Vermont

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy stanu w USA. Zobacz też: ujednoznacznienie.
Vermont
State of Vermont
stan
14. stan od 4 marca 1791
ilustracja
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Freedom and Unity
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Montpelier
Kod ISO 3166-2 US-VT
Gubernator Phil Scott (R)
Powierzchnia 24 906[1] km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

623 657[2]
• gęstość 25,41 os./km²
Strefa czasowa UTC-05:00
UTC-04:00
Języki urzędowe de iure brak
de facto angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone
Piramida wieku
Burke from Lyndonville.jpg

Vermont (wymowa:/vərˈmɒnt/ i) – stan Nowej Anglii, położony w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych.

Na północy graniczy z Kanadą, na południu ze stanem Massachusetts, na wschodzie z New Hampshire, a na zachodzie z Nowym Jorkiem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stanu pochodzi od francuskiego Les Verts Monts, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „zielone wzgórza”. Przydomek stanu, Green Mountain State, nawiązuje do Gór Zielonych.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Wilgotny klimat kontynentalny (DFB) strefy umiarkowanej, według klasyfikacji Wladimira Köppena. Zimą występują obfite opady śniegu na terenach górskich.

Warunki hydrologiczne[edytuj | edytuj kod]

Główne rzeki to West River, Otter River, Winooski River.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

  1. Hrabstwo Addison; siedziba władz: Middlebury,
  2. Hrabstwo Bennington; siedziba władz: Bennington,
  3. Hrabstwo Caledonia; siedziba władz: St. Johnsbury,
  4. Hrabstwo Chittenden; siedziba władz: Burlington,
  5. Hrabstwo Essex; siedziba władz: Guildhall,
  6. Hrabstwo Franklin; siedziba władz: St. Albans,
  7. Hrabstwo Grand Isle; siedziba władz: North Hero,
  8. Hrabstwo Lamoille; siedziba władz: Hyde Park,
  9. Hrabstwo Orange; siedziba władz: Chelsea,
  10. Hrabstwo Orleans; siedziba władz: Newport,
  11. Hrabstwo Rutland; siedziba władz: Rutland,
  12. Hrabstwo Washington; siedziba władz: Montpelier,
  13. Hrabstwo Windham; siedziba władz: Newfane,
  14. Hrabstwo Windsor; siedziba władz: Woodstock.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Vermont ma 620 414 mieszkańców (2009). Najpowszechniej używanymi językami są:

Największymi miastami są: Burlington, Rutland, South Burlington, Barre, Montpelier, St. Albans.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 2008 roku, obejmujące także stan New Hampshire[4]:

Największymi grupami religijnymi w 2010 roku były[5]:

Symbole stanu[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

  • sadownictwo i produkcja syropu klonowego
  • hodowla bydła mlecznego
  • przemysł: maszynowy, narzędziowy, meblowy i turystyka

Uczelnie[edytuj | edytuj kod]

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

Separatyzm[edytuj | edytuj kod]

Vermont jest jednym z niewielu stanów o tendencjach separatystycznych. W stanie tym istnieje ruch, który chce stworzenia Drugiej Republiki Vermontu; pierwsza istniała w latach 1777–1791, zanim stała się amerykańskim stanem. Vermont jest najbardziej lewicowym stanem Ameryki. Wybory przeważnie wygrywa Partia Demokratyczna, a dodatkowo silne wpływy ma socjaldemokratyczna Progresywna Partia Vermontu.

Prawo o broni oraz inne wolności obywatelskie[edytuj | edytuj kod]

Konstytucja Vermont z 1775 roku, na długo przed Bill of Rights, daje prawa i wolności obywatelskie – jako jedna z pierwszych m.in. głosowania, zniesienia niewolnictwa, publicznego szkolnictwa. Dotyczą one m.in. prawa do posiadania broni – Vermont jest stanem z najlżejszymi ograniczeniami dot. broni. Konstytucja literalnie stwierdza:

That the people have a right to bear arms for the defence of themselves and the State – and as standing armies in time of peace are dangerous to liberty, they ought not to be kept up; and that the military should be kept under strict subordination to and governed by the civil power.[6][7][8]

Billboardy i reklama[edytuj | edytuj kod]

Vermont jest jednym z 4 stanów Stanów Zjednoczonych zakazujących billboardów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Vermont, www.census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0,5% ogółu ludności.
  4. Religious Affi liation by State in the U.S. str.100.
  5. thearda.com
  6. Vermont Gun Laws and Travel Guide, www.allstays.com [dostęp 2017-11-27] (ang.).
  7. Vermont's Gun Laws - You'll like this one | The High Road, www.thehighroad.org [dostęp 2017-11-27] (ang.).
  8. Which state has the best gun laws? [Archive] - Calguns.net, www.calguns.net [dostęp 2017-11-27] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]