Kwas dokozaheksaenowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kwas dokozaheksaenowy
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C22H32O2
Masa molowa 328,49 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 6217-54-5
PubChem 445580
Podobne związki
Podobne związki kwas eikozapentaenowy

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) – organiczny związek chemiczny z grupy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych typu ω-3 (omega-3). Należy do egzogennych kwasów tłuszczowych (NNKT). Zawiera 6 izolowanych wiązań podwójnych. DHA jest rzadko występującym składnikiem diety[1]. Jego bogatym źródłem są algi, tłuste ryby morskie, które odżywiają się algami oraz w mniejszym stopniu jaja[1][2].

Obecność DHA w diecie wywiera korzystnie wpływa na organizmu. Spożywany w pokarmach powoduje zmniejszenie stężenia triacylogliceroli we krwi. Natomiast niedobór kwasu dokozaheksaenowego zmniejsza stężenie serotoniny w mózgu[3], a także może mieć związek z występowaniem ADHD[4][5]. Istnieją przesłanki wskazujące, że niski poziom DHA w diecie przyczyniać się może do chorób układu krążenia (na przykład nadciśnienia tętniczego[6]), układu odpornościowego i wielu zaburzeń zdrowia psychicznego. Kwas ten ma korzystny wpływ na prawidłowy rozwój układu nerwowego dziecka w II i III trymestrze ciąży, rozwój narządu wzroku [1][2].

Niedobory DHA mogą być spowodowane niewystarczającym spożyciem tłustych ryb morskich, alg i jaj. Według badań poziom DHA u wegetarian jest średnio 31% niższy od osób jedzących mięso. U wegan ten ubytek wynosi aż 59%[7][8].

Opublikowano też doniesienia o korzystnym wpływie DHA w leczeniu depresji. W badaniach klinicznych poświęconych temu zagadnieniu DHA stosowany był sam lub wraz z kwasem eikozapentaenowym (EPA), który jest substratem do jego wytwarzania w organizmie; stosowano także sam EPA. Metaanaliza z roku 2006 wykazała możliwość pewnego korzystnego działania ww. kwasów, jednak duże zróżnicowanie poszczególnych badań nie pozwoliło na wyciągnięcie konkluzji odnośnie do skuteczności takiej terapii[9]. W kolejnym badaniu (największym spośród przeprowadzonych), którego wyniki ujawniono w roku 2007, nie stwierdzono żadnego korzystnego wpływu podawania DHA/EPA na depresję[10]. Po publikacji wywiązała się polemika[11][12][13].

Trwają także badania nad leczeniem wczesnej choroby Alzheimera za pomocą kwasu dokozaheksaenowego i innych kwasów tłuszczowych omega-3[14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Znaczenie kwasu dokozaheksaenowego (DHA) w okresie ciąży i laktacji Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, ncez.pl [dostęp 2020-12-07].
  2. a b Karowicz-Bilińska A., Nowak-Markwitz E., Opala T., Oszukowski P., Poręba R., Spaczyńsk M., Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących, Ginekol Pol. 5/2014, 85, 395-399
  3. Cambridge Applied Polymers Ltd. (4 April 2006). „Latest Publications on the Link between DHA and Intelligence / The Brain.”. 2006 (wersja archiwalna).
  4. Usha Ramakrishnan i inni, Prenatal supplementation with DHA improves attention at 5 y of age: a randomized controlled trial1, „The American Journal of Clinical Nutrition”, 104 (4), 2016, s. 1075–1082, DOI10.3945/ajcn.114.101071, ISSN 0002-9165, PMID27604770, PMCIDPMC5039806 [dostęp 2018-07-10].
  5. Puneet Anand, Ankur Sachdeva, Effect of Poly Unsaturated Fatty Acids Administration on Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder: A Randomized Controlled Trial, „Journal of Clinical and Diagnostic Research : JCDR”, 10 (9), 2016, OC01–OC05, DOI10.7860/JCDR/2016/20423.8471, ISSN 2249-782X, PMID27790483, PMCIDPMC5071983 [dostęp 2018-07-10].
  6. Xiang Li i inni, Docosahexanoic Acid-Induced Coronary Arterial Dilation: Actions of 17S-Hydroxy Docosahexanoic Acid on K+ Channel Activity, „The Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics”, 336 (3), 2011, s. 891–899, DOI10.1124/jpet.110.176461, ISSN 0022-3565, PMID21156816, PMCIDPMC3061543 [dostęp 2018-07-10].
  7. Georgia Ede, The Brain Needs Animal Fat, Psychology Today, 31 marca 2019 [dostęp 2019-07-05] (ang.).
  8. Timothy J. Key i inni, Long-chain n–3 polyunsaturated fatty acids in plasma in British meat-eating, vegetarian, and vegan men, „The American Journal of Clinical Nutrition”, 82 (2), 2005, s. 327–334, DOI10.1093/ajcn/82.2.327, PMID16087975 (ang.).
  9. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać K.M. Appleton, R.C. Hayward, D. Gunnell, T.J. Peters i inni. Effects of n-3 long-chain polyunsaturated fatty acids on depressed mood: systematic review of published trials. „Am J Clin Nutr”. 84 (6), s. 1308–1316, 2006. DOI: 10.1093/ajcn/84.6.1308. PMID: 17158410. 
  10. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać P.J. Rogers, K.M. Appleton, D. Kessler, T.J. Peters i inni. No effect of n-3 long-chain polyunsaturated fatty acid (EPA and DHA) supplementation on depressed mood and cognitive function: a randomised controlled trial. „Br J Nutr”. 99 (2), s. 421–431, 2008. DOI: 10.1017/S0007114507801097. PMID: 17956647. 
  11. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać A.J. Richardson. n-3 Fatty acids and mood: the devil is in the detail. „Br J Nutr”. 99 (2), s. 221–223, 2008. DOI: 10.1017/S0007114507824123. PMID: 17919344. 
  12. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać J. Zhang, Y. Li. No effect of n-3 long-chain polyunsaturated fatty acid (EPA and DHA) supplementation on depressed mood and cognitive function: a randomised controlled trial–comments by Zhang and Li. „Br J Nutr”. 100 (6), s. 1347–1348, 2008. DOI: 10.1017/S0007114508975644. PMID: 18768099. 
  13. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać P.J. Rogers, K.M. Appleton, D. Kessler, T.J. Peters i inni. No effect of n-3 long-chain polyunsaturated fatty acid (EPA and DHA) supplementation on depressed mood and cognitive function: a randomised controlled trial – reply by Rogers et al.. „Br J Nutr”. 99 (2), s. 421–431, 2008. DOI: 10.1017/S0007114508975656. 
  14. Gregory A Jicha, William R Markesbery, Omega-3 fatty acids: potential role in the management of early Alzheimer’s disease, „Clinical Interventions in Aging”, 5, 2010, s. 45–61, ISSN 1176-9092, PMID20396634, PMCIDPMC2854051 [dostęp 2018-07-10].