Ślub

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: inne znaczenia.
Zakładanie obrączek ślubnych.

Ślub – uroczystość zawarcia małżeństwa, podczas której strony składają przysięgę małżeńską w obecności świadków. W antropologii kulturowej ślub jest uznawany za jeden z obrzędów przejścia.

Historia[edytuj]

Suknie ślubne z początku XX wieku (1935), Hiszpania

Zwyczaje i obrzędy towarzyszące ślubom ulegały zmianom na przestrzeni wieków – były i są różne w różnych kulturach. Przykładowo, wśród Słowian, jeszcze przed wpływami chrześcijaństwa, formą ślubu była swaćba.

Współczesność[edytuj]

Współcześnie, ślub może mieć charakter:

  • świecki – zwany również "ślubem cywilnym", zawierany przed uprawnionym urzędnikiem.
  • wyznaniowy – zazwyczaj zwany "ślubem kościelnym", mający moc prawną lub też pozbawiony takiego następstwa.
  • mieszany – ślub wyznaniowy, który wywiera skutki także w sferze prawa cywilnego, po spełnieniu odpowiednich zasad (np. ślub konkordatowy).

Ślub może być przeprowadzony per procura, gdy uczestniczy w nim tylko jedna ze stron, zaś druga składa deklarację woli zawarcia małżeństwa za pośrednictwem swego przedstawiciela.

Przyszli małżonkowie oraz świadkowie składają podpisy na dokumentach ślubnych.

Ślub osób tej samej płci[edytuj]

Współcześnie, według prawodawstwa niektórych państw, ślub to także ceremonia zawarcia małżeństwa osób tej samej płci.

Sytuacja w Polsce[edytuj]

W Polsce sekta o nazwie Reformowany Kościół Katolicki daje możliwość przeprowadzenia ślubu parom osób tej samej płci oraz rozwodnikom[1]. Taki ślub jest uznawany tylko we wspomnianej wspólnocie religijnej[2][3].

Przebieg ślubu[edytuj]

Ślub hinduski
Ślub w Japonii
Ślub w Kazachstanie
Ślub pary męskiej (Washington, USA, 2012 rok)

Ślub odbywa się przy obecności stron zawierających małżeństwo – kobieta to panna młoda, mężczyzna to pan młody. Strony łącznie określa się zwykle jako młodą parę lub parę młodych. Po ślubie strony stają się małżonkamiżoną (w przypadku kobiety) i mężem (w przypadku mężczyzny).

Ślub stanowi ważne wydarzenie w większości społeczeństw. W krajach europejskich panna młoda i pan młody są pytani przez osobę prowadzącą ceremonię, czy pragną zawrzeć małżeństwo – bez obopólnej zgody małżeństwo nie może być zawarte. Oboje muszą też spełniać określone kryteria wiekowe, aby ich zgoda była w pełni świadoma. Publiczna forma ślubu pozwala każdemu członkowi społeczności na zgłoszenie sprzeciwu, jeżeli jego zdaniem istnieją okoliczności uniemożliwiające zawarcie małżeństwa.

Materialnymi symbolami małżeństwa są określone przedmioty, np. obrączki ślubne, wzajemnie zakładane na palec serdeczny prawej (np. w Bułgarii, Hiszpanii, Niemczech, Polsce i Rosji) lub lewej dłoni (np. w Danii, Norwegii, Szwecji, USA i Wielkiej Brytanii) przez małżonków lub też specjalne stroje (np. tobe w Sudanie). Symbolicznym gestem zakończeniem ślubu może być np. wzajemny pocałunek pary młodej.

Zwyczaje towarzyszące zawieraniu małżeństwa zależą od kręgu kulturowego z jakiego wywodzą się przyszli małżonkowie[4].

Ślub w Polsce[edytuj]

Witanie młodych chlebem i solą – polski zwyczaj weselny
Ślub w kościele katolickim (Polska)

Jakkolwiek w języku potocznym powszechnie przyjęło się używać błędnego sformułowania, że parze ślub jest udzielany przez urzędnika lub duchownego, to na gruncie prawa cywilnego a także kanonicznego, oraz zgodnie z semantyką słowa ''ślub", ślubu udzielają sobie sami wstępujący w związek małżeński poprzez wzajemne złożenie deklaracji o charakterze oświadczenia ("uroczyście oświadczam, że wstępuję w związek małżeński" - art. 7 § 3. kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) lub ślubowania (ja (...) ślubuję ci... - rota przysięgi małżeńskiej, stosowanej w kościele katolickim), zaś urzędnik lub duchowny jest uprzywilejowanym świadkiem[5][6], którego obecność umożliwia wystąpienie skutków prawnych takiej deklaracji o wstąpieniu w związek małżeński. Zgodnie z art. 7 § 4 (...) kierownik urzędu stanu cywilnego ogłasza, że wskutek zgodnych oświadczeń obu stron małżeństwo zostało zawarte. Z kolei Kodeks prawa kanonicznego (m.in. rozdział V: kanony 1108-1112, 1114, 1116, 1121) w stosunku do duchownego lub innej osoby przyjmującej oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński mówi o jego asystowaniu podczas zawierania małżeństwa.

Zawarcie ślubu cywilnego co do zasady następuje przez złożenie oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński przed upoważnionym urzędnikiem w Urzędzie stanu cywilnego w obecności świadków. W uzasadnionych przypadkach kierownik USC może przyjąć oświadczenie o zawarciu małżeństwa poza lokalem urzędu[7].

W uzasadnionych przypadkach prawo przyjęcia oświadczenia stron o wstąpieniu w związek małżeński mają również inni urzędnicy: wójt, burmistrz lub upoważniony pracownik urzędu konsularnego.

W wyjątkowych przypadkach ślub może odbyć się pod nieobecność jednej ze stron, w imieniu której występuje wówczas pełnomocnik.

Zawarcie ślubu wyznaniowego następuje zgodnie z przepisami religii, w której obrządku następuje zawarcie małżeństwa. Wg obowiązującego w kościele katolickim kodeksu prawa kanonicznego, zawarcie małżeństwa co do zasady następuje poprzez złożenie wobec właściwego duchownego (zgodnie z właściwością miejscową i w obecności świadków zgodnego oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński. W wyjątkowych przypadkach zamiast wobec duchownego oświadczenie można złożyć w obecności świadków przed upoważnioną osobą świecką (kanon 1112 § 1), albo tylko w obecności świadków (kanon 1116 § 1). Niemal zawasze oświadczenie takie składane jest podczas uroczystości religijnej, np. w czasie mszy.

W Polsce ślub zazwyczaj połączony jest z weselem. Popularne są również takie zwyczaje jak np.:

Za długoletnie pożycie małżeńskie (50 lat) wojewoda ma prawo wystąpić do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o przyznanie jubilatom Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie.

Rocznice ślubu[edytuj]

Rocznice małżeńskie (tzw. gody)[8][9][10][11]:

1 – papierowa
2 – bawełniana (niektóre źródła podają odwrotną kolejność pierwszych dwóch rocznic)
3 – skórzana
4 – kwiatowa lub owocowa (spotykana jest też nazwa jedwabna)
5 – drewniana
6 – cukrowa (lub żelazna)
7 – wełniana (lub miedziana)
8 – spiżowa, brązowa lub blaszana
9 – gliniana, generalska lub fajansowa
10 – cynowa lub aluminiowa
11 – stalowa
12 – płócienna, jedwabna lub lniana
13 – koronkowa
14 – kości słoniowej
15 – kryształowa lub szklana
20 – porcelanowa
25 – srebrna
30 – perłowa
35 – koralowa
40 – rubinowa
45 – szafirowa
50 – złota
55 – szmaragdowa lub platynowa
60 – diamentowa
65 – żelazna
70 – kamienna
75 – brylantowa
80 – dębowa

Zobacz też[edytuj]

Przypisy