Jerzyk palmowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzyk palmowy
Cypsiurus parvus[1]
(Lichtenstein, 1823)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd krótkonogie
Rodzina jerzykowate
Podrodzina jerzyki
Plemię Apodini
Rodzaj Cypsiurus
Gatunek jerzyk palmowy
Synonimy
  • Cypselus parvus Lichtenstein, 1823
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania jerzyka palmowego oraz jerzyka skromnego (Madagaskar, Komory)

Jerzyk palmowy[3] (Cypsiurus parvus) – gatunek małego ptaka z rodziny jerzykowatych (Apodidae). Zasiedla subsaharyjską Afrykę oraz południowo-zachodnią część Półwyspu Arabskiego.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został opisany przez niemieckiego lekarza, odkrywcę i zoologa Martina Lichtensteina pod nazwą Cypselus parvus. Okaz, na podstawie którego opisano gatunek, pochodził z Nubii[4].

Jerzyk palmowy jest blisko spokrewniony z jerzykiem jaskółczym (Cypsiurus balasiensis), dawniej były one uznawane za ten sam gatunek[4]. W 2019 roku z Cypsiurus parvus wydzielono dwa podgatunki zamieszkujące Madagaskar (gracilis) i Komory (griveaudi) do osobnego gatunku o nazwie jerzyk skromny (Cypsiurus gracilis)[5][6]. Autorzy Handbook of the Birds of the World Alive tej zmiany jeszcze nie uwzględnili[4].

Obecnie wyróżnia się 6 podgatunków Cypsiurus parvus[6][7]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Jest to mały ptak, mierzy około 16 cm i waży 14 g[8]. Ogólnie cały jest beżowobrązowy, z ciemniejszymi lotkami. Mocno rozwidlony ogon oraz spiczaste skrzydła.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Jaja jerzyka palmowego

Monogamiczny[8]. Składa 2 jaja w gnieździe zbudowanym z piór zlepionych śliną. Służy ona również jerzykom do przytwierdzenia gniazda do liścia i jaja do gniazda. W trakcie inkubacji jaja ułożone są pionowo. Po wykluciu młode wczepiają się pazurami w gniazdo, aż nauczą się latać.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cypsiurus parvus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Cypsiurus parvus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Apodini Olphe-Galliard, 1887 (1836) (wersja: 2020-01-10). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-02-28].
  4. a b c Chantler, P. & Kirwan, G.M.: African Palm-swift (Cypsiurus parvus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-08)].
  5. M.S.L. Mills, P. Boesman, N.J. Collar. Species limits in the African Palm Swift Cypsiurus parvus. „Bulletin of the British Ornithologists' Club”. 139 (1), s. 75-82, 2019. DOI: 10.25226/bboc.v139i1.2019.a6 (ang.). 
  6. a b F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Owlet-nightjars, treeswifts, swifts (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-28].
  7. D. Lepage: jerzyk palmowy Cypsiurus parvus. W: Avibase - Światowa baza danych ptaków [on-line]. [dostęp 2020-02-28].
  8. a b African Palm-Swift (Cypsiurus parvus, family: Apodidae) (ang.). W: The Kruger National Park [on-line]. [dostęp 2010-07-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jenni Bruce, Caren McGhee, Luba Vangelova, Richard Voght, Przemysław Chylarecki (tłum.): Encyklopedia zwierząt świata, tom 3: Ptaki (dodatek do „Gazety Wyborczej”). T. 3. 2009, s. 275. ISBN 978-83-7552-605-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]