Kanał Piaseczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy Kanału Piaseczyńskiego. Zobacz też: inne znaczenia Kanału Królewskiego.
Kanał Piaseczyński, widok z ul. Myśliwieckiej w kierunku Zamku Ujazdowskiego
Kanał Piaseczyński widziany z tarasu Zamku Ujazdowskiego
Kanał Piaseczyński, 1919

Kanał Piaseczyński, także Kanał Królewski[1]kanał (założenie wodne) o długości 820 m i szerokości 25 m położony w Warszawie, w pobliżu parku Agrykola, będący częścią osi stanisławowskiej. Biegnie od Zamku Ujazdowskiego w Łazienkach Królewskich do ulicy Czerniakowskiej nad Wisłą.

Nad kanałem przebiega most w ciągu ul. Myśliwieckiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kanał Piaseczyński został wykopany w latach 1717–1726 na polecenie Augusta II Mocnego, który w tym okresie dzierżawił od Lubomirskich teren Ujazdowa jako swoją podmiejską rezydencję[2]. Był wzorowany na kanale w Wersalu[1]. Pracami przy budowie kanału kierowali inżynierowie wojskowi gen. Burkhard Christoph Münnich i płk. Krzysztof d'Isebrandt.

W momencie ukończenia kanał był drugim co do wielkości założeniem wodnym w Europie, znajdującym się na osi ogrodowej rezydencji.

W okresie panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Kanał Piaseczyński pełnił funkcję reprezentacyjną, jednak utracił ją, gdy Zamek Ujazdowski przestał być rezydencją królewską. W 1781 drewniany mostek nad kanałem zbudowany na drodze łączącej Łazienki Stanisława Augusta z rezydencją jego starszego brata Kazimierza Poniatowskiego na Solcu, biegnącej dzisiejszymi ulicami: Myśliwiecką i Rozbrat, zastąpiono mostkiem kamiennym zaprojektowanym przez Dominika Merliniego[3].

W XIX w. kanał został obudowany drewnianymi pawilonami koszarowymi, sam zbiornik wykorzystywano jako basen ćwiczebny, w którym rosyjscy kawalerzyści uczyli się pływać i pokonywać przeszkody wodne.

W 1965 kanał wraz z parkiem Agrykola został wpisany do rejestru zabytków[4].

Na początku lat 70. XX wieku kanał został skrócony od wschodu ze względu na wybudowanie Wisłostrady. Jako duży zbiornik wodny przyciąga ptaki. Gniazdują tam m.in. nurogęsi, kaczki krzyżówki i łyski[5].

W 2011 ciągom pieszym biegnącym wzdłuż Kanału Piaseczyńskiego od ul. Myśliwieckiej do Zamku Ujazdowskiego nadano nazwy: aleja Radiowej Trójki (po stronie północnej)[6] i aleja George'a Harrisona (po stronie południowej)[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 317. ISBN 83-01-08836-2.
  2. Mariusz Karpowicz (red.): Sztuka Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986, s. 143. ISBN 83-01-04060-2.
  3. Marek Kwiatkowski: Wielka księga Łazienek. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2000, s. 51. ISBN 83-7255-684-9.
  4. Zestawienie zabytków nieruchomych. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31 marca 2019 r. Woj. mazowieckie (Warszawa). W: Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl, 31 marca 2019. s. 22. [dostęp 2019-06-05].
  5. Jakub Chełmiński. Na ratunek kaczkom. „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 13 kwietnia 2017. 
  6. Uchwała nr XV/290/2011 Rady Miasta Warszawa z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie nadania nazwy ciągowi pieszemu w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego (2011.82.2626) [on-line]. 20 maja 2011. [dostęp 2017-07-31].
  7. Uchwała nr XVI/318/2011 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie nadania nazwy ciągowi pieszemu w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego (2011.82.2626) [on-line]. 4 czerwca 2011. [dostęp 2017-07-31].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]