Kwark t

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cząstki elementarne
modelu standardowego
leptony
e μ τ
νe νμ ντ
kwarki
u c t
d s b
bozony cechowania
γ Z0 W
B0 gluon
bozony Higgsa
H0

Kwark t (ang. top, true), kwark wysoki, kwark prawdziwy (w literaturze popularnonaukowej)[1], inaczej zwany szczytowym lub wierzchnimkwark należący do trzeciej generacji cząstek elementarnych. Jest najcięższym znanym kwarkiem. Jego masa jest na tyle duża, że pojedynczy kwark t potrafi się rozpaść (aby było to możliwe masa kwarka musi być większa niż bozonu W)[2].

Został odkryty 2 marca 1995 roku w Fermilabie w Stanach Zjednoczonych[3].

Kwark t uczestniczy przede wszystkim w oddziaływaniach silnych, ale może się rozpadać tylko za pośrednictwem oddziaływania słabego. Rozpada się prawie wyłącznie na bozon W i kwark denny. Model standardowy przewiduje, że jego czas życia wynosi około 1×10−25 sekund, czyli mniej więcej 20 razy mniej niż skala czasu dla oddziaływań silnych, i dlatego nie tworzy hadronów, dając fizykom unikatową możliwość badania "nagich" kwarków.

Parametry kwarku t[edytuj | edytuj kod]

  • masa: 173,2 ± 0,9 GeV/c²[4]
  • ładunek elektryczny: +2/3 e
  • izospin: 0 (trzecia składowa)
  • spin: 1/2
  • prawda: 1

Przypisy

  1. Polska nazwa wg PTF: Bernard Jancewicz: Angielsko-polski słownik nowych terminów fizycznych (pol.). Polskie Towarzystwo Fizyczne, 2011-02-15. [dostęp 2013-06-25].
  2. Donald H. Perkins: Wstęp do fizyki wysokich energii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 133. ISBN 83-01-14246-4.
  3. Abachi, S. et al.. Observation of the Top Quark. „Physical Review Letters”. 14 (74), s. 2632-2637, kwiecień 1995. 
  4. Summary of Tevatron Top Mass Results - July 2011 (ang.). [dostęp 15 grudnia 2011].

Link zewnętrzny[edytuj | edytuj kod]