Konstantyn I Șerban
| |
| |
| hospodar Wołoszczyzny | |
| Okres |
od 1654 |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane biograficzne | |
| Data i miejsce śmierci |
1685 |
| Ojciec | |
| Matka |
Eliana |
| Żona |
Bălașa |
| Żona |
Nedela |
Konstantyn Șerban (rum. Constantin Șerban; zm. 1685 r., Waniowice), hospodar wołoski w latach 1654–1658, pretendent do tronu mołdawskiego. Nosił przydomek Cârnul, pochodzący od rany na nosie, którą zadał mu Mateusz Basarab, by uniemożliwić mu przejęcie tronu.
Był nieślubnym synem hospodara wołoskiego Radu Șerbana. Objął tron wołoski po śmierci Mateusza Basaraba, korzystając początkowo z poparcia tzw. semenów (członków oddziałów wojskowych osiedlonych w dobrach bojarskich i klasztornych, których usiłowano zmusić do wypełniania chłopskich powinności). Jednak później, obawiając się buntu bojarów oraz semenów, uciekł na ziemie osmańskie. Stamtąd, dzięki pomocy Jerzego Rakoczego, księcia Siedmiogrodu, przyczynił się do stłumienia powstania z 1655 roku[1]. W 1658 r. Porta postanowiła usunąć z tronu Konstantyna, co przeprowadzono mimo próby oporu wspieranego przez Siedmiogród[2].
W 1656 r. rozpoczął budowę cerkwi metropolitalnej św. Konstantyna i św. Heleny w Bukareszcie, a w 1658 r., zmuszony do jego opuszczenia, podpalił miasto[3].
W 1659 r. przy wsparciu Siedmiogrodu podjął próbę opanowania tronu mołdawskiego, jednak został odparty przez Tatarów.
Następnie, w 1660 r., próbował powrócić do władzy na Wołoszczyźnie, ale utrzymał się przy niej przez około miesiąc.
Po opuszczeniu Wołoszczyzny schronił się w Siedmiogrodzie, który po pewnym czasie opuścił ze względu na walki Rakoczego z Turkami. Przez tereny górskie Mołdawii udał się na ziemie kontrolowane przez Kozaków. W lipcu 1660 roku z Korsunia wysłał list, w którym prosił o wsparcie cara rosyjskiego, Aleksego I Romanowa, jednak nie otrzymał odpowiedzi[4].
W kolejnym roku, 1661, Konstantyn jeszcze raz najechał Mołdawię, pokonał hospodara Stefana Lupu, jednak następnie został pokonany przez Tatarów[5].
Po kolejnych, nieudanych próbach przejęcia tronu udał się do Polski. Mimo tureckich żądań jego wydania, Konstantyn otrzymał schronienie, co pozwoliło mu wydzierżawić dobra w Jastrzębcu[6].
W 1673 roku wziął udział w bitwie pod Chocimiem, prowadząc do walki oddziały złożone ze zbiegłych Węgrów. Do 1679 roku wielokrotnie stawał do walki u boku Jana Sobieskiego. Później, kiedy ze względu na wiek i chorobę nie był już w stanie podróżować, do króla wysłał swojego siostrzeńca, Șerbana Kantakuzena[7].
22 czerwca 1682 roku otrzymał jako nadanie lenne wieś Waniowice, gdzie zmarł w 1685 roku. Dobra te trafiły następnie do jego żony Nedeli, która zarządzała nimi aż do swojej śmierci[8].
Mimo dwóch związków małżeńskich nie posiadał dzieci.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Constantin Șerban - OrthodoxWiki
- ↑ Constantin Șerban [online], Portrete [dostęp 2026-02-21] (rum.).
- ↑ Constantin Şerban [online], Academic Dictionaries and Encyclopedias [dostęp 2026-02-21] (ang.).
- ↑ J. Demel, Historia Rumunii, Wrocław 1970.
- ↑ N. Stoicescu, Constantin Serban, București 1990.
- ↑ Petre P. Panaitescu, Pribegia lui Constantin Serban Basarab si a lui Stefan Petriceicu si testamentele lor [w:] Memoriile Sectiunii Istorice Seria III Tomul XXI, București 1939. s. 373 - 432.
- ↑ Gheorghe I. Brătianu, "Sfatul domnesc şi Adunarea Stărilor în Principatele Române", Bucharest, 1995, Constantin C. Giurescu, "Istoria Bucureştilor. Din cele mai vechi timpuri pînă în zilele noastre", Bucharest, 1966, p. 73-75
- ↑ Petre P. Panaitescu, Pribegia lui Constantin Serban Basarab si a lui Stefan Petriceicu si testamentele lor, „Memoriile Sectiunii Istorice” (Seria III Tomul XXI), București 1939, s. 373 - 432 (rum.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- J. Demel, Historia Rumunii, Wrocław 1970.
- N. Stoicescu, Constantin Serban, București 1990.
- Petre P. Panaitescu, Pribegia lui Constantin Serban Basarab si a lui Stefan Petriceicu si testamentele lor [w:] Memoriile Sectiunii Istorice Seria III Tomul XXI, București 1939. s. 373 - 432.
