Jan Izydorczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Izydorczyk
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 9 czerwca 1900
Kępa Mała, Prowincja Poznańska, Królestwo Prus, Cesarstwo Niemieckie
Data i miejsce śmierci 17 kwietnia 1974
Warszawa, Polska
Miejsce spoczynku Cmentarz Wojskowy na Powązkach
Narodowość polska
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Partyzancki
Wymiana dokumentów ratyfikacyjnych układu zgorzeleckiego (1950), Jan Izydorczyk siedzi.

Jan Izydorczyk (ur. 8[1] lub 9 czerwca 1900 w Kępie Małej, zm. 17 kwietnia 1974 w Warszawie) – polski polityk komunistyczny. Członek Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Polski (1930-1938), członek Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (1948-1964) członek Centralnej Komisji Rewizyjnej PZPR (1964–1968). Ambasador PRL w NRD (1950-1954) i w Rumunii (1955-1956).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Przed II wojną światową[edytuj | edytuj kod]

Z zawodu górnik. Był słuchaczem Międzynarodowej Szkoły Leninowskiej[2], w latach 1934-1935 wykładowcą szkoły Kominternu w Moskwie. W okresie przed II wojną światową był więźniem politycznym (w więzieniu spędził łącznie 9 lat).

Lata wojny[edytuj | edytuj kod]

Po agresji III Rzeszy na Polskę wypuszczony z więzienia w Rawiczu, w październiku 1939 został aresztowany przez Gestapo. Dnia 9 lipca 1943 Niemcy osadzili go[3] w KL Auschwitz, gdzie nadano mu numer więźniarski 128887. Jako zawód podał tam introligatorstwo[4]. Wiosną 1944 roku przeniesiony[5] do KL Buchenwaldu, gdzie otrzymał pracę w kancelarii obozowej.[6] Jako członek Komitetu Centralnego KPP w lipcu 1944 roku został przyjęty do tajnej organizacji partyjnej PPR. Wszedł w skład jej kierownictwa,[7] obejmując w październiku tego roku funkcję sekretarza.[8] Miał współudział w decyzji o zorganizowaniu w obozie konferencji partyjnej, która odbyła się 14 października 1944 roku. Wzięło w niej udział 21 polskich więźniów i zarazem działaczy partyjnych, m.in. Tadeusz Findziński, Władysław Szczerba, Henryk Sokolak oraz sam Izydorczyk, który wygłosił na niej referat pt. "Zadania partii w najbliższej przyszłości".[9] W końcowym okresie istnienia obozu Izydorczyk został członkiem powstałego w 1943 roku tajnego Międzynarodowego Komitetu Obozowego, który obok komunistów skupiał też członków partii socjalistycznej i demokratów.[10] Pod koniec istnienia obozu pełnił funkcję zastępcy blokowego[11] W Buchenwaldzie przebywał do końca wojny.

Po wojnie[edytuj | edytuj kod]

Członek PPR i PZPR. Od 29 grudnia 1945 był posłem do Krajowej Rady Narodowej, z nominacji Polskiej Partii Robotniczej. W latach 1945–1948 był I sekretarzem KW PPR w Poznaniu, a od września 1956 do listopada 1956 tamże I sekretarz KW PZPR. Od 1948 do 1964 członek KC PZPR, a w latach 1965–1969 członek Centralnej Komisji Rewizyjnej PZPR. Był pierwszym ambasadorem PRL w NRD. Poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I, II, III i IV kadencji w latach 1952–1969.

W 1949 jako członek Polskiego Komitetu Obrońców Pokoju był delegatem Krajowej Rady Obrońców Pokoju na Kongres Obrońców Pokoju w Paryżu[12]. Działacz Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich, w którym pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Prezydium Rady Naczelnej[13].

Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (C 2 Tuje m. 3)[14].

Odznaczony został m.in. Orderem Sztandaru Pracy I klasy (1950)[15], Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy (1946)[16], Krzyżem Partyzanckim.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Data 8 czerwca 1900 podana na stronach: Hasło Jan Izydorczyk, nr więźniarski 128887. http://www.auschwitz.org. oraz Hasło Jan Izydorczyk, data urodzenia 1900-06-08. www.straty.pl. [dostęp 2019-08-07].
  2. Mirosław Szumiło: I sekretarze Komitetów Wojewódzkich PPR (1944–1948) — portret zbiorowy, Dzieje Najnowsze, Rocznik XLV — 2013
  3. Hasło Jan Izydorczyk, data urodzenia 1900-06-08 - informacja o wojennych losach Izydorczyka wraz z datą osadzenia w KL Auschwitz. www.straty.pl. [dostęp 2019-08-07].
  4. Hasło Jan Izydorczyk, nr więźniarski 128887. http://www.auschwitz.org.+[dostęp 2019-08-07].
  5. Wacław Czarnecki, Zygmunt Zonik, Walczący obóz Buchenwald, Warszawa: Książka i Wiedza, 1969, s. 61, 248.
  6. Czarnecki i Zonik 1969 ↓, s. 248.
  7. Czarnecki i Zonik 1969 ↓, s. 248, 249.
  8. Czarnecki i Zonik 1969 ↓, s. 259-261, przytoczona rozległa wypowiedź Izydorczyka na temat jego obozowej działalności partyjnej.
  9. Czarnecki i Zonik 1969 ↓, s. 252.
  10. Czarnecki i Zonik 1969 ↓, s. 254.
  11. Czarnecki i Zonik 1969 ↓, s. 26.
  12. Trybuna Robotnicza, nr 92 (1481), 9 kwietnia 1949, s. 1.
  13. Bogaty jest 5-cio leni dorobek Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich, "Dziennik Bałtycki", nr 87 z 12.04.1962
  14. Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2019-11-25].
  15. M.P. z 1950 r. nr 73, poz. 834.
  16. M.P. z 1947 r. nr 51, poz. 327.

Bibliografia, linki[edytuj | edytuj kod]

Grób Jana Izydorczyka na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie