Jajnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jajniki)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jajniki
ovarium
Ilustracja
Schemat żeńskiego układu płciowego
Narządy żeński układ płciowy
Tętnice tętnica jajnikowa, tętnica maciczna
Żyły żyła jajnikowa
Nerwy splot jajnikowy
Jajnik owcy: 1 - jajnik, 2 - pęcherzyki Graafa, 3 - więzadło jajnika, 4 - jajowód, 5 - tętnica jajnikowa i żyła jajnikowa
Kolejność zmian w jajniku podczas cyklu miesiączkowego: 1 – menstruacja, 2 – rosnące pęcherzyki, 3 – dojrzały pęcherzyk z komórką jajową, 4 – owulacja, 5 – ciałko żółte, 6 – zanik ciałka żółtego

Jajnik (łac. ovarium) – parzysty narząd, występujący u kobiet i samic zwierząt, odpowiednik rozwojowy jąder. U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie od 6 do 8 gramów[1][2].

Jajniki leżą wewnątrz jamy otrzewnej[2] przy bocznych ścianach miednicy na tylnej powierzchni wiązadeł szerokich macicy, do których przywiązane są za pomocą krótkich krezek. Górne bieguny jajników objęte są przez jajowody. Jajniki służą podwójnemu celowi: wytwarzaniu komórek jajowych oraz wydzielaniu żeńskich hormonów płciowych (estrogenów, progesteronu, relaksyny i androgenów)[1].

Od chwili osiągnięcia przez kobietę dojrzałości płciowej (pokwitanie), aż do wygaśnięcia jej funkcji rozrodczej (menopauza) (to znaczy przez okres około 35-40 lat), co około 28 dni dojrzewa w jajniku tzw. pęcherzyk Graafa, zawierający komórkę jajową. Dojrzały do pęknięcia pęcherzyk ma średnicę 1–1,5 cm, a komórka jajowa około 0,2 mm[3]. Dojrzewanie pęcherzyka zachodzi pod wpływem hormonu folikulotropowego, zaś pod wpływem hormonu luteinizującego dochodzi do zwiększenia ilości płynu w pęcherzyku i wreszcie jego pęknięcia[3]. Gdy pęcherzyk pęka, jajo dostaje się do jajowodu, a z pozostałej części pęcherzyka powstaje ciałko czerwone, a z niego ciałko żółte, które wydziela progesteron konieczny dla umożliwienia wszczepienia zapłodnionego jaja w śluzówkę macicy[1].

Unaczynienie jajnika[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Zygmunt Urbanowicz: Mała encyklopedia anatomii człowieka. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2003, s. 143. ISBN 83-89309-09-2.
  2. 2,0 2,1 Janina Sokołowska -Pituchowa (red.): Anatomia człowieka : podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 398 -402. ISBN 83-200-2832-9.
  3. 3,0 3,1 Zygmunt Urbanowicz: Mała encyklopedia anatomii człowieka. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2003, s. 243. ISBN 83-89309-09-2.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.