Jajniki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jajniki
Scheme female reproductive system-pl.svg
Schemat żeńskiego układu płciowego
Łacina ovarium
Angielski ovary
Narządy Żeński układ płciowy
Tętnice Tętnica jajnikowa, tętnica maciczna
Żyły żyła jajnikowa
Nerwy splot jajnikowy
Jajnik owcy: 1 - jajnik, 2 - pęcherzyki Graafa, 3 - więzadło jajnika, 4 - jajowód, 5 - tętnica jajnikowa i żyła jajnikowa.
Kolejność zmian w jajniku podczas cyklu miesiączkowego: 1 – menstruacja (miesiączka), 2 – rosnące pęcherzyki, 3 – dojrzały pęcherzyk z komórką jajową, 4 – owulacja (jajeczkowanie), 5 – ciałko żółte, 6 – zanik ciałka żółtego.
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło jajnik w Wikisłowniku

Jajnik (łac. ovarium) – parzysty narząd, występujący u kobiet i samic zwierząt, odpowiednik rozwojowy jąder.

U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie 6-8 g[1][2]. Jajniki leżą wewnątrz jamy otrzewnej[2] przy bocznych ścianach miednicy na tylnej powierzchni wiązadeł szerokich macicy, do których przywiązane są za pomocą krótkich krezek. Górne bieguny jajników objęte są przez jajowody. Jajniki służą podwójnemu celowi – wytwarzaniu komórek jajowych oraz wydzielaniu żeńskich hormonów płciowych, estrogenów, progesteronu, relaksyny i androgenów[1].

Od chwili osiągnięcia przez kobietę dojrzałości płciowej (pokwitanie) aż do wygaśnięcia jej funkcji rozrodczej (menopauza – przekwitanie), tj. przez okres około 35-40 lat – co ok. 28 dni dojrzewa w jajniku tzw. pęcherzyk Graafa, zawierający komórkę jajową. Dojrzały do pęknięcia pęcherzyk ma średnicę około 1 -1,5 cm, a komórka jajowa około 0,2 mm[3]. Dojrzewanie pęcherzyka zachodzi pod wpływem FSH, zaś pod wpływem LH dochodzi do zwiększenia ilości płynu w pęcherzyku i wreszcie jego pęknięcia[3]. Gdy pęcherzyk pęka, jajo dostaje się do jajowodu, a z pozostałej części pęcherzyka powstaje ciałko czerwone, natomiast z niego ciałko żółte, które wydziela progesteron konieczny dla umożliwienia wszczepienia zapłodnionego jaja w śluzówkę macicy [1].

Unaczynienie jajnika[edytuj | edytuj kod]

  • tętnicze: tętnica jajnikowa, gałąź jajnikowa tętnicy macicznej
  • żylne: żyła jajnikowa (po prawej stronie uchodzi do żyły głównej dolnej, a po lewej do żyły nerkowej)
  • chłonne: naczynia biegnące w więzadle wieszadłowym jajnika do węzłów chłonnych lędźwiowych [1]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Zygmunt Urbanowicz: Mała encyklopedia anatomii człowieka. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2003, s. 143. ISBN 83-89309-09-2.
  2. 2,0 2,1 Janina Sokołowska -Pituchowa (red.): Anatomia człowieka : podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 398 -402. ISBN 83-200-2832-9.
  3. 3,0 3,1 Zygmunt Urbanowicz: Mała encyklopedia anatomii człowieka. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2003, s. 243. ISBN 83-89309-09-2.