Juliusz Stanisław Zdanowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Juliusz Stanisław Zdanowski
major major
Data i miejsce urodzenia 23 stycznia 1892
Warszawa
Data i miejsce śmierci 1940
Katyń
Przebieg służby
Lata służby 1917-1939
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 1 pułku artylerii polowej
Ministerstwo Spraw Wojskowych
12 dywizjon artylerii konnej
5 pułk ułanów
Stanowiska instruktor kursu podoficerów artylerii
młodszy oficer baterii
wykładowca
adiutant pułku
referent
kierownik referatu
oficer do spraw materiałowych
oficer zwiadowczy
dowódca baterii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Krzyż Niepodległości Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja) Medal Yseru (Belgia)

Juliusz Stanisław Zdanowski (ur. 23 stycznia1892 w Warszawie, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – major Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Stanisława i Lucyny z domu Włocka. Do 1905 uczył się w rosyjskich szkołach, ale za udział w strajku szkolnym został z nich usunięty. Umieszczono go w polskim Gimnazjum Świecimskiego, a później w Warszawie w Gimnazjum im. Adama Mickiewicza do którego uczęszczał w latach 1908–1913. W ostatnim czynnie działał w pracach Koła Szkolnego Organizacji Młodzieży Niepodległościowej. W 1912 wspólnie z kolegami zawiązał organizację „Strzelca”, w której działał również w Paryżu, gdzie w latach 1913–1917 studiował malarstwo[1].

8 sierpnia 1917 po otrzymaniu informacji, że we Francji tworzona jest Armia Polska postanowił do niej wstąpić. Odbywał szkolenia w Szkole Podchorążych Piechoty od października 1917, a od stycznia 1918 w Szkole Podoficerów Artylerii i od marca tegoż roku kurs ogniowy. 15 lipca 1918 ukończył szkolenie i jako podchorąży instruktor odbywał służbę w jednym z ośrodków artylerii. Przeniesiony w październiku 1918 do 1 pułku artylerii polowej w którym pełnił początkowo jako podchorąży obowiązki młodszego oficera 8 baterii, a od 24 grudnia 1918 w stopniu podporucznika[1].

Razem z 1 pap 24 kwietnia 1919 powrócił do Polski, a we wrześniu został przeniesiony do 13 pułku artylerii polowej w którym wyznaczono go instruktorem kursu podoficerów artylerii. W Toruniu w 1920 uczestniczył w kursie dowódców baterii, a po jego zakończeniu wyjechał na front. Wyróżnił się 6 lipca 1920 podczas walk nad Słuczą, 18 lipca 1920 podczas wycofywania się z linii NowosiółkiGołogóry XXVI Brygady Piechoty, od 4 do 12 sierpnia 1920 w rejonie Woli Seredyńce i ponownie pod Nowosiółkami. Za swoją postawę i odwagę czterokrotnie odznaczono go Krzyżem Walecznych[1]. 31 sierpnia 1920 walcząc pod Zbarażem był kontuzjowany oraz ranny pod Komorowem. Powrócił ze szpitala i w listopadzie objął stanowisko wykładowcy i instruktora w szkole podoficerskiej 13 pap, a 9 czerwca 1921 wyznaczony w pułku na stanowisko adiutanta[1]. Przełożeni w opinii z listopada 1921 napisali o nim:

Quote-alpha.png
„Nadzwyczaj ambitny, obowiązkowy, odważny. Dla idei i dla kwestii narodowej poświęcił co miał najcenniejszego – sztukę malowania. Do podwładnych podchodził wojskowo, lecz bez sentymentu, o żołnierza dba by móc wymagać… Fizycznie subtelny, lecz chętny o żelaznej woli, nadzwyczaj wytrzymały. Elegancki – zgrabny. O wrodzonej i rozwiniętej przez sztukę – inteligencji… Dzięki wiekowi i kulturze podołałby chyba na każdym stanowisku idealnie”[2].

Od listopada 1921 do 1928 służył w Ministerstwie Spraw Wojskowych w Departamencie III[3][4] na stanowisku referenta, a później został kierownikiem referatu. 26 stycznia 1922 awansowany na stopień porucznika[5], a 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 532. lokatą w korpusie oficerów artylerii[6]. 17 grudnia 1924 otrzymał awans na kapitana ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 138. lokatą w korpusie oficerów artylerii[7][8]. Powrócił do linii w 1928 i został przydzielony do 12 dywizjonu artylerii konnej[9][10], który stacjonował w Ostrołęce na stanowisko oficera do spraw materiałowych, oficera zwiadowczego oraz dowódcy baterii[2]. W Toruniu w 1931 w Szkole Strzelań Artylerii był na półrocznym kursie doskonalenia oficerów, a po zakończeniu odbył staż w stacjonującym w Ostrołęce 5 pułku ułanów, a po nim powrócił do 12 dak.

1 grudnia 1932 został z dywizjonu odkomenderowany do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, w którym był przez rok, a podczas pobytu złożył egzamin dojrzałości dla eksternów typu matematyczno–przyrodniczym. Powrócił do 12 dak i postarał się o przydział do Warszawy, w której na Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Historycznym rozpoczął studia. Przeniesiony 24 września 1934 do państwowego Urzędu WF i PW, gdzie pracował jako referent, a później kierownik referatu[2].

Dyrektor Państwowego Urzędu WF i PW gen. bryg. Józef Olszyna-Wilczvński w opinii z 23 listopada 1936 pisał między innymi:

Quote-alpha.png
„Na obecnym stanowisku [Kierownik referatu - J.K.] bez zastrzeżeń - wybitny... Dominuje u niego kierunek wyszkoleniowy (zakres naukowy i organizacyjny). Najkorzystniejsze i najodpowiedniejsze dla dobra służby użycie tego oficera jest: funkcja sztabowca na równi z oficerami dyplomowanymi lub funkcja w Wojskowym Biurze Historycznym”.

Szef wydziału PU WF i PW w opinii z 30 listopada 1938 pisał:

Quote-alpha.png
…..B. dobry kierownik i dowódca w całym tego słowa znaczeniu. Wielką szkodą jest przeniesienie go do administracji, gdy tymczasem jest typem oficera, który może wychowywać młodych dowódców, typem najlepszego oficera w każdym calu, dzięki walorom wewnętrznym i zewnętrznym. Fizycznie dobry. Nie awansowanie go na majora jest stratą dla wojska...”.

19 marca 1939 otrzymał awans na majora. Służąc w Warszawie mieszkał przy ulicy Karłowicza 17[2].

Jego dalsze losy nie są znane. Prawdopodobnie brał udział w działaniach wojennych 1939 i w nie znanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Jego nazwisko figuruje na liście jeńców wojennych, których NKWD ZSRR przekazało do dyspozycji NKWD w Smoleńsku (pismo nr 052/3 z 27 kwietnia 1940, pozycja 21, teczka personalna nr 1885). Z Kozielska został wywieziony transportem XVIII (z 29 kwietnia 1940) do Lasu Katyńskiego i tam zamordowany[2].

Pozostawił żonę Zofię Cecylię z domu Chmielnicka oraz córkę[2].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Olech 1992 ↓, s. 560.
  2. a b c d e f g h i Olech 1992 ↓, s. 561.
  3. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 18, 739,.
  4. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 18, 660.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922 roku, s. 46.
  6. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 210.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 743.
  8. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 18, 660, 747.
  9. a b Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 425.
  10. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 724.
  11. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 189.
  12. a b c Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 18.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]