Lucjan Rydel (poeta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy polskiego poety. Zobacz też: Lucjan Rydel – okulista.
Lucjan Rydel
Ilustracja
Lucjan Rydel (przed 1906)
Data i miejsce urodzenia 17 maja 1870
Kraków
Data i miejsce śmierci 8 kwietnia 1918
Bronowice Małe
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Epoka Młoda Polska
Muzeum artysty Rydlówka
Faksymile
Odznaczenia
Kawaler Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry)
Lucjan Rydel z rodziną (fot. z ok. 1910)
Grób Lucjana Rydla oraz jego żony na Cmentarzu Rakowickim

Lucjan Antoni Feliks Rydel (ur. 17 maja 1870 w Krakowie, zm. 8 kwietnia 1918 w Bronowicach Małych) – poeta, prozaik i dramatopisarz okresu Młodej Polski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Lucjana (okulisty, profesora i rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego) i Heleny z Kremerów oraz wnukiem Józefa Kremera. W 1888 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum św. Jacka w Krakowie[1]. W latach 1888–1894 studiował na Wydziale Prawa UJ – studia te podjął na stanowcze życzenie ojca. Po uzyskaniu stopnia doktora poświęcił się twórczości literackiej i zagadnieniom z dziedziny historii i historii sztuki. Jesienią 1895 zamieszkał w Warszawie. Publikował felietony i artykuły z historii sztuki oraz krytyki literackie na łamach gazet warszawskich i krakowskich, między innymi w Gazecie Polskiej. W 1896 uzyskał stypendium przyznane przez Akademię Umiejętności, dzięki któremu wyjechał do Paryża. Uczęszczał na wykłady w Collège de France, Sorbonie i École des Beaux-Arts. Pracował w Bibliotece Polskiej.

Po powrocie zamieszkał w Krakowie. Ślub Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną (1883–1936), córką gospodarza z Bronowic, który odbył się 20 listopada 1900, stał się tematem Wesela, słynnego dramatu autorstwa Stanisława Wyspiańskiego - jednego z zaproszonych gości. W 1901 zamieszkali z żoną w dworku w podkrakowskiej wsi Tonie (obecnie dwór przy ul. Kaczorówka 10). Mieszkając tam, zakładał czytelnie, prowadził wykłady i organizował przedstawienia ludowe. Przyczynił się do odkrycia i rozwinięcia talentu Antoniego Kucharczyka, wiejskiego poety samouka. W 1907 podróżował po Grecji. Wykłady o sztuce i kulturze greckiej, które prowadził później niemal do końca życia w ASP w Krakowie, przyciągały licznych słuchaczy.

W 1908 zakupił od Włodzimierza Tetmajera dworek w Bronowicach Małych i poddał przebudowie, która trwała cztery lata. Zamieszkał w nim razem z rodziną w 1912[2]. W 1908 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa[3].

Po wybuchu I wojny światowej, od września 1914 do czerwca 1915, przebywał wraz z rodziną Pardubicach i Pradze. Był zastępcą przewodniczącego Prezydium Komitetu Obywatelskiego Polskiego Skarbu Wojskowego w sierpniu 1914[4]. Po powrocie do Krakowa od września 1915 do sierpnia 1916 był dyrektorem Teatru im. Słowackiego. W 1917 choroba nerek spowodowała konieczność usunięcia jednej z nich. W marcu 1918 zachorował na zapalenie płuc. Zmarł w Rydlówce 8 kwietnia 1918 roku. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim (kwatera KA). Nagrobek ma kształt przydrożnej kapliczki z podkrakowskiej wsi. Razem z pisarzem spoczywają: żona, bracia Stanisław (19-letni, zm. 1909) i Adam oraz siostra Helena Lange, a także członkowie rodziny Sedlmayerów, z którymi Rydlowie byli spowinowaceni.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Ulice L. Rydla ustanowiono w Warszawie (Bielany), Krakowie, Łodzi, Szczecinie, Tychach, Elblągu, Ostrowcu Świętokrzyskim, Zamościu, Bielsku-Białej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum św. Jacka w Krakowie za rok szkolny 1888. Kraków: 1888, s. 90.
  2. Historia. Muzeum Historyczne Miasta Krakowa. [dostęp 2019-12-20].
  3. Odznaczenia jubileuszowe. „Kurjer Lwowski”. Nr 561, s. 2, 1 grudnia 1908. 
  4. Józef Musiałek, Rok 1914. Przyczynek do dziejów brygady Józefa Piłsudskiego, Kraków 1915, s. 20.
  5. Lucjan Rydel, Zaczarowane koło : baśń dramatyczna w pięciu aktach, wyd. 1900., polona.pl [dostęp 2018-07-13].
  6. Lucjan Rydel, Zygmunt August : trylogia. Cz. 2, Złote więzy, wyd. 1913., polona.pl [dostęp 2018-07-13].
  7. Lucjan Rydel, Zygmunt August : trylogia. Cz. 3, Ostatni : dramat, wyd. 1913., polona.pl [dostęp 2018-07-13].
  8. Lucjan Rydel, Poezye / wyd. 1909, trzecie znacznie pomnożone., polona.pl [dostęp 2018-07-13].
  9. Lucjan Rydel, Dies irae : misteryum fantastyczne, wyd. 1893., polona.pl [dostęp 2018-07-13].
  10. Madejowe łoże : stara klechda dla młodych czytelników : w XX pieśniach, wyd. 1909.Lucjan Rydel, polona.pl [dostęp 2018-07-13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]