Kolbark

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kolbark
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat olkuski
Gmina Klucze
Liczba ludności (2011) 511[1]
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 32-310[2]
Tablice rejestracyjne KOL
SIMC 0215025
Położenie na mapie gminy Klucze
Mapa lokalizacyjna gminy Klucze
Kolbark
Kolbark
Położenie na mapie powiatu olkuskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu olkuskiego
Kolbark
Kolbark
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kolbark
Kolbark
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kolbark
Kolbark
Ziemia50°21′55,0800″N 19°38′43,1160″E/50,365300 19,645310

Kolbarkwieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Klucze.

Miejscowość ta położona jest około 15 km na północny wschód od Olkusza przy drodze KluczeWolbrom.

Integralne części wsi Kolbark[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0215031 Na Dole część wsi
0215048 Na Górze część wsi

Historia miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Wieś została lokowana na prawie średzkim w 1356 pod nazwą Słów (Slow) za panowania Króla Kazimierza Wielkiego[5]. Jeszcze w tym samym roku nazwa została zmieniona na Colberg, w 1394 roku na Colbarg, a w 1421 na Kolbark – nazwę pochodzenia niemieckiego.

Wieś położona w końcu XVI wieku w powiecie proszowskim województwa krakowskiego była własnością klasztoru norbertanek na Zwierzyńcu w Krakowie[6], czego jednak nie potwierdza Jan Długosz w "Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis" (1470-80)[7].

W 1795 roku po III Rozbiorze Polski wieś była w Galicji w zaborze austriackim. W latach 1807–1815 Księstwie Warszawskim, a od 1815 do 1918 Królestwie Polskim, zaborze rosyjskim. W latach 1859–1945 wieś należała do Gminy Jangrot, powiat miechowski, województwo kieleckie. W czasie II Wojny Światowej wieś znalazła się w Generalnej Guberni a na Przemszy przebiegała wówczas granica z III Rzeszą.

W latach 1945–1975 miejscowość znajdowała się w województwie krakowskim, powiecie olkuskim, gromadzie Jaroszowiec, a od 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego i Gminy Klucze. Obecnie, po reformie administracyjnej z 1998 roku ponownie wróciła do województwa małopolskiego i powiatu olkuskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Historycznie obserwuje się wzrost ludności[1][8][9].

  • 1789 – 29 domów, 143 mieszkańców (69 mężczyzn, 74 kobiety)
  • 1791 – 29 domów, 195 (95 mężczyzn, 100 kobiet)
  • 1827 – 33 domy, 224 mieszkańców
  • 1859 – 33 domy, 271 mieszkańców
  • 2011 – 511 mieszkańców (256 mężczyzn, 255 kobiet)

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Komunikację lokalną w Kolbarku obsługuje Związek Komunalny Gmin Komunikacja Międzygminna w Olkuszu. Przez Kolbark przejeżdżają autobusy linii: 470. Popularnym środkiem transportu są także prywatni przewoźnicy.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W Kolbarku istnieje remiza Ochotniczej Straży Pożarnej założona w 1928 roku.
  • Wioska jest także aktywna sportowo, posiadając własną drużynę piłkarską "Ludowy Zespół Sportowy Kolbark Błyskawica". Aktualnie klub rozgrywa mecze w B klasie. LZS Kolbark Błyskawica posiada swoje boisko sportowe na Skotnicy, na którym regularnie odbywają się treningi.
  • W 1962 roku zostało założone Koło Gospodyń Wiejskich "Źródełko", które w 2012 obchodziło oficjalnie 50 rocznice swojego działania. W 2015 roku stowarzyszenie skupiało 34 osoby, z których znaczna część wchodziła w skład lokalnego chórku "Kolbarczanki".
  • W Kolbarku działał kiedyś młyn, tartak[10] i jak podaje Abdon Kłodziński i Antoni Zygmunt Helcel, karczma[8][11][12]. Niestety żaden z tych obiektów dzisiaj już nie istnieje, pozostały tylko ruiny.
  • Na rubieży Kolbark-Chrząstowice, znajdowały się stanowiska ogniowe (przypuszczalnie był to Dywizjon haubic polowych k.k. Landwehr Feldhaubitzdivision Nr. 46 z Ołomuńca), z których został ostrzelany kościół pw. św. Katarzyny w Wolbromiu. Trzy pociski artyleryjskie, każdy o wadze 41kg, do dnia dzisiejszego tkwią w zewnętrznej ścianie, symetrycznie rozmieszczone w układzie trójkąta.
  • Z ramienia Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Społeczno-Gospodarczego „KLUCZ”[13], od 2005 roku w Kolbarku działa Środowiskowy Dom Samopomocy dla osób przewlekle psychicznie chorych oraz niepełnosprawnych intelektualnie[14].
  • W Kolbarku znajduje się 10 kapliczek przydrożnych i Figura św. Floriana[15]
  • Na granicy Kolbarku i Pazurka, w odległości 2 km na południe od wsi nad rzeką Białą Przemszą leży dawny przysiółek Kolbarku – Kolbark Młyny. Są tam trzy domy i nieczynny młyn wodny. Tam też znajdują się stawy rybne należące do niedalekich zakładów w Jaroszowcu.
  • Przy ulicy Świętokrzyskiej, pomiędzy Kolbarkiem a Jaroszowcem znajduje się kilka zabudowań, zwanych Łęgiem Kolbarskim. W tym miejscu, nad Białą Przemszą istniało niegdyś boisko piłkarskie. Brak wygodnego połączenia i zainteresowania władz spowodowało stopniowy upadek obiektu sportowego, który to z czasem został przekształcony na popularne miejsce do letniego biwakowania. Łęg Kolbarski to także doskonałe miejsce na grzybobranie. W sezonie można tu spotkać amatorów grzybiarstwa spoza województwa małopolskiego.

Ludzie związani z Kolbarkiem[edytuj | edytuj kod]

W Kolbarku mieszka Agnieszka Ścigaj, posłanka na Sejm VIII kadencji[16].

Na obecnej ulicy Źródlanej pod numerem 54, znajduje się dom Pana Franciszka Barczyka poległego pod Monte Cassino[17]. W tym samym drewnianym domku prowadzony był kiedyś sklep.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Główny Urząd Statystyczny – Portal Informacyjny. [dostęp 2017–04–12].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  5. Kodeks Dyplomatyczny Małopolski; Tom III. 1333–1386; Kraków 1887, s. 106–107.
  6. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 103.
  7. "Joannis Dlugossii Senioris Canonici Cracoviensis Opera omnia. Vol. 7, T. 1 / Liber beneficiorum dioecesis cracoviensis nunc primum e codice autographo editus". Kraków, 1863.
  8. a b "http://przeglad.olkuski.pl". [dostęp 2017-04-15].
  9. Wieś Kolbark » mapy, nieruchomości, GUS, kod pocztowy, kierunkowy, demografia, tabele, statystyki, liczba ludności, www.polskawliczbach.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  10. Kolbark - ruiny młyna - Strażnicy Czasu, www.straznicyczasu.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  11. Starodawne Prawa Polskiego Pomniki (wypisy) z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich ziemi krakowskiej. Kraków, 1870.
  12. Najstarsza księga sądu najwyższego prawa niemieckiego w zamku krakowskim. wyd. Abdon Kłodziński, Kraków 1936
  13. Account Suspended, stowarzyszenie-klucz.pl [dostęp 2018-02-19].
  14. O stowarzyszeniu « KLUCZ – Stowarzyszenie na rzecz zrównoważonego rozwoju społeczno – gospodarczego, stowarzyszenie-klucz.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  15. Przydrożne Krzyże i Kapliczki – Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Stanisława BM w Cieślinie, „Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Stanisława BM w Cieślinie” [dostęp 2017-06-13] (pol.).
  16. Agnieszka Ścigaj. sejm.gov.pl. [dostęp 2017-04-16].
  17. Franciszek Barczyk, polskiecmentarzewewloszech.eu [dostęp 2017-11-24] (pol.).