonie Partii Narodowej doszło do poważnego rozdźwięku w kwestii kary śmierci. Opozycyjna Partia Pracy, wbrew stanowisku premiera, za to z pomocą dziesięciu deputowanych z jego partii, w tym niektórych członków gabinetu, zdołała przeforsować zniesienia kary głównej. Marshall był jednym z najgorętszych zwolenników zachowania tej kary za morderstwa.

Po dymisji Hollyaoke'a w lutym 1972, popierany przez byłego premiera, Marshall zdołał wywalczyć dla siebie schedę po nim, pokonując w wewnętrznych wyborach Roberta Muldoona. Objął urząd premiera, ale nie zdołał zapewnić partii zwycięstwa w przeprowadzonych pod koniec tego samego roku wyborach. Półtora roku później, mając coraz mniejsze poparcie w szeregach partii, zrezygnował z przywództwa, a nowym liderem został Muldoon. W 1975 ogłosił przejście na polityczną emeryturę i zrezygnował z ubiegania się o reelekcję jako deputowany. Resztę życia spędził jako pisarz i działacz organizacji dobroczynnych. Wydał kilka książek dla dzieci, podręcznik prawniczy oraz pamiętniki.

W 1974 został Rycerzem Krzyża Wielkiego Orderu Imperium Brytyjskiego, co uprawniało go do używania tytułu „sir”.

Zmarł w wieku 76 lat, podczas wyjazdu do Anglii na konferencję towarzystw biblijnych.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]