Przejdź do zawartości

Kokornak wielkolistny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kokornak wielkolistny
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

magnoliopodobne

Rząd

pieprzowce

Rodzina

kokornakowate

Rodzaj

kokornak

Gatunek

kokornak wielkolistny

Nazwa systematyczna
Aristolochia macrophylla Lam.
Encycl. 1: 252 1783[3]
Owoc i nasiona

Kokornak wielkolistny (Aristolochia macrophylla Lam.), nazywany także ze względu na duże rozmiary „krzewem szlacheckim” – gatunek rośliny z rodziny kokornakowatych (Aristolochiaceae Juss.). Występuje naturalnie w Stanach Zjednoczonych. Ponadto został naturalizowany w innych regionach świata, między innymi w Kanadzie i Europie[4].

Rozmieszczenie geograficzne

[edytuj | edytuj kod]

Rośnie naturalnie w Stanach Zjednoczonych, w stanach Pensylwania, Wirginia Zachodnia, Karolina Południowa, Tennessee, północnej części Georgii, wschodniej części Kentucky, zachodniej części Marylandu, zachodniej części Karoliny Północnej oraz zachodniej części Wirginii. Ponadto gatunek ten został naturalizowany w Niemczech, Szwecji, Norwegii, kanadyjskiej prowincji Ontario oraz w Stanach Zjednoczonych w stanach Connecticut, Massachusetts, New Jersey, Nowy Jork, Vermont i pozostałej części Marylandu[4][5].

Kwiat

Morfologia i biologia

[edytuj | edytuj kod]
Pokrój
Roślina pnąca o zdrewniałych i bezwłosych pędach. Dorasta do 20 m wysokości[6].
Liście
Mają nerkowaty kształt. Mają 7–34 cm długości oraz 10–35 cm szerokości. Nasada liścia ma sercowaty kształt. Z tępym lub ostrym wierzchołkiem. Ogonek liściowy jest nagi i ma długość 4–6 cm[6].
Kwiaty
Zygomorficzne, pojedyncze. Mają żółto-brunatną barwę. Dorastają do 10–13 mm długości i 3–5 mm średnicy. Mają kształt wygiętej tubki. Łagiewka jest kulista u podstawy[6]. Wydzielają nieprzyjemny dla ludzi zapach wabiący muchy, które je zapylają[7].
Owoce
Torebki o cylindrycznym lub jajowatym kształcie. Mają 6–8 cm długości i 4–10 cm szerokości. Pękają u podstawy[6].

Biologia i ekologia

[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w lasach i na skalistych zboczach. Występuje na wysokości do 1300 m n.p.m. Kwitnie od maja do lipca, natomiast owoce pojawiają się od sierpnia do października[6].

Zastosowanie

[edytuj | edytuj kod]

Roślina ozdobna, pnącze nadające się do sadzenia w miejscach półcienistych lub cienistych. Możliwe do uprawy na obszarach o ciepłym klimacie strefy 10-12, może być jednak uprawiany również w Polsce. Wymaga przepuszczalnej, próchnicznej gleby oraz rusztowania dla podtrzymania jego cienkich pędów. Rozmnaża się z nasion wysiewanych wczesną wiosną oraz z sadzonek wyprodukowanych przez ogrodników. Rozrasta się bardzo szybko. Roślina idealna do miejskich warunków: do sadzenia przy ogrodach, altanach, pergolach (pędy rośliny owijają się wokół podpór). Roślina odporna na mróz, przed zimą jednak zaleca się zabezpieczyć ją przed mrozem poprzez obsypanie ziemią, liśćmi lub igliwiem dolnej części rośliny do ~25-30 cm[8].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-29] (ang.).
  3. a b Aristolochia macrophylla Lam.. The Plant List. [dostęp 2015-04-02]. (ang.).
  4. a b Taxon: Aristolochia macrophylla Lam.. Germplasm Resources Information Network - (GRIN). [dostęp 2015-04-02]. (ang.).
  5. Aristolochia macrophylla – Maps. Encyclopedia of Life. [dostęp 2015-04-02]. (ang.).
  6. a b c d e Aristolochia macrophylla. Plantes & botanique. [dostęp 2015-04-02]. (fr.).
  7. Geoffrey Burnie i inni, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  8. Kokornak wielkolistny. 2013. [dostęp 2013-04-11]. (pol.).