Jan Suzin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Suzin
Ilustracja
Jan Suzin – prezenter telewizyjny w studiu
TVP 1955
Data i miejsce urodzenia 12 kwietnia 1930
Warszawa
Imię i nazwisko przy narodzeniu Zenon Suzin
Data i miejsce śmierci 22 kwietnia 2012
Warszawa
Zawód prezenter telewizyjny, lektor filmowy
Grób Jana Suzina na Powązkach

Jan Suzin, właściwie Zenon Suzin[1] (ur. 12 kwietnia 1930 w Warszawie, zm. 22 kwietnia 2012 tamże) – polski prezenter telewizyjny i architekt. Syn architekta Leona Suzina[2] i Heleny Mucharskiej[3]. Miał charakterystyczny głos o niezwykłej barwie – niski, matowy, aksamitny, lekko nosowy[4].

Życiorys[edytuj]

Z wykształcenia architekt, absolwent (1952) Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej[5][6][7]. Na początku lat 50. był jednym z członków zespołu projektującego warszawski MDM. W 1956 roku razem z ojcem Leonem[8] przygotował projekt rekonstrukcji i odbudowy warszawskiego kościoła garnizonowego przy ul. Długiej[2].

Praca w TVP[edytuj]

Pracę w Telewizji Polskiej rozpoczął w połowie lat 50. Jako dwudziestopięcioletni architekt wziął udział w 1955, w konkursie ogłoszonym przez TVP na spikera telewizyjnego. Informację przeczytał w gazecie "Express Wieczorny". Był to pierwszy konkurs na spikerów (w Polsce telewizja istniała w tym czasie zaledwie 4 lata). W trójstopniowym konkursie brano pod uwagę obok aparycji poprawność dykcji, znajomość języków obcych, walory intelektualne i refleks. Wraz z Eugeniuszem Pachem został wybrany spośród 2000 kandydatów na stanowisko odpowiadające dzisiejszemu prezenterowi. Zwyciężył dzięki odpowiedzi, jakiej udzielił Adamowi Hanuszkiewiczowi, gdy ten zaproponował wypełnienie ewentualnej dziury w programie.

- Mam dla państwa dobrą wiadomość - zagaił. - Po przerwie szykujemy rzecz, która na pewno się państwu spodoba. Otóż Telewizja Polska kupiła w Paryżu serię filmów specjalnie dla panów, które będziemy nadawać codziennie w godzinach wieczornych[9].

Pierwszy dyżur spikerski miał 26 listopada 1955[10][11], a ostatni dokładnie 41 lat później, czyli 26 listopada 1996 roku. Wtedy też przeszedł na emeryturę.

Pierwszy dyżur miałem 26 listopada 1955 roku, a ostatni 26 listopada 1996 r. Edyta, odchodząc, zrobiła wieczór pożegnalny, ja zdecydowałem, że wyjdę po cichu. Na zakończenie dyżuru powiedziałem jak zwykle "życzę państwu dobrej nocy", wyszedłem ze studia i już nie wróciłem.

— Jan Suzin

Był jednym z dwóch pierwszych (obok Eugeniusza Pacha) lektorów TVP; wystąpił w pierwszym wyemitowanym programie, nadawanym wówczas z Doświadczalnego Ośrodka Telewizyjnego przy ul Ratuszowej w Warszawie. Zapowiedział wtedy francuską komedię "Wakacje pana Hulot" z Jacquesem Tati w tytułowej roli[12]. Na początku lat 70. był prezenterem Dziennika Telewizyjnego[13], przez cały czas pracy w TVP był spikerem[14].

Starałem się mówić do jednego człowieka. Siedząc przed mikrofonem, ani na chwilę nie wolno sobie wyobrażać, że mówi się do milionów. Tylko w ten sposób przechodzi się przez ekran.

— Jan Suzin

Był konferansjerem na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze[15][16]. Wielokrotnie składał widzom życzenia noworoczne, najczęściej w duecie z Edytą Wojtczak[17]. Na czterdziestolecie TVP zostali wybrani parą najbardziej lubianych postaci z ekranu. Czasami prowadził programy rozrywkowe, np. „Dobry wieczór, tu Łódź”.

Jako lektor czytał teksty filmów (głównie westernów) i programów popularnonaukowych, m.in. materiały do „Sondy”[18]. Zawodu lektora uczył się sam, a pierwszym filmem z kilku tysięcy, który przeczytał, był radziecki dramat "Ziemia" Dowżenki[19][20]. W latach 90. czytał dla prywatnych firm, takich jak Elgaz, NVC, Fan Media[21]. Zajmował się także czytaniem filmów w Studio Eurocom na zlecenie Polsatu i Polonii 1[22].

Występował też w polskich filmach, głównie grając role samego siebie. Słynął z nienagannych manier, znajomości wielu języków obcych oraz zamiłowania do lotnictwa.

Był człowiekiem dystyngowanym. Miał miłą powierzchowność, piękny głos, imponował wysoką kulturą osobistą, ale zawsze pozostawiał między sobą a rozmówcą odrobinę dystansu.

— wieloletni dyrektor TVP2 Zbigniew Napierała

Był jednym z niewielu prezenterów, którzy nie musieli występować w mundurach w stanie wojennym[23].

Już na emeryturze w nielicznych wypowiedziach dla mediów ubolewał nad kondycją współczesnej telewizji i wszechobecnymi reklamami[24]. W domu nie miał telewizora[25][26][27].

Był aktywnym członkiem Towarzystwa Przyjaciół Miasta Kazimierza Dolnego[28][29].

Zmarł w warszawskim szpitalu, po długiej i ciężkiej chorobie[30][31]. Uroczystości pogrzebowe Jana Suzina odbyły się 26 kwietnia 2012 w Kościele św. Karola Boromeusza. Pochowany został na warszawskich Starych Powązkach[32][33][34].

Jego mieszkanie znajdowało się na Saskiej Kępie[35][36].

Życie prywatne[edytuj]

Jego pradziadkiem był filareta Adam Suzin. Ojcem zaś - prof. Leon Marek Suzin, podchorąży w wojnie 1920 roku, architekt, wykładowca przedwojennej Politechniki Warszawskiej, odznaczony Krzyżem Walecznych za udział w bitwie nad Bzurą w 1939[37].

Jan Suzin i Irena Dziedzic poznali się w połowie lat 50. Planowali wspólną przyszłość, ale ostatecznie ich związek rozpadł się[38].

Jego żoną była aktorka Alicja Pawlicka[39], którą poznał podczas realizacji jednego z Teatrów Telewizji[40].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj]

  • 1967: Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
  • 1969: Złoty Ekran '68 - dla indywidualności telewizyjnej roku
  • 1972: nagroda Komitetu ds. PRiTV za osiągnięcia w pracy spikera telewizyjnego[41]
  • 1992: laureat Super Wiktora (wraz z Edytą Wojtczak) za całokształt twórczości
  • 1993: Laureat Wiktora
  • 2002 Statuetka "Gwiazda Telewizji Polskiej" za wysoką kulturę dziennikarską[42]

Role filmowe[edytuj]

Role w Teatrze Telewizji[edytuj]

Role teatralne[edytuj]

  • 1990: Bez seksu proszę jako komentator tv, Teatr Syrena, Warszawa
  • 1995: Bez seksu proszę jako komentator tv, Teatr Nowy im. Gustawa Morcinka, Zabrze

Ciekawostka[edytuj]

Na przełomie 1944 i 1945 Jan Suzin z ojcem Leonem otrzymali do przechowania sztandar, który umieścili w tulei i ukryli w grobowcu rodzinnym Suzinów na Powązkach. Zgodnie z przekazem osób, które opiekowały się sztandarem - miał on należeć do jednego z oddziałów Armii Krajowej działających na Wileńszczyźnie. Sprasowany, owinięty wstęgą, włożony do łuski, zalakowany i zaspawany, w mosiężnej tulei sztandar przeleżał w grobowcu rodziny Suzinów blisko 60 lat. W 2009 podczas przebudowy grobowca sztandar wydobyto i przekazano Muzeum Wojska Polskiego. Po wyjęciu z tulei i jego rozwinięciu okazało się, że jest to sztandar 6. Pułku Ułanów Kaniowskich[43][44].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Jak się zmienili - Jan Suzin. tvp.info, 2010-09-17. [dostęp 2012-04-22].
  2. a b Krystyna Stpicka: Zmarł Jan Suzin. Coolturalni24.pl, 2012-04-23. [dostęp 2012-04-25].
  3. Drzewo genealogiczne - Jan SUZIN h. Pierzchała (Roch III)). [dostęp 2016-04-29].
  4. Jedyny taki głos na miliony. 2012. [dostęp 2016-04-30].
  5. Pamięci Architektów Polskich - arch. Jan Suzin. 2012. [dostęp 2016-04-29].
  6. Lech Kłosiewicz: Warszawska szkola architektury 1915-1965: 50-lecie Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967, s. 293.
  7. Jan Suzin nie żyje. Zmarła legenda telewizji. newsweek.pl, 22 kwietnia 2012.
  8. Leon Marek Suzin. [dostęp 2016-04-29].
  9. Jan Suzin. Prezenter z Olimpu. 2012. [dostęp 2016-04-30].
  10. Dominika Kaszuba: Aksamitny głos małego ekranu. onet.pl, 22 kwietnia 2012.
  11. Donata Subbotko: Jan Suzin nie żyje. wyborcza.pl, 22 kwietnia 2012.
  12. 60 lat na wizji. tvp.pl, 2012. [dostęp 2016-04-29].
  13. Michał Puczyński: Po drugiej stronie promptera. Historia i ewolucja serwisów informacyjnyc. 2014. [dostęp 2016-05-02].
  14. Jego twarz i głos znał każdy telewidz w Polsce. polskieradio.pl, 2012-10-31. [dostęp 2016-04-29].
  15. XII Festiwal Piosenki Radzieckiej, Zielona Góra, 9-12 czerwca 1976, b.n.s.
  16. VIII Festiwal Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze 1972 rok.. [dostęp 2016-04-29].
  17. Edyta Wojtczak - była obiektem westchnień milionów Polaków. [dostęp 2016-04-29].
  18. Wojciech Andryszek: „Sonda” - fenomen nauki w telewizji. 2014. [dostęp 2016-05-02].
  19. Kuba Gralik: Dlaczego Polacy kochają, gdy na filmach gadają. tvp.info.pl, 2012. [dostęp 2016-05-02].
  20. Aksamitny głos małego ekranu. [dostęp 2016-04-29].
  21. Filmy czytane przez: Jan Suzin. [dostęp 2016-04-29].
  22. Lektorzy - głosy, które opanowały telewizję. [dostęp 2016-04-29].
  23. Rafał Pasztelański, Wiktor Ferfecki: Antena pod specjalnym nadzorem. 2011-12-12. [dostęp 2016-04-29].
  24. Zdjęci z ramówki. 2006. [dostęp 2016-04-29].
  25. Karolina Kowalska: Telewizja (nie) zapomina o gwiazdach. Profesjonalizm ikon telewizji nie jest dziś w cenie. polskatimes.pl, 2014. [dostęp 2016-05-01].
  26. „Odszedł wielki głos Rzeczypospolitej”, Express Bydgoski 23.04.2012
  27. Milena Kindziuk: Spiker przy ołtarzu. 2003. [dostęp 2016-05-02].
  28. Jan Suzin spocznie na Powązkach. [dostęp 2016-04-29].
  29. Jan Suzin Jest takie miejsce w Kazimierzu. [dostęp 2016-04-29].
  30. Michał Chodurski: Jan Suzin nie żyje. polskieradio.pl, 2012-04-22. [dostęp 2012-04-22].
  31. Jan Suzin nie żyje. Zmarła legenda telewizji. newsweek.pl, 2012. [dostęp 2016-04-29].
  32. POGRZEB Jana Suzina: Rodzina i przyjaciele pożegnali LEGENDĘ telewizji. se.pl, 2012-04-26. [dostęp 2012-04-26].
  33. Pogrzeb Jana Suzina. "Do usłyszenia, panie Janie". polskieradio.pl, 2012. [dostęp 2016-05-02].
  34. Jan Suzin - Stare Powązki kwatera 66 (1/5). 2012. [dostęp 2016-05-03].
  35. Spacer z mistrzami. e-teatr.pl. [dostęp 2016-05-01].
  36. Jan Suzin - gentleman srebrnego ekranu. tvp.pl, 2014-04-10. [dostęp 2014-04-12].
  37. Tomasz Kowalski: Jan Suzin nie żyje. Spiker TVP pochodził z rodziny o niepodległościowych tradycjach. 2012. [dostęp 2016-04-29].
  38. Irena Dziedzic : Archiwa IPN. 2013. [dostęp 2016-05-02].
  39. Krzysztof Lubczyński rozmawia z ALICJĄ PAWLICKĄ. [dostęp 2016-04-29].
  40. Tęsknię za telewizją, która daje mi radość. [dostęp 2016-04-29].
  41. Katarzyna Pokorna-Ignatowicz: Telewizja w systemie politycznym i medialnym PRL: między polityką a widzem. Wydawn. Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2003, s. 116. ISBN 978-83-2331-766-1.
  42. TVP ma 50 lat. 2002. [dostęp 2016-05-02].
  43. Marek Kozubal: Sztandar ułanów odnaleziony w grobowcu. 2009. [dostęp 2016-04-30].
  44. Po 40 latach odnaleziono zaginiony sztandar. 2009. [dostęp 2016-04-30].

Bibliografia[edytuj]

  • Mała Encyklopedia Lektorów Polskich, Stowarzyszenie Autorów Filmowych, s. 35, Warszawa, 2013
  • Polscy Lektorzy Radiowi I Telewizyjni, General Books LLC, 2011, ISBN 1-232-65862-6

Linki zewnętrzne[edytuj]