Kotłas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kotłas
Котлас
Ilustracja
Dworzec kolejowy
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Rosja

Obwód

 archangielski

Burmistrz

Swietłana Dejnieko[1]

Powierzchnia

68,04 km²

Wysokość

80 m n.p.m.

Populacja (2021)
• liczba ludności
• gęstość


62 284[2]
778,1 os./km²

Nr kierunkowy

(+7) 81837

Kod pocztowy

165300–165313

Tablice rejestracyjne

29

Położenie na mapie obwodu archangielskiego
Mapa konturowa obwodu archangielskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Kotłas”
Położenie na mapie Rosji
Mapa konturowa Rosji, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kotłas”
Ziemia61°15′N 46°39′E/61,250000 46,650000
Strona internetowa
Portal Rosja

Kotłas (ros. Ко́тлас) − miasto w Rosji, w obwodzie archangielskim, w rejonie kotłaskim, port nad Dwiną, przy ujściu Wyczegdy. Liczy około 62 tys. mieszkańców (2021).

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Średnia temperatura i opady dla Kotłas
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Rekordy maksymalnej temperatury [°C] 3.5 5.2 14.5 26.9 33.0 33.9 34.5 35.2 26.9 20.9 12.4 5.5 35,2
Średnie temperatury w dzień [°C] -9.8 -7.2 -0.1 7.9 15.9 21.0 23.5 19.7 13.2 5.2 -2.8 -6.9 6,6
Średnie dobowe temperatury [°C] -13.4 -11.0 -4.6 2.9 9.8 15.1 17.7 14.7 9.2 2.7 -5.3 -10.0 2,3
Średnie temperatury w nocy [°C] -17.0 -14.8 -9.1 -2.1 3.7 9.1 11.9 9.6 5.2 0.1 -7.7 -13.1 −2,0
Rekordy minimalnej temperatury [°C] -44.5 -41.8 -34.8 -26.1 -7.0 -2.8 0.9 -3.6 -7.1 -19.7 -34.5 -39.6 −44,5
Opady [mm] 37.6 29.6 27.1 33.1 46.7 67.5 76.3 63.5 53.8 53.8 48.8 44.6 582,4
Źródło: Котлас - meteolabs.ru {{{accessdate}}}

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z końca XIV wieku, jednak intensywny rozwój zaczczął się w latach 1895–1898, gdy do Kotłasu doprowadzona została linia kolejowa z Permu, a jednocześnie otwarto kompanię parostatkową na trasie Kotłas − Archangielsk. Kotłas stał się wtedy wielkim centrum przeładunkowym, a także producentem drewna i wyrobów z niego. W 1917 roku uzyskał prawa miejskie. W 1932 powstała stocznia remontowo-budowlana.

Od 1930 Kotłas stał się centrum przesyłowym wielkiej ilości zesłańców i więźniów, których stąd transportowano rzekami do łagrów w całym obwodzie archangielskim. Powstaje 10 łagrów, głównie przesyłowych. Część zesłańców po odbyciu wyroku osiedlała się w mieście i stawali się oni znaczną grupą mieszkańców. Od początku marca 1940 przez cały rok do Kotłasu przybywały tysiące zesłanych Polaków. Polscy jeńcy wojenni zaczynali budowę kolei Kotłas − Workuta, która to linia ostatecznie została otwarta po ukończeniu w 1942 mostu na Dwinie.

W Kotłasie w łagrze zmarli m.in.:

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Fragment cmentarza ofiar stalinowskich na terenie byłego łagru Makaricha
Jedno z upamiętnień ofiar stalinowskich na terenie byłego łagru Makaricha. Tablica pamięci Stanisław Mikke

Głównym zakładem przemysłowym jest stocznia, ale ważnymi zakładami są także liczne firmy branży spożywczej oraz przeróbki drewna. Tradycyjnie wielkie znaczenie mają kolej i linie rzeczne, dzięki czemu Kotłas jest znaczącym centrum transportowym. W mieście działa kilka filii wyższych uczelni Moskwy, Petersburga i Archangielska.

Na terenie największego z byłych łagrów kotłaskich Makaricha w latach 90. XX w. urządzono duży kompleks cmentarny, z pomnikami ofiar łagrów i zesłań stalinowskich (m.in. chłopów rosyjskich zmarłych na zesłaniu w ramach akcji rozkułaczania, popom), są tam również groby Polaków[3] (w tym Eugeniusza Bodo).

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]