Jiczyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jičín)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jiczyn
Ilustracja
Jiczyn, plac Waldsztejna (Valdštejnovo náměstí)
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Czechy
Kraj Flag of Hradec Kralove Region.svg hradecki
Powiat Jiczyn
Gmina Jiczyn
Burmistrz Jan Malý
Powierzchnia 24,93 km²
Wysokość 287 m n.p.m.
Populacja (01.01.2016)
• liczba ludności
• gęstość

16 394
657 os./km²
Kod pocztowy 506 01
Tablice rejestracyjne H
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Jiczyn
Jiczyn
Ziemia50°26′N 15°21′E/50,433333 15,350000
Strona internetowa
Portal Portal Czechy

Jiczyn (czes. Jičín, niem. Jitschin lub Gitschin) – gmina i miasto w Czechach, w kraju hradeckim i dawnym powiecie Jiczyn. Siedzibą władz gminy jest miasto Jiczyn.

Gmina Jiczyn zajmuje powierzchnię 24,93 km², a zamieszkuje ją 16 394 osób (stan na dzień 01.01.2016).

Gmina położona jest w Kotlinie Jiczyńskiej, na pograniczu dwóch wyżyn: Turnovskiej i Jiczyńskiej. Jiczyn nazywany jest "bramą do Czeskiego Raju", stanowiąc zarazem jedno z głównych i największych miast tego regionu turystycznego.

Historia[edytuj]

Okolice Jiczyna, dzięki dobrym warunkom geograficznym i klimatycznym są zamieszkane już od ośmiu tysięcy lat. Intensywne zasiedlanie przez pierwszych osadników przebiegało przez szóste i pierwszą połowę piątego tysiąclecia przed naszą erą. Rozwijało się w epoce kamienia i epoce brązowej (kultura unietycka i ludność pól popielnicowych).

Pierwsza wzmianka o tym pierwotnie królewskim mieście pochodzi z roku 1293, a jego pierwszą znaną właścicielką była czeska królowa Guta. Jiczyn został zbudowany w latach 1297-1304. Miastem królewskim był do 1337 roku, potem należał do znanych rodów Vartenberków, Trčków z Lípy i Smiřických ze Smiřic. Po bitwie na Białej Górze właścicielem i dziedzicem krainy w ramach ugody stał się wojewoda Albrecht Wacław Euzebiusz z Valdštejna (najbogatszy po cesarzu człowiek w monarchii austriackiej), pod którego rządami zaszła największa przemiana miasta, pierwotnie o drewnianej zabudowie. W czasie jego panowania - kiedy w Europie szalała wojna trzydziestoletnia, a w Czechach był głęboki kryzys - cesarski generał budował w Jiczynie swoją rezydencję. W okresie największego upadku miasto przeżywało intensywny rozwój, ponieważ był nie tylko bystrym wojewodą, ale świetnym politykiem i ekonomistą. Miał on prawo wybijania monet oraz nadawania tytułów szlacheckich. Z tych czasów pochodzi określenie "Terra Felix" ("szczęśliwa ziemia") - obszar, który omijały walki, i w którym obowiązywało inne prawo.

W 1813 roku cesarz Franciszek I został zaproszony przez Ferdynanda z Trauttmansdorffu na jiczyński zamek, aby ze swoimi sojusznikami (car Alexandr I przebywał w Opočně, pruski król Fridrich Vilém III w Ratibořicích) przygotować wspólny plan przeciwko napoleońskiej Francji. Życie w mieście wyraźnie zmieniała wojna prusko-austriacka w 1866 roku. Bitwa z 29 czerwca stała się punktem zwrotnym toczącej się wojny. To spotkanie ujawniło wszystkie niedostatki w uzbrojeniu austriackiej armii.

Ostatnim szlacheckim rodem, właścicielem Jiczyna i okolic, byli Trauttmansdorffowie. W 1936 roku lokalne władze odkupiły na cele publiczne grunty, zamek i willę Libosad z loggiami.

Zabytki[edytuj]

  • plac Waldsztejna (Valdštejnovo náměstí):
    • zamek Waldsztejna wraz z przylegającym niewielkim parkiem,
    • brama valdická,
    • kościół Świętego Jakuba Większego,
    • kościół Ignacego Loyoli,
    • zespół kamienic okalających plac i przylegające do niego uliczki,
  • cmentarny kościół Panny Marii ze Sale,
  • 1,7 kilometrowa lipowa aleja Waldsztejna wraz z willą Libosad,
  • kartuzjański klasztor w Waldicach (obecnie więzienie),
  • synagoga.

Demografia[edytuj]

Rok 1869 1880 1890 1900 1910 1921 1930 1950 1961 1970 1980 1991 2001 2011
Ludność 7 944 9 611 9 935 11 328 11 899 12 101 12 664 12 615 13 176 13 414 16 182 16 803 16 489 16 795

Źródło: Czeski Urząd Statystyczny

Podział gminy Jiczyn[edytuj]

Gmina składa się z 11 stref katastralnych, wchodzących w skład 4 lokalnych obszarów katastralnych:

  • obszar katastralny Jiczyn: Holínské Předměstí, Nové Město, Pražské Předměstí, Sedličky, Soudná, Staré Město, Valdické Předměstí (część);
  • obszar katastralny Moravčice: Moravčice, Valdické Předměstí (część);
  • obszar katastralny Popovice u Jičína: Popovice;
  • obszar katastralny Robousy: Dvorce, Robousy.

Podstawowe jednostki administracyjne[edytuj]

Čeřovka, Dvorce, Holínské Předměstí, Hradecké Předměstí, Jarošov, Jičín-Staré Město, Moravčice, Na vrchách, Nové Město, Pod Šibeňákem, Pod zámkem, Popovice, Porák, Pražské Předměstí, Robousy.

Ciekawostka[edytuj]

Z Jiczyna pochodził słynny rozbójnik Rumcajs, bohater opowiadań Václava Čtvrteka i czechosłowackiego serialu animowanego Rozbójnik Rumcajs.

Miasta partnerskie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]