Koźla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°52′37″N 15°18′39″E
- błąd 38 m
WD 51°52'N, 15°18'E, 51°52'35.76"N, 15°18'38.59"E
- błąd 2301 m
Odległość 1441 m
Koźla
wieś
Ilustracja
Kozielski kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat zielonogórski
Gmina Świdnica
Liczba ludności (2009) 553[1]
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 66-008
Tablice rejestracyjne FZI
SIMC 0914800
Położenie na mapie gminy Świdnica
Mapa konturowa gminy Świdnica, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Koźla”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Koźla”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Koźla”
Położenie na mapie powiatu zielonogórskiego
Mapa konturowa powiatu zielonogórskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Koźla”
Ziemia51°52′37″N 15°18′39″E/51,876944 15,310833

Koźla (niem. Cosel[2][3]) – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Świdnica.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zielonogórskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Jest to wieś o metryce średniowiecznej, która już w 1238 roku miała być wzmiankowana jako Kossli, zaś około 1300 roku odnotowano ją jako Cosla i Cosli[3]. 15 marca 1947 r. nadano miejscowości polską nazwę Koźla[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 2006 r. w miejscowości mieszkało 780 osób.[potrzebny przypis]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są[4]:

  • gotycki rzymskokatolicki kościół parafialny pw. św. Jadwigi Śląskiej[5] wzniesiony w XIV stuleciu[3]. W 1567 świątynia była przebudowana oraz powiększona o wieżę oraz wielokrotnie remontowana, m.in. w 1694 roku. Uległa zniszczeniu podczas pożaru w 1829 roku, ale w ciągu kilku lat dokonano jej odbudowy. Jest to kamienno ceglany, jednonawowy obiekt o prostokątnym prezbiterium. Do korpusu od północy przylega kaplica i kruchta, a od zachodu wieża. Korpus jest nakryty dachem dwuspadowym, wieża klasycystycznym hełmem obeliskowym[3]. Wnętrze nakryto stropami, które zostały założone w 1834 roku w miejsce zniszczonych pożarem sklepień. Zachował się w wieży ceglany portal uskokowy z 1567 roku. Empora organowa wsparta na dwóch kwadratowych słupach stoi przy ścianie zachodniej nawy. W wyposażeniu świątyni znajdują się: ołtarz św. Jadwigi pochodzący z 1907 roku, barokowy ołtarz z rzeźbami świętych Jana Nepomucena i Agnieszki umieszczony w kaplicy, obrazy pędzla Wilhelma Thiela przedstawiające św. Annę i św. Józefa oraz Wizję św. Jadwigi[6].
  • barokowy dwór murowano-szachulcowy z 1710 roku, natomiast w 1890 roku dokonano przekształceń w jego wnętrzu[6]. Jest to piętrowy budynek założony na planie prostokąta, częściowo podpiwniczony. W górnej części od zewnątrz zbudowany jest z cegły, a od wewnątrz w konstrukcji szachulcowej i nakryty dachem czterospadowym. Elewacje nie posiadają detalu architektonicznego tylko fasada jest wzbogacona ryzalitem flankowanym pilastrami i zwieńczonym szczytem[6]. Budynek należał po II wojnie światowej do Państwowego Gospodarstwa Rolnego i w tym czasie został zdewastowany. Przeprowadzono remont obiektu w latach 1983-1986, po przejęciu go przez prywatnego właściciela. W kilku pomieszczeniach udało się uratować sztukaterię oraz więźbę dachową, a w piwnicach przetrwały sklepienia krzyżowe i kolebkowe. Można je kojarzyć z najstarszą fazą budowy tego interesującego obiektu[6].
Dwór w Koźli

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Parafia św. Jadwigi Śląskiej w Koźli Kożuchowskiej

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. BDL :: Bank Danych Lokalnych (pol.). Główny Urząd Statystyczny, 2012. [dostęp 2013-04-12].
  2. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1947 r. nr 37, poz. 297).
  3. a b c d Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 62.
  4. Ewa: Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31 grudnia 2012 r. – woj. lubuskie (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2013-01-07. s. 113. [dostęp 2013-04-12].
  5. Radosław Rudziński: Parafie | Diecezja Zielonogórsko-Gorzowska (pol.). [dostęp 2013-04-12].
  6. a b c d Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 63.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 62-63. ISBN 978-83-919914-8-0.