Kompleks zamkowo-pałacowy w Żarach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zamek w Żarach
Ilustracja
Zamek i pałac
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Miejscowość Żary
Typ budynku zamek, pałac
Rozpoczęcie budowy XIII i XIV wieku
Ważniejsze przebudowy dobudowanie nowego zamku w l. 1710-28
Zniszczono II wojna światowa
Położenie na mapie Żar
Mapa lokalizacyjna Żar
Zamek w Żarach
Zamek w Żarach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek w Żarach
Zamek w Żarach
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Zamek w Żarach
Zamek w Żarach
Położenie na mapie powiatu żarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu żarskiego
Zamek w Żarach
Zamek w Żarach
Ziemia51°38′N 15°08′E/51,633333 15,133333

Kompleks zamkowo-pałacowy w Żarachzamek i pałac w Żarach na Dolnych Łużycach.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przyjmuje się, że w połowie XIII wieku Albrecht Dewin wzniósł murowany zamek, odpowiadający obecnemu skrzydłu północnemu[1]. Od 1280 roku Żary należały do miśnieńskiego rodu von Packów. W latach 1320-29 Packowie powiększyli siedzibę dobudowując skrzydło zachodnie i wieżę od połu­dnia. Wzniesiono też mury obronne, powiązane ściśle z murami miejskimi[1]. W 1355 roku miasto przeszło na własność von Bibersteinów, którzy na miejscu dotychczasowego wznieśli zamek, nazywany zamkiem Bibersteinów. Skrzydło wschodnie powstało na początku XV wieku. W połowie XVI wieku Hieronim Biberstein oraz jego brat Krzysztof, przeprowadzili renesansową przebudowę zamku, obejmującą m.in. wzniesienie krużganków po trzech stronach dziedzińca z bogatą dekoracją sgraffitową. Wówczas też wprowadzono we wnętrzach sklepienia kolebkowe z lunetami wraz z wystrojem sztukatorskim i malarskim[1]. W 1558 r. zamek zakupili von Promnitzowie. Późniejsze sztukaterie, datowane na przełom XVI i XVII wieku, wiążą się już z działalnością Promnitzów. Zewnętrzny wygląd elewacji zamkowych został nadany około 1700 r. Wtedy też przebudowano wieżę nadając jej barokowy charakter. Promnitzowie w latach 1710-28 dobudowali obok zamku barokowy pałac, nazywany nowym zamkiem. Od 1824 r. stary zamek pełnił funkcję pruskiego więzienia państwowego. W 1930 r. urządzono tutaj Muzeum Regionalne powiatu żarskiego, które funkcjonowało do 1945 r.[1]. W 1945 r. pożar zniszczył obie budowle, które jedynie przykryto nowym dachem.

Architektoniczna forma zamku, łącząca gotyk i renesans, zachowała się bez większych zmian do czasów obecnych. Cztery jednotraktowe skrzydła rozplanowane są wokół wewnętrznego dziedzińca, otoczonego z trzech stron krużgankami. Piwnice nakryte są sklepieniami kolebkowymi, natomiast komnaty sklepieniami kolebkowymi z lunetami, dekorowanymi renesansowymi i barokowymi sztukateriami. Trzykondygnacyjne skrzydła posiadają dachy wielospadowe. Nad zwartą bryłą budynku dominuje czworoboczna wieża wtopiona w skrzydło południowe.[1] Obecnie zamek jest zachowaną w dobrym stanie ruiną.

13 października 2019 r. na wieży wybuchł pożar, w całości trawiąc drewnianą nadbudówkę. Resztki nadbudówki runęły do dziedzińca niszcząc fragment dachu oraz elewację. Prawdopodobną przyczyną pożaru było podpalenie, zważywszy na fakt, iż od kilku lat obiekt nie jest pilnowany. Sam incydent miał miejsce na kilka dni przed przekazaniem posiadłości miastu.[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Żary - Zamek i pałac. lwkz.pl. [dostęp 16.3.13].
  2. Sietra, Eksploracja Pałacu w Żarach [2020], Youtube, 22 maja 2020.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]