1968 w literaturze

Wydarzenia literackie w 1968 roku.

Wydarzenia

• polskie
  • rozpad poznańskiej grupy poetyckiej Próby
• zagraniczne
  • w Le Monde opublikowano protest Sławomira Mrożka przeciwko udziałowi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w inwazji na Czechosłowację

Proza beletrystyczna i literatura faktu

Język polski

• Ryszard Kapuściński – Kirgiz schodzi z konia
• Stanisław Lem
  • Głos Pana
  • Opowieści o pilocie Pirxie
• Józef Łobodowski – Nożyce Dalili (część III tetralogii Dzieje Józefa Zakrzewskiego)
• Marek Nowakowski – Robaki (Państwowy Instytut Wydawniczy)
• Ewa Maria Ostrowska
  • Nim jabłoń zdziczeje (Czytelnik)
  • Ptaki na niebie (Wydawnictwo Łódzkie)
• Stanisław Ignacy Witkiewicz – Jedyne wyjście (pierwsze wydanie, powst. 1931-1933)
• Lucjan Wolanowski – Poczta do Nigdy-Nigdy
• Franciszek Wysłouch – Opowiadania poleskie

Inne języki

• James Baldwin – Powiedz mi, jak dawno odszedł pociąg (Tell me how long the train’s been gone)
• Agatha Christie – Dom nad kanałem (By the Pricking of my Thumbs)
• Arthur C. Clarke – 2001: Odyseja kosmiczna (2001: A Space Odyssey)
• Julio Cortázar – 62. Model do składania (62, modelo para armar)
• Philip K. Dick – Czy androidy śnią o elektrycznych owcach? (Do Androids Dream of Electric Sheep?)
• Arthur Hailey – Port lotniczy (Airport)
• Bohumil Hrabal – Pieśni dziadowskie i legendy (Morytáty a legendy)
• Alistair MacLean – Komandosi z Nawarony (Force 10 from Navarone)
• Amos Oz – Mój Michał (Michael szeli)
• Emilian Stanew – Legenda o księciu presławskim Sybinie (Легенда за Сибин, преславския княз)

Tłumaczenia

• Kōbō Abe – Kobieta z wydm (Suna-no onna), przeł. Mikołaj Melanowicz (Państwowy Instytut Wydawniczy)
• Bohumil Hrabal – Bar Świat (Automat svět: výbor povídek)

Wywiady

• polskie
• zagraniczne

Dzienniki, autobiografie, pamiętniki

• polskie
• zagraniczne
• wydania polskie tytułów zagranicznych

Nowe eseje, szkice i felietony

Język polski

Pierwsze wydania

• Arkady Fiedler, Spotkałem szczęśliwych Indian (Wydawnictwo Iskry)

Nowe dramaty

• polskie
  • Ernest Bryll
    • Kurdesz
    • Rzecz listopadowa
    • Żołnierze
  • Sławomir Mrożek
    • Profesor
    • Drugie danie
• zagraniczne
  • Arthur Miller – Cena (The Price)

Nowe poezje

• polskie
  • Stanisław Barańczak – Korekta twarzy
  • Ernest Bryll – Muszla
  • Tadeusz Różewicz
    • Spadanie
    • Non-stop-show (poemat)
    • Twarz trzecia
• zagraniczne
  • Paul Celan – Włókna słońc (Fadensonnen)
  • George Oppen – Of Being Numerous
  • Ronald Stuart Thomas – Not That He Brought Flowers
  • D.J. Enright – Unlawful Assembly

Nowe prace naukowe i biografie

• polskie
  • Stanisław Lem – Filozofia przypadku. Literatura w świetle empirii

Urodzili się

• 4 stycznia – Andrew Pyper, kanadyjski pisarz (zm. 2025)
• 7 stycznia – Georgi Gospodinow, bułgarski poeta, pisarz i krytyk
• 16 stycznia – Pavel Janáček, czeski historyk literatury i krytyk
• 19 stycznia – Knut Olav Åmås, norweski pisarz i dziennikarz
• 22 stycznia – Attila Bartis, węgierski pisarz i fotografik
• 2 lutego – Joanna Bator, polska pisarka
• 9 lutego – Ana Colchero, meksykańska pisarka i aktorka
• 16 lutego – Warren Ellis, brytyjski pisarz, scenarzysta komiksowy i telewizyjny
• 20 lutego – Kimberly Belle, amerykańska pisarka
• 22 lutego – Marta Cywińska, polska prozaiczka, poetka, tłumaczka
• 23 lutego – Anna A. Tomaszewska, polska poetka
• 27 lutego – Lisa McMann, amerykańska pisarka
• 14 marca – Tomasz Lem, polski tłumacz literatury anglojęzycznej
• 21 marca – Krzysztof Varga, polski pisarz
• 23 marca – Mitch Cullin, amerykański pisarz
• 24 marca – Paweł Mazur, polski poeta
• 26 marca – Aida Amer, polsko-palestyńska pisarka
• 2 kwietnia – Luljeta Lleshanaku, albańska poetka i dziennikarka
• 5 kwietnia – Agnieszka Korniejenko, polska historyk i teoretyk literatury (zm. 2021)
• 11 kwietnia – Siergiej Łukjanienko, rosyjski pisarz science fiction i fantasy, poeta
• 12 kwietnia – Anna Alina Cybulska, polska pisarka
• 15 kwietnia – Mons Kallentoft, szwedzki pisarz
• 7 maja – Artur Becker, polsko-niemiecki pisarz i tłumacz
• 20 maja – Åsa Linderborg, szwedzka pisarka, dziennikarka kulturalna i historyczka
• 26 maja – Artur Szlosarek, polski poeta i tłumacz
• 31 maja
  • John Connolly, irlandzki pisarz
  • Jane Green brytyjska pisarka i dziennikarka
• 3 czerwca – Dariusz Suska, polski poeta
• 15 czerwca – Adam Rapp, amerykański pisarz i dramaturg
• 22 czerwca
  • Melinda Nadj Abonji, węgiersko–szwajcarska pisarka
  • Miri Yu, japońska pisarka i eseistka
• 1 lipca – Aleksandra Opalińska, polska poetka
• 2 lipca – A.E. Stallings, amerykańska poetka i tłumaczka
• 7 lipca – Jeff VanderMeer, amerykański pisarz, edytor i wydawca
• 10 lipca – Jorge Volpi, meksykański pisarz, dziennikarz i eseista
• 19 lipca – Lisa Jewell, brytyjska pisarka
• 22 lipca – Arno Geiger, austriacki pisarz
• 25 lipca – Tomasz Leśniowski, polski poeta
• 26 lipca – Agnieszka Szczepańska, polska pisarka, autorka książek dla dzieci
• 28 lipca – Pavel Brycz, czeski pisarz
• 20 sierpnia – Anna Fryczkowska, polska pisarka
• 8 września – Dariusz Zientalak jr., polski pisarz, redaktor i wydawca
• 17 września – Cheryl Strayed, amerykańska eseistka
• 19 września – Kim Thúy, kanadyjska pisarka
• 20 września – Rubén Gallego, rosyjski pisarz
• 14 października – Roger Moorhouse, brytyjski pisarz i historyk
• 15 października – Jack Du Brul, amerykański pisarz powieści sensacyjno-przygodowych
• 28 października — Uwe Tellkamp, niemiecki pisarz
• 30 października – Ursula Poznanski, austriacka pisarka
• 7 listopada – Ignacio Padilla, meksykański pisarz, dziennikarz i eseista (zmarł 2016)
• 10 listopada – Rujana Jeger, chorwacka pisarka i felietonistka
• 17 listopada – Igor Ostachowicz, polski pisarz
• 2 grudnia – John Ajvide Lindqvist, szwedzki pisarz
• 6 grudnia – Karl Ove Knausgård, norweski pisarz
• 14 grudnia – Marcin Przybyłek, polski pisarz
• 28 grudnia – Iwan Andrusiak, ukraiński poeta, pisarz dziecięcy, krytyk literacki oraz tłumacz

Data dzienna nieznana:

• Simona Škrabec, słoweńska literaturoznawczyni, eseistka i tłumaczka

Zmarli

• 1 stycznia – Donagh MacDonagh, irlandzki poeta i dramatopisarz (ur. 1912)
• 5 stycznia – Hanna Mortkowicz-Olczakowa, polska poetka i prozaiczka (ur. 1905)
• 14 stycznia – Dorothea Mackellar, australijska poetka i prozaiczka (ur. 1885)
• 4 lutego – Neal Cassady, amerykański poeta (ur. 1926)
• 29 lutego – Tore Ørjasæter, norweski poeta (ur. 1886)
• 16 marca – Gunnar Ekelöf, szwedzki poeta (ur. 1907)
• 18 marca – Rita von Gaudecker, niemiecka pisarka (ur. 1879)
• 25 marca – Arnulf Øverland, norweski poeta, prozaik i publicysta (ur. 1889)
• 9 kwietnia – Zofia Kossak, polska pisarka (ur. 1889)
• 15 kwietnia – Amparo Poch y Gascón, hiszpańska lekarka, pisarka i poetka (ur. 1902)
• 16 kwietnia – Edna Ferber, amerykańska pisarka (ur. 1885)
• 27 kwietnia – Wasilij Ażajew, rosyjski pisarz (ur. 1915)
• 9 maja
  • Mercedes de Acosta, amerykańska poetka (ur. 1893)
  • George Dillon, amerykański poeta (ur. 1906)
• 31 maja
  • Abel Bonnard, francuski poeta i prozaik (ur. 1883)
  • Erik Lindegren, szwedzki pisarz, poeta, krytyk, tłumacz (ur. 1910)
• 1 czerwca – Helen Keller, amerykańska głuchoniema pisarka (ur. 1880)
• 12 czerwca – Herbert Read, angielski poeta, eseista, krytyk literacki i anarchista (ur. 1893)
• 14 czerwca – Salvatore Quasimodo, włoski poeta (ur. 1901)
• 22 czerwca – Sara Fel-Jelin, żydowska poetka i pisarka (ur. 1895)
• 11 lipca – Aleksandr Jaszyn, rosyjski poeta (ur. 1913)
• 17 lipca – Aleksiej Kruczonych, rosyjski pisarz, poeta i teoretyk kubofuturyzmu (ur. 1886)
• 19 października – Anatol Stern, polski poeta, prozaik, krytyk filmowy i literacki, scenarzysta, tłumacz (ur. 1899)
• 30 października – Rose Wilder Lane, amerykańska pisarka i dziennikarka (ur. 1886)
• 17 listopada – Mervyn Peake, brytyjski pisarz, poeta, ilustrator (ur. 1911)
• 25 listopada – Upton Sinclair, amerykański pisarz (ur. 1878)
• 26 listopada – Arnold Zweig, niemiecki pisarz (ur. 1887)
• 28 listopada – Enid Blyton, angielska autorka książek dla dzieci i młodzieży (ur. 1897)
• 5 grudnia – Anna Kavan, brytyjska pisarka (ur. 1901)
• 10 grudnia – Thomas Merton, amerykański poeta i pisarz (ur. 1915)
• 18 grudnia – Stanisław Pigoń, historyk literatury polskiej (ur. 1885)
• 20 grudnia – John Steinbeck, amerykański pisarz (ur. 1902)
• 21 grudnia – Nikołaj Szynkarienko, rosyjski pisarz emigracyjny (ur. 1890)

Nagrody

• Nagroda Kościelskich – Jan Błoński, Konstanty Jeleński, Marek Nowakowski, Ryszard Przybylski, Marek Skwarnicki
• Nagroda im. Wilhelma Macha – Piotr Wojciechowski za Kamienne pszczoły
• Nagroda Nobla – Yasunari Kawabata
• Nagroda im. Jurzykowskiego – Jerzy Andrzejewski
• Nagroda Goncourtów – Bernard Clavel, Owoce zimy (Les Fruits de l'hiver)
• Prix Femina – Marguerite Yourcenar za L’Oeuvre au noir

Bibliografia

• Chronological tables of English literature. oprac. Jerzy Strzetelski i in. Wyd. III. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987. ISBN 83-01-02506-9.