Jan Baptista Bárta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Baptista Bárta
ojciec
Kraj działania  Czechy
Data i miejsce urodzenia 18 marca 1921
Przybram
Data i miejsce śmierci 9 grudnia 1982
Hradec Králové
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja franciszkanie
Prezbiterat 1947

Jan Baptista Bárta OFM (ur. 18 marca 1921 w Przybramiu, zm. 9 grudnia 1982 w Hradec Králové) – czeski franciszkanin, prezbiter, teolog, skaut, dysydent i więzień polityczny reżimu komunistycznego w Czechosłowacji.

Bárta uważany jest za wiodącą postać franciszkańskiego życia zakonnego w czasach komunistycznych[1], jednego z najważniejszych czeskich franciszkanów XX wieku[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1921 w Przybramiu w kraju środkowoczeskim. W młodości był skautem. Po wstąpieniu do franciszkanów w prowincji praskiej, był dwukrotnie wywożony na roboty przymusowe do Niemiec. Musiał powtarzać nowicjat. Po II wojnie światowej ukończył studia i został wyświęcony na kapłana w 1947. Jako młody kapłan pracował na czeskim pograniczu. W 1949 został internowany. Rok później trafił do obozu w Želiviu, z którego uciekł. Ukrywając się prowadził działalność duszpasterską. Ujęto go w 1951. Był torturowany. Następnie skazano go na dwadzieścia lat więzienia. Pracował w kopalni w Jachymowie, gdzie organizował tajne kółka pobożnościowe. Za tę działalność został przeniesiony do więzienia o ostrzejszym rygorze, gdzie kontakty między więźniami były utrudnione. Zwolniono go w 1966. Pracował w kopalni w rodzinnym Przybramiu.

Podczas praskiej wiosny zajął się odnową franciszkańskiego życia wspólnotowego, głosił rekolekcje dla zgromadzeń żeńskich. Zakładał niewielkie tajne domy zakonne, niekiedy mieszane w Libercu, Pradze, Brnie, Bratysławie i Koszycach. Każdy z tych domów stopniowo wypracowywał swój własny charakterystyczny sposób funkcjonowania. Po aksamitnej rewolucji w 1989 ta forma życia wspólnotowego zanikła[2].

Bárta organizował podziemne studia teologiczne dla zakonników. Na potrzeby studium przekładał i publikował teksty[2]. Na jego doświadczeniu opierały się inne instytuty zakonne. W 1969 zakonnik zamieszkał w Vrchlabí w kraju hradeckim, gdzie formował młodych braci przygotowujących się do przyjęcia święceń kapłańskich[3]. W różnego typu tajnych szkołach i kursach uczył teologii i duchowości, wydawał książki w drugim obiegu. W 1980 zatrzymano go i skazano na szesnaście miesięcy więzienia za „utrudnianie nadzory państwowego nad Kościołem”. Kary nie odbył ze względu na problemy zdrowotne.

Kapłan zmarł na atak serca za kierownicą swojego samochodu 9 grudnia 1982. Pogrzeb przerodził się w manifestację istniejącego choć prześladowanego życia zakonnego w Czechosłowacji. Czternaście dni po pogrzebie na adres o. Bárta przyszło wezwanie do stawienia się w celu odbycia kary[4]. Pochowany w Libercu-Ruprechticach[5].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1968Malá teologie (wstęp do teologii)
  • Františkánské prameny (własny przekład Żywotów św. Franciszka i innych dokumentów)
  • Liturgie hodin (przygotowanie tłumaczenia brewiarza)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jaroslav Cuhra: Jan Baptista Bárta (1921-1982) (cz.). www.radiovaticana.cz, 2003-02-13. [dostęp 2014-02-05].
  2. a b c Michaela Rozbrojová: Perzekuce františkánského řádu v letech 1948–1989 a její dopad na současný řeholní život tohoto řádu. Brno: Masarykova univerzita v Brně, 2007. (cz.)
  3. Jiří Hanuš: Malý slovník osobností českého katolicismu 20. století. Brno: CDK, 2005, s. 10. ISBN 80-7325-029-2. (cz.)
  4. Blažena Fabíková OSF: Příběh Školských sester sv. Františka a gymnázia v Korunní ulici (cz.). www.cirkevnimajetek.cz, 2008-02-05. [dostęp 2014-02-05].
  5. Nekrolog - P. Jan Baptista Bárta (cz.). www.ofm.cz. [dostęp 2014-02-05].