Władysław Faron

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Władysław Marcin Faron
arcybiskup
Władysław Marcin Faron
Herb Władysław Marcin Faron
Data i miejsce urodzenia 19 maja 1891
Maszkowice
Data i miejsce śmierci 1 kwietnia 1965
Łobez
biskup diecezji polskiej Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego
Okres sprawowania 1929-1931
arcybiskup Polskiego Kościoła Starokatolickiego
Okres sprawowania 1932-1948
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 14 czerwca 1917
Nominacja biskupia 24 kwietnia 1929
Sakra biskupia 30 stycznia 1930
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 30 stycznia 1930
Miejscowość Scranton
Miejsce Katedra św. Stanisława w Scranton
Konsekrator Franciszek Hodur
Współkonsekratorzy Leon Grochowski
Jan Jasiński

Władysław Marcin Faron (ur. 19 maja 1891, zm. 1 kwietnia 1965) – polski duchowny katolicki, biskup diecezji polskiej Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego w latach 1928-1931, założyciel i zwierzchnik Polskiego Kościoła Starokatolickiego w latach 1931-1948.

Życiorys[edytuj]

Duchowny rzymskokatolicki[edytuj]

Władysław Faron pochodził z Maszkowic. Był synem Jana Farona i Marianny z domu Jarek. Po ukończeniu gimnazjum w Nowym Sączu wstąpił do wyższego seminarium duchownego w Tarnowie. W 1917 przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa ordynariusza tarnowskiego, Leona Wałęgi[1].

W 1922 jako wikary w Nowym Wiśniczu wdał się w spór pomiędzy parafianami i miejscowym proboszczem Andrzejem Sękowskim. Przyczynił się do odejścia starego proboszcza ze stanowiska. Po tym zdarzeniu popadł w konflikt z tarnowską kurią biskupią, gdy nie podporządkował się decyzji o translokacie z parafii Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Nowym Wiśniczu. Wywołał tam bunt parafian przeciwko nowemu proboszczowi Julianowi Piskorzowi i objął tą placówkę jako jej niezależny administrator[2].

Suspendowany w grudniu 1922 nie odbył proponowanej przez kurię pokuty w klasztorze redemptorystów w Tuchowie, ale po usunięciu przez policję z plebanii założył w miejscowości niezależną parafię narodową. Został za to 19 lipca 1923 przez biskupa ordynariusza tarnowskiego ekskomunikowany.

Kapłan Polskiego Kościoła Narodowego[edytuj]

W 1926 po opuszczeniu placówki w Nowym Wiśniczu Władysław Faron zajął się organizowaniem niezależnej parafii Serca Jezusowego w Zamościu[3]. Jednocześnie energicznie poświęcił się dziełu stworzenia w Polsce Kościoła Narodowego i podjął współpracę z misjonarzami PNKK. Szybko awansował w strukturach nowej wspólnoty wyznaniowej. Od 1927 roku zasiadał w trzyosobowym zarządzie diecezji polskiej PNKK. Był w niej odpowiedzialny za wizytację parafii, kierownictwo kleru oraz kwestie skarbowe.

W 1928 uczestniczył w Konferencji i Pierwszym Synodzie Kościoła Narodowego w Warszawie. Na zgromadzeniu tym wybrano go wikariuszem generalnym diecezji misyjnej Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

21 marca 1929 na synodzie lokalnym w Zamościu Władysław Faron został wybrany biskupem Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego dla Polski. Elekcja ta odbyła się jednak bez udziału delegata biskupa naczelnego PNKK. W związku z podejrzeniem braku legalności uchwał synodu zamojskiego sprawę musiało rozpatrzyć kolejne zgromadzenie. 24 kwietnia 1929 Synod Nadzwyczajny w Krakowie, ponownie przeprowadził wybór biskupów dla Polski. Władysław Faron otrzymał wówczas nominację na biskupa diecezji wschodniej, zwanej lubelsko-małopolską. Ponadto zgromadzenie to mianowało go pierwszym przewodniczącym Prezydium Rady Kościoła. Z uwagi na problemy wewnętrzne Kościoła w dniach 17-18 grudnia 1929 odbyła się kolejna elekcja w Krakowie. Władysław Faron otrzymał na niej tym razem nominację na biskupa PNKK dla Polski.

Jako biskup elekt Władysław Faron udał się do Stanów Zjednoczonych Ameryki, gdzie 30 stycznia 1930 otrzymał sakrę z rąk biskupa naczelnego PNKK, Franciszka Hodura. Po powrocie do Polski osiadł w Krakowie i objął funkcję biskupa diecezjalnego. 15 października 1930 spotkała go za to ze strony Kościoła katolickiego kara ekskomuniki większej i przeniesienia do stanu świeckiego[4].

Władysław Faron okazał się biskupem autorytarnym, łamiącym zasady kolegialności władzy w PNKK. Niemal natychmiast po powrocie do kraju zaczął lansować projekt odłączenia polskiej diecezji Kościoła od macierzy w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Samowolnie podejmował próby nawiązania unii kościelnej z Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym. Podobne rozmowy prowadził z Wileńskim Kościołem Ewangelicko-Reformowanym.

Próby jednoosobowego przewodzenia diecezją polską Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego, ignorowanie postanowień lokalnych zgromadzeń Kościoła dość szybko spotkały się z krytyką ze strony części wiernych i duchowieństwa, które w tym celu odwołały się do VI Synodu Powszechnego PNKK obradującego w Buffalo. Ze Stanów Zjednoczonych Ameryki została przysłana delegacja biskupia do rozpatrzenia sprawy.

2 września 1931, na tzw. zjeździe krakowskim doszło do rozłamu w strukturach polskiej prowincji PNKK[5]. Władysław Faron, który zignorował to spotkanie, został zawieszony w czynnościach biskupich. Było to jednoznaczne z opuszczeniem przez niego Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego[6].

Biskup Polskiego Kościoła Starokatolickiego[edytuj]

Po zerwaniu współpracy z Diecezją Misyjną Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego Władysław Faron zorganizował własną denominację starokatolicką, której został zwierzchnikiem. Na zorganizowanym w 1932 synodzie w Zamościu został ogłoszony arcybiskupem metropolitą z siedzibą tytularną w Efezie[7]. W 1933 założona przez niego wspólnota określana jako Polski Kościół Starokatolicki zawarła unię kościelną z parafią Diecezji Starokatolickiej Niemiec w Katowicach. Nie udało się jednak tego połączenia prawnie zalegalizować w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego przed 1939. W okresie międzywojennym biskup Faron rezydował w Zamościu i w Warszawie.

W 1934 biskup Władysław Faron konsekrował w Zamościu dwóch swoich sufraganów: Adama Jurgielewicza i Jana Perkowskiego. W 1936 w Polskim Kościele Starokatolickim doszło do kryzysu. Władysław Faron próbował pojednać się z PNKK i nawiązał w tym celu kontakt z biskupem Franciszkiem Hodurem. Zabiegi te jednak udaremnili pozostali hierarchowie. W efekcie napięć i nieporozumień wewnątrz Kościoła doszło do rozłamu między biskupami. Wspólnotę biskupa Farona opuścił wraz z podległymi mu parafiami biskup Jurgielewicz. Perkowski natomiast wyjechał do Brazylii, gdzie rozpoczął starania o utworzenie diecezji misyjnej.

Podczas II wojny światowej działalność biskupa Farona znalazła się w zainteresowaniu niemieckich władz okupacyjnych w Generalnym Gubernatorstwie. Najpierw Niemcy próbowali administracyjnie zmusić go do połączenia z tolerowanym Kościołem Starokatolickim Unii Utrechckiej w Generalnym Gubernatorstwie lub ze Starokatolickim Kościołem Mariawitów. Później zaczęli go szantażować. Ponieważ odmówił współpracy – pod groźbą uwięzienia w obozie KL Auschwitz – zażądano od niego, aby oskarżył katolickich biskupów Stanisława Galla i Czesława Sokołowskiego o zajmowanie się polityką. Miał to być pretekst do wysłania ich do KL Dachau. I tym razem biskup Faron odmówił. Skazany na śmierć, ostatecznie spędził w obozie dwa lata[7]. Po zakończeniu II wojny światowej Władysław Faron osiadł w Legionowie, gdzie stworzył parafię starokatolicką. Nie odniosła ona jednak sukcesu misyjnego i szybko straciła wszystkich wiernych.

Po tym niepowodzeniu biskup Faron przeniósł się do Łodzi gdzie objął probostwo w tamtejszej parafii starokatolickiej. W tym czasie próbował zorganizować na terenie Polski unię Kościołów starokatolickich złożoną ze Starokatolickiego Kościoła Mariawitów, diecezji polskiej Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego i Polskiego Kościoła Starokatolickiego. PNKK sprzeciwił się jednak takiemu rozwiązaniu i unia nie doszła do skutku.

Rekoncyliacja[edytuj]

W 1948 Władysław Faron wraz z księżmi Bronisławem Jaegerem i Antonim Kaflem postanowił powrócić do Kościoła katolickiego. Dzięki wstawiennictwu jezuitów uzyskał możliwość spotkania z prymasem Polski, Augustem Hlondem. 9 lutego 1948 złożył oświadczenie o chęci powrotu do jedności z Kościołem rzymskokatolickim i wyrzekł się dotychczas wyznawanej doktryny starokatolicyzmu. Skierowany na pokutę do klasztoru na Jasnej Górze, 27 lutego 1948 w obecności biskupa ordynariusza częstochowskiego Teodora Kubiny złożył tam rekoncyliację i został ponownie przyjęty w stan duchowieństwa rzymskokatolickiego.

Według wspomnień świadków w intencji nawrócenia i powrotu do Kościoła rzymskokatolickiego, biskupa Władysława Farona miała ofiarować swoje życie męczennica z czasów II wojny światowej, błogosławiona Celestyna Faron[8].

Z uwagi na brak zgody polskich biskupów rzymskokatolickich na przyjęcie Władysława Farona do Episkopatu Polski jako kapłan rzymskokatolicki zrezygnował on z noszenia stroju biskupiego, a swoje insygnia biskupie ofiarował jako wotum na Jasnej Górze.

Po przystąpieniu do Kościoła rzymskokatolickiego Władysław Faron pracował przez wiele lat jako administrator w kilku parafiach rzymskokatolickich w Wielkopolsce i Pomorzu Zachodnim należących do gorzowskiej administratury apostolskiej. Był proboszczem m.in. w Zbąszynku, Szczecinie, Zamęcinie i Łobzie[9]. Przyczynił się tam do odbudowy zniszczonych kościołów, organizował życie parafialne. Za swoją działalność został uhonorowany godnością kanonika. Mimo że w Kościele rzymskokatolickim nie pełnił funkcji biskupich do końca życia posiadał prawo do używania pontyfikaliów, jednakowoż nigdy z niego nie korzystał.

W 1963 przeszedł na emeryturę. Pochowany został na cmentarzu parafialnym w Łobzie.

Władysław Faron w literaturze[edytuj]

Władysław Faron był jednym z bohaterów powieści Jana Brzękowskiego Międzywojnie.

Przypisy

  1. Historia parafii w Nowym Wiśniczu (pol.). parafiawisnicz.pl. [dostęp 2011-03-25].
  2. Leopold Regner: Rządca Diecezji (pol.). currenda.diecezja.tarnow.pl. [dostęp 2010-09-21].
  3. Historia parafii polskokatolickiej w Zamościu (pol.). polkatzam.w.interia.pl. [dostęp 2011-03-25].
  4. Degradacja ks. Marcina Farona, Miesięcznik Kościelny dla Archidyecezyi Gnieźnieńskiej i Poznańskiej 2/1931, s. 30.
  5. Ku chrześcijaństwu jutra, Lublin 1997.
  6. Tadeusz i Jerzy Piątek, Religie Świata – Starokatolicyzm, Warszawa 1987, s. 121.
  7. a b Wojciech Świątkiewicz: s. Celestyna Faron (1913-1944). Oddała życie za nawrócenie (pol.). Idziemy 3 / 2009, 18.01.2009. [dostęp 2010-04-29].
  8. ks. Stanisław Groń SJ. Siostra Celestyna Faron – Święta Siostra – Służebnica Boża
  9. Pierwszy Proboszcz Parafii Zbąszynek w latach 1957- 1958 ks. Władysław Faron. [dostęp 2013-01-11].

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]


Poprzednik
Leon Grochowski
OldCathBishopcoaUU.png biskup misyjnej diecezji polskiej Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego
1928-1931
OldCathBishopcoaUU.png Następca
Józef Padewski
Poprzednik
OldCathBishopcoaUU.png arcybiskup Polskiego Kościoła Starokatolickiego
1931-1948
OldCathBishopcoaUU.png Następca
Zygmunt Szypold
(biskup)