Koźla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koźla
Kozielski kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej
Kozielski kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat zielonogórski
Gmina Świdnica
Liczba ludności (2009) 553[1]
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 66-014
Tablice rejestracyjne FZI
SIMC 0914800
Położenie na mapie gminy Świdnica
Mapa lokalizacyjna gminy Świdnica
Koźla
Koźla
Położenie na mapie powiatu zielonogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zielonogórskiego
Koźla
Koźla
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Koźla
Koźla
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Koźla
Koźla
Ziemia51°52′37″N 15°18′39″E/51,876944 15,310833

Koźla (niem. Cosel[2][3]) – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Świdnica.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zielonogórskiego.

Nazwa[edytuj]

Jest to wieś o metryce średniowiecznej, która już w 1238 roku miała być wzmiankowana jako Kossli, zaś około 1300 roku odnotowano ją jako Cosla i Cosli[3]. 15 marca 1947 r. nadano miejscowości polską nazwę Koźla[2].

Historia[edytuj]

W 2006 r. w miejscowości mieszkało 780 osób.[potrzebny przypis]

Zabytki[edytuj]

Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są[4]:

  • gotycki rzymskokatolicki kościół parafialny pw. św. Jadwigi Śląskiej[5] wzniesiony w XIV stuleciu[3]. W 1567 świątynia była przebudowana oraz powiększona o wieżę oraz wielokrotnie remontowana, m.in. w 1694 roku. Uległa zniszczeniu podczas pożaru w 1829 roku, ale w ciągu kilku lat dokonano jej odbudowy. Jest to kamienno ceglany, jednonawowy obiekt o prostokątnym prezbiterium. Do korpusu od północy przylega kaplica i kruchta, a od zachodu wieża. Korpus jest nakryty dachem dwuspadowym, wieża klasycystycznym hełmem obeliskowym[3]. Wnętrze nakryto stropami, które zostały założone w 1834 roku w miejsce zniszczonych pożarem sklepień. Zachował się w wieży ceglany portal uskokowy z 1567 roku. Empora organowa wsparta na dwóch kwadratowych słupach stoi przy ścianie zachodniej nawy. W wyposażeniu świątyni znajdują się: ołtarz św. Jadwigi pochodzący z 1907 roku, barokowy ołtarz z rzeźbami świętych Jana Nepomucena i Agnieszki umieszczony w kaplicy, obrazy pędzla Wilhelma Thiela przedstawiające św. Annę i św. Józefa oraz Wizję św. Jadwigi[6].
  • barokowy dwór murowano-szachulcowy z 1710 roku, natomiast w 1890 roku dokonano przekształceń w jego wnętrzu[6]. Jest to piętrowy budynek założony na planie prostokąta, częściowo podpiwniczony. W górnej części od zewnątrz zbudowany jest z cegły, a od wewnątrz w konstrukcji szachulcowej i nakryty dachem czterospadowym. Elewacje nie posiadają detalu architektonicznego tylko fasada jest wzbogacona ryzalitem flankowanym pilastrami i zwieńczonym szczytem[6]. Budynek należał po II wojnie światowej do Państwowego Gospodarstwa Rolnego i w tym czasie został zdewastowany. Przeprowadzono remont obiektu w latach 1983-1986, po przejęciu go przez prywatnego właściciela. W kilku pomieszczeniach udało się uratować sztukaterię oraz więźbę dachową, a w piwnicach przetrwały sklepienia krzyżowe i kolebkowe. Można je kojarzyć z najstarszą fazą budowy tego interesującego obiektu[6].
Dwór w Koźli

Zobacz też[edytuj]

Parafia św. Jadwigi Śląskiej w Koźli Kożuchowskiej

Przypisy

  1. BDL :: Bank Danych Lokalnych (pol.). Główny Urząd Statystyczny, 2012. [dostęp 2013-04-12].
  2. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1947 r. Nr 37, poz. 297).
  3. a b c d Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 62.
  4. Ewa: Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31 grudnia 2012 r. – woj. lubuskie (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2013-01-07. [dostęp 2013-04-12]. s. 113.
  5. Radosław Rudziński: Parafie | Diecezja Zielonogórsko-Gorzowska (pol.). [dostęp 2013-04-12].
  6. a b c d Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 63.

Bibliografia[edytuj]

  • Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 62-63. ISBN 978-83-919914-8-0.