Konstantyn I Șerban
| |
| |
| hospodar Wołoszczyzny | |
| Okres | |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane biograficzne | |
| Data i miejsce śmierci |
1685 |
| Ojciec | |
| Matka |
Eliana |
| Żona |
Bălașa |
| Żona |
Nedela |
Konstantyn Șerban (rum. Constantin Șerban; zm. 1685, Waniowice), hospodar wołoski 1654–1658, pretendent do tronu mołdawskiego. Nosił przydomek Cârnul, co pochodziło od rany na nosie, którą zadał mu Mateusz Basarab, by uniemożliwić mu przejęcie tronu.
Był nieślubnym synem hospodara wołoskiego Radu Șerbana. Objął tron wołoski po śmierci Mateusza Basaraba, korzystając początkowo z poparcia tzw. semenów (członków oddziałów wojskowych osiedlonych w dobrach bojarskich i klasztornych, których usiłowano zmusić do wypełniania chłopskich powinności). Jednak wkrótce później, obawiając się siły ruchu[doprecyzuj!], nad którym nie potrafił zapanować, uciekł na ziemie tureckie i stąd doprowadził do stłumienia powstania (1655, dzięki pomocy Jerzego Rakoczego II, księcia Siedmiogrodu). W 1658 Porta postanowiła usunąć z tronu Konstantyna, co zostało przeprowadzone mimo próby oporu przy współpracy z Siedmiogrodem.
W 1656 r. podjął budowę cerkwi metropolitarnej św. Konstantyna i św. Heleny w Bukareszcie, a w 1658 podpalił miasto w obliczu konieczności jego opuszczenia.
W 1659 ze wsparciem siedmiogrodzkim podjął próbę opanowania tronu mołdawskiego, jednak został odparty przez Tatarów.
W 1660 r. ponownie podjął próbę powrotu do władzy na Wołoszczyźnie, gdzie udało mu się utrzymać władzę przez około miesiąc.
Po opuszczeniu Wołoszczyzny schronił się w Siedmiogrodzie, który opuścił ze względu na walki Rakoczego z Turkami. Przez góry Mołdawii udał się na ziemie kontrolowane przez Kozaków. W lipcu 1660 roku z Korsunia wysłał list, w którym prosił o wsparcie cara rosyjskiego, Aleksego I Romanowa, nie otrzymał jednak odpowiedzi.
W kolejnym roku, 1661 Konstantyn jeszcze raz najechał Mołdawię, pokonując hospodara Stefana Lupu, jednak został pokonany przez Tatarów.
Po kolejnych nieudanych próbach przejęcia tronu oraz braku wiadomości od cara udał się do Polski. Mimo nalegań tureckich o jego wydanie, Konstantyn otrzymał schronienie, dzięki czemu mógł wydzierżawić dobra w Jastrzębcu.
W 1673 roku wziął udział w bitwie pod Chocimiem, prowadząc do walki oddziały złożone ze zbiegłych Węgrów. Później wielokrotnie stawał do walki u boku Jana Sobieskiego, aż do 1679 roku, kiedy ze względu na wiek i chorobę nie był w stanie podróżować i do króla wysłał swojego siostrzeńca, Șerbana Kantakuzena.
22 czerwca 1682 roku otrzymał jako nadanie lenne Waniowice, w których zamieszkał aż do śmierci w 1685 roku. Dobra trafiły później do jego żony Nedeli, która zarządzała nimi aż do swojej śmierci[1].
Mimo dwóch związków małżeńskich nie posiadał dzieci z prawego łoża. Brak również informacji o tym, by spłodził jakichś bękartów[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- J. Demel, Historia Rumunii, Wrocław 1970.
- N. Stoicescu, Constantin Serban, București 1990.
- Petre P. Panaitescu, Pribegia lui Constantin Serban Basarab si a lui Stefan Petriceicu si testamentele lor [w:] Memoriile Sectiunii Istorice Seria III Tomul XXI, București 1939. s. 373 - 432.
