Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Katolicyzm
   └ Starokatolicyzm
     └ Polskokatolicyzm
Ustrój kościelny episkopalno-synodalny[a]
Obrządek łaciński lub przedsoborowy w języku polskim
Patron Święty Paweł Apostoł[b]
Siedziba Gdańsk
Zwierzchnik
• tytuł zwierzchnika
bp Dariusz Majewski
Biskup Naczelny Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Organ ustawodawczy Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej[c]
Zasięg geograficzny  Polska
Członkostwo Unia Samarytańska Kościołów Starokatolickich – do 1989 roku
Strona internetowa

Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej – Kościół prawnie działający na terenie Polski, wpisany pod pozycją 110 w dniu 1 kwietnia 1996 do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce, prowadzonego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Biskupem Naczelnym Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej jest bp Dariusz Majewski[2][3].

W 2017 liczył 254 wiernych (w tym 8 duchownych) w 5 ośrodkach[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki działalności[edytuj | edytuj kod]

Kościół Starokatolicki w RP jest kontynuatorem misji przedwojennego Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (nazywanego też Kościołem Starokatolickim Polskim[4]), którego działalność zawiesił Urząd ds. Wyznań[5] w drugiej połowie 1965 r[6].

Za inicjatorów przedwojennego Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się ks. abp. Władysława Farona – Zwierzchnika przedwojennego Kościoła Starokatolickiego oraz ks. bp. Zygmunta Szypolda, wyświęconego przez biskupów mariawickich dla polskich starokatolików. Dlatego też, niejednokrotnie, oprócz potocznego określania wiernych i duchownych starokatolikami można spotkać się również z określeniem faronowcy bądź szypoldowcy.

W latach 40. XX wieku, Kościół Starokatolicki działał pod nazwą ogólną nazwą Polski Kościół Starokatolicki, ze względu na fakt, iż Rzeczypospolita Polska formalnie nie istniała na mapie świata po utworzeniu na jej terenach Generalnej Guberni. W 1948 siedzibą władz Polskiego Kościoła Starokatolickiego został Wrocław. W tym czasie starokatolicy skupili swoją główną działalność na południu Polski, ale byli obecni również w innych regionach. Po przystąpieniu do wspólnoty biskupa obrządku wschodniego, abp. Ignacego Wysoczańskiego, Kościół zorganizował na Mazurach placówkę misyjną wśród bezpopowców. Ówczesny Zwierzchnik Kościoła podjął również kroki w celu stworzenia w ramach Kościoła wspólnot zakonnych. W tym celu biskup Zygmunt Szypold powołał żeńskie zgromadzenie starokatolickich Sióstr św. Franciszka. Biskup Szypold prowadził dialog ekumeniczny z Kościołami za granicą. W 1957 zawarta została unia kościelna Polskiego Kościoła Starokatolickiego z Kościołem Prawosławnym Starego Obrządku w Rumunii. W tym samym czasie zawarto również unię z Kościołem Starokatolickim Węgier.

Zawieszenie statusu prawnego przez Urząd ds. Wyznań i działalność podziemna[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci biskupa Zygmunta Szypolda w strukturach organizacyjnych wspólnoty doszło do kryzysu. Koadiutor bp. Szypolda, abp Ignacy Wysoczański nie otrzymał od władz Polski Ludowej zgody na objęcie zwierzchnictwa. Problemy te wykorzystały władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Gdy Kościół nie zdecydował się na wybór lojalnego władzom biskupa, zdelegalizowały wspólnotę w 1965, powołując się na brak w niej władzy zwierzchniej.

W lipcu 1965 , wskutek braku subordynacji wobec abp. Ignacego Wysoczańskiego, bp sufragan Bogdan Filipowicz wraz z grupą 12 duchownych został usunięty dyscyplinarnie ze struktur Polskiego Kościoła Starokatolickiego[7]. Po tym wydarzeniu Filipowicz na zwołanym przez siebie synodzie Kościoła Staro-katolickiego w PRL został wybrany na zwierzchnika swojej wspólnoty i przyjął tytuł arcybiskupa Kościoła Staro-katolickiego w PRL. Wspólnota ta nazywana również była Kościołem Starokatolickim Unii Samarytańskiej.

Po zdelegalizowaniu w 1965 Polskiego Kościoła Starokatolickiego część jego wiernych po latach znalazła się na emigracji. W 1977 w Republice Federalnej Niemiec grupa polskich starokatolików pod zwierzchnictwem księdza biskupa Klaudiusza Perendyka (kons. 1965 ) powołała Polski Kościół Starokatolicki na Obczyźnie. Wspólnota ta odwoływała się do doktryny mariawityzmu i utrzymywała kontakty z Kościołem Starokatolickim Mariawitów. 3 lipca 1978 Kościół otrzymał rejestrację prawną w Republice Federalnej Niemiec. Został przyjęty do Niemieckiej Rady Ekumenicznej. W 1980 wspólnotę wizytowali duchowni mariawiccy z Polski Antoni Maria Roman Nowak i Przemysław Maria Sławomir Rosiak. Polski Kościół Starokatolicki na Obczyźnie liczył kilkuset wiernych skupionych w parafiach w: Hamburgu, Bonn i Kolonii. Rozkwit wspólnoty miał miejsce po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce, gdy z pomocy i posługi religijnej korzystało w nim wielu uchodźców. W 1984 Kościół utracił swoją niezależność i przeszedł pod jurysdykcję Apostolskiego Katolickiego Asyryjskiego Kościoła Wschodu. Jego były Zwierzchnik, biskup Klaudiusz Perendyk w 1986 został duchownym prawosławnym i opiekował się do śmierci parafią Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w Hamburgu.

Abp Ignacy Wysoczański ostatnie lata spędził samotnie, będąc dyskredytowanym co krok przez SB, która chciała zniszczyć Kościół Starokatolicki. Zmarł w 1975 w Kosewie, pochowany jako "ksiądz bez przydziału[8]" pozostawiając po sobie dziedzictwo sukcesji apostolskiej w biskupach Perendyku oraz Jakubie Malczewskim, którzy zmarli w latach 90. XX wieku.

Odrodzony Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej[edytuj | edytuj kod]

W 1993 w Jeleniej Górze odbył się Nadzwyczajny Synod Polskiego Kościoła Starokatolickiego. W trakcie obrad tego zgromadzenia postanowiono odsunąć od władzy Bogdana Filipowicza, który od końca lat 80. XX wieku przestał uczestniczyć w życiu podziemnego Kościoła. Postanowiono też zalegalizować Kościół w nowej rzeczywistości ustrojowej i zarejestrować go pod nazwą Niezależny Kościół Katolicki.

W grudniu 1993 złożono w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych wniosek o rejestrację związku wyznaniowego, którą jednak administracja państwowa odrzuciła w 1995 . Na synodzie w styczniu 1994 wybrano Zwierzchnikiem Kościoła, ks. Wojciecha Kolma[9]. W odmowie urzędnicy zasugerowali, że nazwa Kościoła powinna nawiązywać nie do katolicyzmu, ale do starokatolicyzmu. Ponowny wniosek o rejestrację Kościoła został rozpatrzony w 1996 . Po jego akceptacji przez ministerstwo wspólnota przyjęła nazwę Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej.

11 listopada 1999 ks. Wojciech Kolm przyjął sakrę biskupią z rąk abp. Norberta Udo Marii Szuwarta, Zwierzchnika Pozajurysdykcyjnego Zakonu Mariawitów w Niemczech. Współkonsekratorami byli: Henryk Marciniak, biskup starokatolicki, Jan Maria Leon Plichta, niezależny biskup mariawicki. Dzięki tej sakrze, Kościół zyskał biskupa posiadającego ważną sukcesję apostolską, mającą swoje umocowanie w tradycji tzw. starokatolicyzmu utrechckiego[10].

W 2001 nawiązano współpracę z ks. Christopherem Rogersonem, co zaowocowało utworzeniem Brytyjskiej Prowincji Kościoła Starokatolickiego. W listopadzie tego samego , biskup Kolm udzielił ks. Rogersonowi święceń biskupich.

Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej w XX wieku[edytuj | edytuj kod]

Kościół Starokatolicki w RP rozwijał się do czasu, kiedy w 2003 ówczesny Zwierzchnik Kościoła, bp Wojciech Zdzisław Kolm został zatrzymany pod zarzutem przestępstw obyczajowych[11]. Wspólnota pogrążyła się w chaosie administracyjnym. Zwołany w trybie przyspieszonym Sąd Kościelny nałożył ekskomunikę na dotychczasowego zwierzchnika bpa Wojciecha Zdzisława Kolma i zdeponował go z urzędu Zwierzchnika. Sąd Kościelny orzekł o kategorycznym, ostatecznym i bezpowrotnym (zapis w orzeczeniu sądu: "(...) po wsze czasy") wykluczeniu Wojciecha Kolma z Kościoła Starokatolickiego w RP.

Wybrany na nowego zwierzchnika Kościoła dotychczasowy Wikariusz Generalny, ks. Marek Kordzik przez kilka lat podejmował nieudane próby zreformowania struktur kościelnych. Następne lata były już czasem wegetacji Kościoła. Kościół kilkakrotnie był celem ataków mediów, ze względu na oszustwa, których dopuszczała się część duchownych, wyświęcanych wielokrotnie bez odpowiedniego przygotowania teologicznego. Kościołem wstrząsały również wielokrotne skandale obyczajowe oraz przestępstwa gospodarcze. [12][13] Wielu duchownych opuściło Kościół Starokatolicki w RP nie godząc się z polityką wewnętrzną preferowaną przez bpa Marka Kordzika oraz z jego pobłażliwością wobec licznych skandali obyczajowych jakie miały miejsce w tym Kościele.

W grudniu 2016 bp Marek Kordzik zmarł w wieku 61 lat. 14 stycznia 2017 podczas Nadzwyczajnego Synodu Kościoła Starokatolickiego zwołanego przez ks. Kazimierza Dorocińskiego oraz przez ekskomunikowanego dotąd, chociaż współuczestniczącego do tej pory nadal w życiu Kościoła bpa Wojciecha Kolma dokonano wyboru na Zwierzchnika również dotychczas suspendowanego i pozostajacego poza Kościołem, ks. Artura Wiecińskiego. W związku z tym, że ówczesne Prawo Kościelne Kościoła Starokatolickiego w RP przewidywało, że zwierzchnikiem Kościoła może być wyłącznie biskup, kilka miesięcy później w dokumencie synodalnym, na wniosek bpa Wojciecha Kolma, już bez zwoływania ponownego synodu, naniesiono zapis o wyborze ks. Artura Wiecińskiego na biskupa. W wyniku tej decyzji bp Kolm konsekrował 22 lipca 2017 ks. Wiecińskiego na biskupa Kościoła.

Kryzys administracyjny Kościoła i kontrowersje wobec dualizmu na urzędzie Zwierzchnika Kościoła[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 2017 r., w związku z postępującym ciągle regresem w przewidywanym rozwoju Kościoła bp Wojciech Kolm podjął decyzję o odsunięciu od władzy bpa Artura Wiecińskiego. Do Kościoła zaproszono kilku niezależnych duchownych pozostających odtąd pod wpływem bpa Wojciecha Kolma, co pozwoliło uzyskać głosy konieczne do przeprowadzenia procesu legalnego odsunięcia od władzy nad Kościołem bpa Artura Wiecińskiego. We wrześniu 2017 r. bp Wojciech Kolm wraz z kolkoma duchownymi zwołał synod, na którym przedstawił wyniki zleconej wcześniej przez niego analizy prawnej statusu prawnego urzędu Zwierzchnika Kościoła, ks. bp. Artura Wiecińskiego. Duchowni poddając analizie prawnej stan faktyczny styczniowego wyboru, uznali, iż wybór jest nieważny, ze względu na zachodzący dualizm na stanowisku Zwierzchnika. Opłaceni przez bpa Wojciecha Kolma prawnicy przygotowali opinię prawną, która podtrzymała przedstawione przez prezbiterium fakty.

Wcześciej nowoprzyjęci przez bpa Kolma do prezbiterium duchowni z ks. bp. Wojciechem Zdzisławem Kolmem na czele, zwołali na 19 listopada 2017 kolejny, Nadzwyczajny Synod Kościoła. Na tymże Synodzie uznano, że bp Kolm po jego zaaresztowaniu za pedofilię został usunięty z Kościoła nielegalnie i na skutek powyższego nadal pełni on swoją funkcję zwierzchnika Kościoła. Bp Kolm podczas tego nielegalnego synodu zrzekł się zwierzchnictwa, co umożliwiło jednoczesny wybór na antyzwierzchnika (druga, większa częsc duchownych, którzy nie zostali zaproszeni na ten nielegalny synod nadal za zwierzchnika uważała bpa Artura Wiecińskiego) wybrany został na Zwierzchnika Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej ks. mgr Dariusz Majewski, magister teologii Wydziału Teologii Akademii Teologii Katolickiej (dzisiaj UKSW). Opinia prawna wraz z uchwałami ze styczniowych i listopadowych obrad Synodu została przedłożona w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Spór i dualizm na stanowisku zwierzcnika w Kościele Starokatolickim w RP postanowił rozwiązać Departament Wyznań MSWiA, który w dniu 29 grudnia 2017 dokonał aktualizacji rejestru Kościołów i związków wyznaniowych. Departament Wyznań MSWiA potwierdził cześniejszą analizę prawną zleconą kilka miesięcy wcześniej przez bpa Wojciecha Zdzisława Kolma, MSWiA stwierdziło, że:

  1. wybór ks. abp. Artura Roberta Wiecińskiego jest z mocy samego prawa nieważny, ze względu na fakt, iż w momencie podejmowania uchwały o jego wyborze, urząd Zwierzchnika Kościoła był obsadzony przez ks. bp. Wojciecha Zdzisława Kolma.
  2. potwierdził stanowisko IV Nadzwyczajnego Synodu Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej odnośnie ks. abp. Artura Roberta Wiecińskiego i potwierdził wybór ks. mgra Dariusza Majewskiego na urząd Zwierzchnika Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając świadomość, skutków prawnych jakie wywołuje powyższe stanowisko, w szczególności w kontekście działań podejmowanych przez ks. bp. Marka Kordzika oraz ks. bp. Artura Wiecińskiego, DWRMNiE (Departament Wyznań Religijnych oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych) zaproponował Kościołowi pomoc i współpracę w kwestii dostosowania statusu prawnego Kościoła jako całości oraz jego jednostek organizacyjnych do przepisów powszechnie obowiązujących oraz statutu Kościoła.

2 grudnia 2017 w parafii Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Łodzi, ks. Dariusz Majewski przyjął z rąk bp. Wojciecha Zdzisława Kolma sakrę biskupią, po której bp Wojciech Kolm został ponownie usunięty z Kościoła Starokatolickiego w RP.

Ks. bp Dariusz Majewski dokonał w krótkim czasie gruntownej rewizji prezbiterium Kościoła, cofając jurysdykcję duchownym, których postawa moralna była destrukcyjna dla życia duchowego Kościoła. Jednocześnie zaapelował do duchownych, którzy pozostali w Kościele o poszanowanie tych, którzy pozostali poza Kościołem oraz traktowanie ich jako swoich braci. W tym celu listopadowy Synod podjął uchwałę o utworzeniu Komisji Pojednania, która ma pomóc byłym duchownych w duchowej i moralnej resocjalizacji i powrocie do Kościoła Starokatolickiego w RP.

Nauka Kościoła Starokatolickiego w RP[edytuj | edytuj kod]

Nauka Kościoła Starokatolickiego w RP nie odbiega od wiary i tradycji Kościoła katolickiego. W sprawowaniu tych świętych czynności posługuje się kalendarzem liturgicznym roku kościelnego. Najwyższą cześć Kościół oddaje Bogu w Trójcy Świętej Jedynemu. Kościół oddaje cześć aniołom, apostołom, męczennikom i świętym, a wśród nich w szczególny sposób Maryi Pannie. Kościół uznaje tradycyjne 7 sakramentów, zgodnie z nauką Kościoła katolickiego. Eucharystia sprawowana jest pod dwiema postaciami: Ciała i Krwi Pańskiej. W Kościele Starokatolickim w RP są sprawowane dwie formy spowiedzi: indywidualna (uszna w konfesjonale) oraz ogólna (sprawowana bądź jako odrębny obrzęd przed ołtarzem, bądź w połączeniu z mszą świętą w części zwanej spowiedzią powszechną). Do spowiedzi indywidualnej są zobowiązane przystępować dzieci oraz młodzież do sakramentu bierzmowania. Kościół Starokatolicki w RP nie uznaje dogmatu o nieomylności papieża.

Sukcesja apostolska w Kościele Starokatolickim w RP[edytuj | edytuj kod]

Kościół Starokatolicki w Polsce zachował od początku swojego istnienia nieprzerwanie ważną sukcesją apostolską, która w myśl nauczania tegoż Kościoła jest niezbędna do ważnego i godnego sprawowania sakramentów. Od 1947 Kościół Starokatolicki w Polsce posiada sukcesję apostolską wywodzącą się od Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, który w zgodzie z postanowieniami Deklaracji Utrechckiej, pozyskał dla swojego Kościoła w 1909 z rąk biskupów Utrechtu ważną sukcesję apostolską.

Uroczystości i święta Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej[edytuj | edytuj kod]

W sprawowaniu czynności liturgicznych Kościół posługuje się kalendarzem liturgicznym katolickiego kościelnego, a więc kalendarzem gregoriańskim. Obchodzone są święta i uroczystości Kościelne zgodnie z tradycją polskiego katolicyzmu; dodatkowo wprowadzono następujące święta obchodzone tylko w Kościele Starokatolickim w RP[14]:

  • 25 stycznia – Uroczystość Patrona Kościoła Św. Pawła Apostoła
  • 1 kwietnia - Wspomnienie Założyciela Kościoła
  • IV Niedziela Wielkanocna – Święto Dobrego Pasterza
  • I Niedziela po Uroczystości Bożego Ciała – Święto Chrystusa Najwyższego Kapłana
  • I Niedziela czerwca – Święto Założenia Kościoła
  • I Niedziela października – Święto Rodziny Chrześcijańskiej
  • 11 listopada – Święto Niepodległości Ojczyzny
  • I Niedziela po Bożym Narodzeniu – Święto Ubogich Pasterzy.

Biskupi Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej[edytuj | edytuj kod]

W latach 1996–2017 biskup Kościoła będący administracyjnym reprezentantem Kościoła na zewnątrz otrzymywał tytuł Biskupa Zwierzchnika. Po reformie Prawa Wewnętrznego Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej i przyjęciu nowego dokumentu (Statutu Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 marca 2018 (uchwalonego podczas I Sesji V Synodu Ogólnopolskiego Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej) regulującego stosunek Kościoła do Państwa oraz kwestie administracyjne Kościoła, urząd ten zmienił nazwę na: Biskup Naczelny Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Zwierzchnicy Kościoła Starokatolickiego[edytuj | edytuj kod]

Duchowni[edytuj | edytuj kod]

Duchownym Kościoła Starokatolickiego w RP może być mężczyzna, który ukończył Seminarium Duchowne Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej i który uzyskał akceptację władz kościelnych oraz przynajmniej święcenia diakonatu. Duchowni są także przyjmowani z innych Kościołów, gdzie przeszkodą w ich pracy kanonicznej są kwestie dotyczące celibatu. Biskupem w Kościele Starokatolickim w RP jest kapłan wybrany przez Synod Ogólnopolski. Księży nie obowiązuje celibat. W Kościele obowiązują stroje liturgiczne podobne jak w Kościele rzymskokatolickim lub w przypadku obrządku przedsoborowego. Duchowni kościoła udzielają posług religijnych każdemu, niezależnie od jego przynależności konfesyjnej, tj. sakramentów każdemu wiernemu uznającemu katolicką naukę o sakramentach, zaś sakramentaliów wszystkim chrześcijanom. Biskupowi Kościoła wybranemu przez Synod Kościoła do reprezentowania Kościoła na zewnątrz wspólnoty przysługuje tytuł Biskupa Naczelnego.

Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej przyjmuje starokatolicką zasadę trójstopniowego Urzędu Apostolskiego, który stanowią:

  • diakonidiakonem w Kościele Starokatolickim może być mężczyzna, który posiada odpowiednie przygotowanie merytoryczne i duchowe do posługi. Diakoni sprawują takie czynności jak: udzielanie sakramentów: chrztu św. i Komunii św., diakon może ponadto odprawiać pogrzeb, błogosławić wiernych i małżeństwa, a także może poświęcać przedmioty kultu religijnego, ma prawo głoszenia kazań.
  • prezbiterzyprezbiterem Kościoła Starokatolickiego może być mężczyzna, który ukończył 24 rok życia oraz Seminarium Duchowne Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz uzyskał akceptację Rady Kościoła oraz posiada przynajmniej święcenia diakonatu.
  • biskupi – biskupem w Kościele Starokatolickim może być kapłan, który ma 5-letni staż pracy duszpasterskiej, ukończony 35 rok życia oraz posiada odpowiednie wyższe wykształcenie teologiczno-filozoficzne i został: wybrany przez Synod Ogólnopolski oraz konsekrowany przez przynajmniej jednego ważnie konsekrowanego biskupa - członka Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego w RP[edytuj | edytuj kod]

Najwyższą władzą ustawodawczą w Kościele Starokatolickim jest Synod (stanowią go wszyscy duchowni oraz jeden świecki przedstawiciel każdej parafii), który zarządza całością Kościoła jak i jego dobrami materialnymi, agendami oraz duchownymi. Synod zwoływany jest co 7 lat (do V Synodu Ogólnopolskiego co 6 lat). W okresie międzysynodalnym ograniczoną władzę wykonawczą i ustawodawczą wypełnia Rada Kościoła Starokatolickiego, składająca się ze Zwierzchnika Kościoła, Rektora Seminarium, Ekonoma Kościoła oraz Kanclerza Kurii Kościoła.

I Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego[edytuj | edytuj kod]

11–12 listopada 1996, Jelenia Góra

Synod przyjął sprawozdanie z działalności Kościoła Starokatolickiego w RP w latach 1993–1996. Potwierdzono funkcję zwierzchnika Kościoła dla bp. Wojciecha Kolma.

II Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego[edytuj | edytuj kod]

11–12 listopada 2000, Łódź

Synod przyjął sprawozdanie z działalności Kościoła Starokatolickiego w RP w latach 1996–2000. Synod przyjął Prawo Wewnętrzne Kościoła Starokatolickiego w RP obowiązujące w latach 2000–2018.

III Nadzwyczajny Synod Kościoła Starokatolickiego[edytuj | edytuj kod]

14 stycznia 2017, Łódź

10 grudnia 2016 zmarł biskup Marek Kordzik, który reprezentował Kościół w latach 2006–2016[16]. Zgodnie z Prawem Wewnętrznym Kościoła Starokatolickiego w RP obowiązującym w latach 2000–2018 (§ 44. ust. 2) w przypadku śmierci Zwierzchnika, Synod zwołuje Wikariusz Generalny Kościoła, albo najstarszy wiekiem biskup lub duchowny Kościoła, w przypadku, gdy stanowisko Wikariusza Generalnego nie jest obsadzone. Synod powinien zostać zwołany nie później niż trzy miesiące po śmierci Zwierzchnika. 11 grudnia 2016 zadecydowano, że Synod odbędzie się 14 stycznia 2017 w celu wybrania nowego biskupa. Decyzją Synodu unieważniono wyrok Sądu Kościelnego i przywrócono na stanowisko Zwierzchnika Kościoła Starokatolickiego w RP ks. bp. Wojciecha Zdzisława Kolma. Do godności infułata wyniesiony został ks. sen. Henryk Hawryszczak[17].

IV Nadzwyczajny Synod Kościoła Starokatolickiego[edytuj | edytuj kod]

19 listopada 2017, Pruszków

19 listopada 2017 duchowni Kościoła zebrali się na obradach IV Nadzwyczajnego Synodu. Uchwalono nowy statut Kościoła, znosząc m.in. celibat, tworząc Notariat Generalny reprezentujący Kościół przez Państwem. Podczas obrad Synodu ks. bp Wojciech Kolm złożył urząd Zwierzchnika, który Synod przyjął. W tajnym głosowaniu na to stanowisko na okres 7-letniej kadencji wybrany został ks. mgr Dariusz Majewski. Wyznaczono również datę święceń biskupich na dzień 2 grudnia 2017 w Łodzi[18].

V Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego[edytuj | edytuj kod]

3 marca 2018, Gdańsk

I Sesja V Synodu Ogólnopolskiego Kościoła Starokatolickiego[edytuj | edytuj kod]

Synod Kościoła odbył się 3 marca 2018 w Gdańsku. Obrady otworzył Zwierzchnik Kościoła, ks. bp Dariusz Majewski[19]. Przewodniczącym sesji został ks. mgr Artur Miłański. Podczas sesji uchwalono nowy statut Kościoła. Funkcję Zwierzchnika Kościoła zastąpiono urzędem Biskupa Naczelnego oraz zrezygnowano z funkcji Wikariusza Generalnego w Kościele Starokatolickim, ustanawiając możliwość wyboru przez Synod Kościoła biskupa sufragana – dla zabezpieczenia sukcesji apostolskiej. Powołano również Ekonoma Kościoła, który zastąpił dotychczasowy urząd Skarbnika Kościoła. Podjęto również ustalenia dot. działań mających doprowadzić zwrotu zagrabionego w PRL majątku Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej – zarówno ruchomego jak i nieruchomego (np. ziemi[20][21]).

29 marca 2018, Kamienna Góra

II Sesja V Synodu Ogólnopolskiego Kościoła Starokatolickiego[edytuj | edytuj kod]

II Sesja Synodu Ogólnopolskiego odbyła się w Wielki Czwartek, 29 marca 2018 , tuż po zakończeniu uroczystości związanych w tym dniu z Triduum Paschalnym. Synod podjął uchwały w sprawach dotyczących poprawek w Statucie Kościoła. Omówiono również kwestie związane z dalszą działalnością Kościoła w Polsce.

Administracja Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej[edytuj | edytuj kod]

Kościół dzieli się na dwie diecezje w Polsce: Południową oraz Północną, których administratorem jest Biskup Naczelny Kościoła[22]. Jako całość ma 2 parafie, 6 duchownych pracujących w duszpasterstwie (w tym jednego biskupa), 2 kleryków. W 2017 Kościół posiadał 254 wiernych (w tym 15 duchownych)[1]. Kościół nie ustanowił parafii centralnej (katedry). Siedziba Kościoła znajduje się w Gdańsku. Kościół posiada Klerykat Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, które zajmuje się przygotowywaniem kandydatów do kapłaństwa[23].

Parafie i punkty duszpasterskie w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Instytucje i Agendy Kościoła w Polsce[edytuj | edytuj kod]

  • Klerykat Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, prefekt: ks. Wojciech Grzesiak[25]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Obowiązujący Statut Kościoła Starokatolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej przyjął V Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej dn. 3 marca 2018 r. w Gdańsku. Dokument ten reguluje zasady funkcjonowania Kościoła oraz stosunki z Państwem.
  2. Święty Paweł Apostoł został ustanowiony patronem Kościoła na Synodzie Polskiego Kościoła Starokatolickiego w dn. 2-3 czerwca 1932 roku (M. Hasiński, Kalendarz Liturgiczny na Rok Pański 2011/2012, Warszawa 2011, s. 3).
  3. Synod zwoływany jest w trybie zwyczajnym co 7 lat (do 2018 r. co 6 lat) (dotychczas: 1996, 2000, 2006, 2012, 2018). W okresie międzysynodalnym ograniczoną funkcję Synodu sprawuje Rada Kapłańska Kościoła Starokatolickiego w RP, zwoływana jest nie rzadziej niż dwa razy na rok.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Dominik Rozkrut i inni, Mały Rocznik Statystyczny Polski 2018, Warszawa: GUS, 16 lipca 2018, s. 114, ISSN 1640-3630.
  2. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Relacje państwa z Kościołami – przydatne informacje, dokumenty i akty prawne, „Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji” [dostęp 2017-12-29].
  3. V Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, Statut Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej - część IV, art. 59, 3 marca 2018.
  4. Szymon Guzik, Krótka historia Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, http://docplayer.pl/52711648-.html, 1938, s. 9.
  5. Główny Urząd Statystyczny, Wyznania Religijne w Polsce 2012-2014, https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5500/5/1/1/oz_wyznania_religijne_stow_nar_i_etn_w_pol_2012-2014.pdf, 2016, s. 47.
  6. Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Kościół Starokatolicki - Tom I 3 sprawy - sygn. 2/1587/0/8.16/69_24, 1965.
  7. APO, PWRN, syg. 444/123 - Pismo L.dz. 159/65, 12 lipca 1965.
  8. Stefan Pastuszewski, Kapłan wagabunda na Zamojsczyźnie - s. 12, 2013.
  9. Akt elekcji i konsekracji ks. Wojciecha Zdzisława Kolma.pdf [dostęp 2018-02-10] (ang.).
  10. Akt elekcji i konsekracji ks. Wojciecha Zdzisława Kolma.pdf [dostęp 2018-02-10] (ang.).
  11. Pedofil ujęty w Markach. 10przykazan.wordpress.com. [dostęp 2018-02-09].
  12. Grażyna Ostropolska: Zakład okrutnej pielęgnacji. 7dni.pl, 2015-05-01. [dostęp 2018-02-09].
  13. Izabela Kozakiewicz, Fałszywi księża z Mogielnicy są już na wolności, 16 stycznia 2014.
  14. M. Hasiński, Kalendarz Liturgiczny na Rok Pański 2011/2012, Warszawa 2011, s. 3.
  15. W rejestrze Kościołów i innych związków wyznaniowych DWRMNiE MSWiA w okresie od stycznia do grudnia 2017 roku jako Zwierzchnik Kościoła widniał ks. Artur Wieciński, który zgodnie ze stanowiskiem DWRMNiE MSWiA został wybrany bezprawnie. Departament Wyznań MSWiA w swoim stanowisku oświadczył, że od dnia 14 stycznia 2017 roku do 29 grudnia 2017 roku Zwierzchnikiem Kościoła Starokatolickiego w RP był bp Wojciech Zdzisław Kolm.
  16. Zmarł bp Marek Kordzik. ekumenizm.pl, 2016-12-15. [dostęp 2018-02-09].
  17. Decyzja V Nadzwyczajnego Synodu Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 14.01.2017 r. w Łodzi.
  18. IV Nadzwyczajny Synod Kościoła Starokatolickiego w RP, Protokół obrad I sesji IV Nadzwyczajnego Synodu Kościoła Starokatolickiego w RP, 19 listopada 2017.
  19. Komunikat – Kościół Starokatolicki, www.gogatsu.cal24.pl [dostęp 2018-02-18].
  20. Rachunki Kościoła, „Przegląd”, 28 listopada 2004 [dostęp 2018-03-04].
  21. V Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, parafiawkamiennej.pl [dostęp 2018-03-06].
  22. V Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, Statut Kościoła Starokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej - część III, art. 47, 3 marca 2018.
  23. Instrukcja o formacji kapłańskiej – Kościół Starokatolicki, starokatolicki.eu [dostęp 2018-08-25] (pol.).
  24. Kuria Kościoła Starokatolickiego w RP, Lista duchownych na dzień 4 stycznia 2018, 4 stycznia 2018.
  25. Instrukcja o formacji kapłańskiej – Kościół Starokatolicki, starokatolicki.eu [dostęp 2018-08-25] (pol.).