Konstanty Gaszyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konstanty Gaszyński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 10 marca 1809
Jeziorna
Data i miejsce śmierci 8 października 1866
Aix-en-Provence
Narodowość polska
Język polski
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari[1]

Konstanty Gaszyński (ur. 10 marca 1809 Jeziornie[2] koło Grójca, zm. 8 października 1866 w Aix-en-Provence) – polski poeta, prozaik, publicysta i tłumacz.

Konstanty Gaszyński, przed 1866 r.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Wywodził się ze zubożałej rodziny szlacheckiej. Był synem Antoniego Gaszyńskiego i Teresy z Młynarskich. Absolwent Liceum Warszawskiego. Studiował na Królewskim Uniwersytecie Warszawskim. W tym czasie zaprzyjaźnił się z Zygmuntem Krasińskim i bywał w salonie jego ojca Wincentego Krasińskiego.

Uczestniczył w powstaniu listopadowym w korpusie litewskim Antoniego Giełguda. Wyemigrował najpierw do Belgii, a następnie do Francji, gdzie w 1833 osiadł w Aix-en-Provence. Korespondował z Zygmuntem Krasińskim i wyjeżdżał na wspólne podróże (1850-1854). Był też wychowawcą jego synów.

Debiutował w 1827 poematem satyrycznym w sześciu pieśniach Jaksjada. Tłumaczył na język polski poezję francuską i niemiecką oraz serbską epikę ludową. Na język francuski tłumaczył literaturę polską (m.in. Anhellego Słowackiego i Przedświt Krasińskiego). Współpracował z francuskimi czasopismami: „Gazette du Midi” i „Memorial d'Aix”, gdzie pełnił funkcję naczelnego redaktora.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Dzieła powstałe w Polsce[edytuj | edytuj kod]

  • Wiersz na zgon Stanisława Staszica (1826)
  • Jaxiada – utwór satyryczny (1827)
  • Dwaj Śreniawici – romans historyczny (1827)
  • Wariat z potrzeby – krotochwila (1827)
  • Pożegnanie – sonet do Z.K. (1828
  • Utwory w Pamiętniku płci pięknej (1830)
  • Pieśni sielskie (1830)
  • Liryki powstańcze (1831)

Dzieła powstałe we Francji[edytuj | edytuj kod]

  • Czarna sukienka – Paryż (1832)
  • Notatki oficera polskiego (1833)
  • Wiersze różne – Aix (1833)
  • Pieśni pielgrzyma polskiego (1833)
  • 44 Sonety (1833)
  • 44 Artykuły francuskie (1833)
  • L'Eglise cathédrale du Saint Sauveur à Aix (1836)
  • Nord et midi (1836)
  • Poezje (1844)
  • Pan Dezydery Boczko i jego sługa Pafnucy (1846)
  • Pamiętniki Macieja Rogowskiego (1847)
  • Dzień 8 września (1848)
  • Kontuszowe pogadanki (1851)
  • Listy do Ludwika Siemieńskiego (1851-1866)
  • Listy z podróży po Włoszech (1853)
  • Sielanka młodości (1855)
  • Pro publico bono – satyry: (1858)
    • Gra i karciarze
    • Wyścigi konne w Warszawie
    • Papuga i wróbel – bajka
  • Deux élégies polonaises – traduites de Z.Kr. (1860)
  • Zygmunt Krasiński i moje z nim stosunki – monografia historyczno-literacka, rękopis niewydany (1860)
  • L'Aube, Le Dernier (poèmes) – tłumaczenie z Z.Krasińskiego (1863)
  • Wyjątki z listów Zygmunta Krasińskiego (1863)
  • Kilka pieśni dla kraju (1864)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Chruściński: KONSTANTY GASZYŃSKI – WSPÓŁTWÓRCA KULTURY W PROWANSJI Przyczynek do biografii poety (pol.). W: Słupskie Prace Filologiczne • Seria Filologia Polska 3 • 2004 [on-line]. Pomorska Akademia Pedagogiczna w Słupsku. [dostęp 2011-07-04].
  2. Jeziorna w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Wyd. VIII - 3 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 664, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13848-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]