Jaroměř

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jaroměř
Ilustracja
Rynek z barokowym Posągiem Mariańskim Brauna
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Czechy
Kraj hradecki
Zarządzający Karel Halla
Powierzchnia 23,95 km²
Wysokość 254 m n.p.m.
Populacja (2012.01.01)
• liczba ludności
• gęstość

12 618
527 os./km²
Kod pocztowy 55 101
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Jaroměř
Jaroměř
Ziemia50°21′N 15°55′E/50,350000 15,916667
Strona internetowa
Portal Portal Czechy
Zdjęcie lotnicze centrum

Jaroměř (niem. Jermer) – miasto w Czechach, w kraju hradeckim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 2395 ha, a liczba jego mieszkańców 12 831 osób.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Rok 1970 1980 1991 2001 2003
Liczba ludności 11 974 12 046 12 557 12 921 12 831

Źródło: Czeski Urząd Statystyczny

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Mikołaja – widok znad rzeki Łaby
Kubistyczny Dom Wenkowy
Podcienie na rynku
  • 1126 – pierwsza wzmianka o grodzie w miejscu obecnego kościoła pw. św. Mikołaja, założonym przez z czeskiego księcia Jaromira z rodu Przemyślidów
  • 1298 – wzmianka o królewskim mieście Jaroměř, które status ten otrzymało zapewne od Przemysła Ottokara II
  • 1307 – prawa miejskie i własność żony Wacława II Elżbiety Ryksy, jako wiano czeskich królowych
  • 6–9 maja 1421 oblężenie i zajęcie miasta przez husytów pod wodzą Jana Žižki z Trocnova
  • 1421–1436 – miasto husyckie, rozbudowa miejskich umocnień, poddane w 1436 cesarzowi Zygmuntowi Luksemburskiemu, w wyniku bitwy pod Lipanami
  • 1437 – miasto własnością żony cesarza Zygmunta Luksemburskiego, Barbary, jednak na skutek oporu mieszkańców przekazane w 1445 roku Jerzemu z Poděbradów, a herb miejski zmieniono z dwóch skał na obecnie obowiązujący
  • 1554 – Marcin Zborowski zabił tu banitę Dymitra Sanguszkę, który został tu pochowany.
  • XV- pocz. XVII w. – liczne pożary, epidemia dżumy, ograniczenie praw miasta za poparcie powstania czeskich stanów przeciw królowi Ferdynandowi I (1547) i wojna trzydziestoletnia (1618–1648) niszczą miasto
  • XVII-XVIII – w rozwój miasta, powstanie wielu renesansowych i barokowych budowli oraz rzeźb
  • 1780 – 3 października położenie kamienia węgielnego w obecności cesarza Józefa II pod budowę twierdzy w miejscowości Ples, ukończona w 1787; w 1791 miasto forteczne stało się wolnym miastem królewskim, a w 1793 za panowania cesarza Franciszka II forteca Ples zostaje przemianowana na Josefov, a 3 marca 1836 uzyskało herb miejski od cesarza austriackiego Ferdynanda I
  • 1857 – 27 października otwarcie linii kolejowej do Pardubic
  • 1866 – wojna prusko-austriacka, po wojnie likwidacja twierdzy Josefov zakończona wyburzeniem 4 bram (1888)
  • XIX w. – rozwój przemysłu tekstylnego i skórzanego, po Wiośnie Ludów 1848 w twierdzy znajduje się ciężkie więzienie
  • 1918 – 28 października powstaje Okręgowy Komitet Narodowy przejmujący władzę w mieście na rzecz państwa czechosłowackiego, w grudniu Jaroměř zostaje administracyjnie podporządkowany pod Dvůr Králové nad Labem
  • 1939 – 15 marca wkroczenie niemieckich wojsk okupacyjnych do miasta
  • 1945 – 10 maja pojawienie się w mieście oddziałów Armii Czerwonej
  • 1945–1960 – miasto powiatowe Jaroměř, w 1948 do Jaroměřa przyłączono Josefov
  • 1968–1991 – w mieście stacjonowali żołnierze radzieccy (w dzielnicy Josefov)

Ważniejsze zabytki[edytuj | edytuj kod]

Jaroměř[edytuj | edytuj kod]

  • gotycki kościół pw. św. Mikołaja z XIV/XV w. z barokowym ołtarzem, z tablicą nagrobną księcia Dymitra Sanguszko, z dzwonnicą bramną nad „polską drogą”, przebudowany na pocz. XX w., w stylu gotyku jagiellońskiego
  • kościół pw. św. Jakuba z XIV w., przebudowany w XVI w.
  • barokowa rzeźba Kobieta Płacząca z 1730 autorstwa Matthiasa Bernarda Brauna na jaroměrskim cmentarzu
  • barokowy Słup Mariański na rynku z lat 1723–1727 z warsztatu M. B. Brauna
  • Dom Wenkego(cz.) z lat 1910–1911 projektu Josefa Gočára, pierwotnie dom towarowy w stylu wczesnego kubizmu, obecnie muzeum
  • Teatr Miejski z lat 1901–1903 projektu J. Podhajskiego
  • Teatr kukiełkowy z 1928 założony przez R. Boučka
  • Skansen kolejowy „Parowozownia Jaroměř” przy stacji kolejowej w parowozowni z końca XIX w.

Jaroměř-Josefov[edytuj | edytuj kod]

  • kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego z lat 1805–1811
  • zespół budynków i umocnień Twierdza Josefov z końca XVIII w.
  • bastion nr 1 twierdzy – lapidarium rzeźb M. B. Brauna ze Słupa Mariańskiego na rynku
  • neorenesansowy Ratusz w Josefovie z lat 1883–1884 projektu A. Jenšovského

Związani z Jaroměřem[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]