Marek Ostrowski (biolog)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy biologa. Zobacz też: inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Marek Ostrowski
Ilustracja
Marek Ostrowski (2010)
Data urodzenia 1947
Data śmierci 17 grudnia 2019[1]
Zawód, zajęcie biolog

Marek Ostrowski (ur. w 1947, zm. 17 grudnia 2019[2]) – polski biolog (doktor), przyrodnik specjalizujący się w badaniach środowiskowych i percepcji przestrzeni, fotograf, humanista, varsavianista, twórca interdyscyplinarnego kierunku badań – informacja obrazowa. Informację obrazową rozpatrywał jako jeden z czynników ewolucji przyrodniczej.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Marek Ostrowski był specjalistą w zakresie systemów informacji przestrzennej i teledetekcji. Twórca m.in. powstałego już w latach 80. XX wieku międzyuczelnianego Podyplomowego Studium Fotografii Naukowej wpisanego w europejską sieć podyplomowych studiów z tej specjalności. Niezależnie od pracy naukowej na Uniwersytecie Warszawskim prowadził prace naukowe i badawcze w autorskiej Pracowni Fotografii i Informacji Obrazowej SCI-ART (science&art), co znacznie poszerza interdyscyplinarne możliwości jego pracy twórczej.

Pierwsze prace dotyczyły możliwości zobrazowań przyrody we wszystkich dostępnych zakresach promieniowania elektromagnetycznego, w skalach od molekularnej po kosmiczną, w różnych środowiskach i stanach fizycznych. Zajmował się ewolucją, mikrobiologią (patent i publikacje z zakresu mikrobiologicznego ługowania metali miedzi). Efektem tego okresu jest m.in. album fotografii naukowej „Emocje odkryć”, do którego komentarze napisali: laureat Nagrody Nobla – prof. François Jacob oraz prof. Władysław Kunicki-Goldfinger. Był także współautorem „Atlasu hematologicznego”.

Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku szerzej zajął się metodami lotniczej i satelitarnej teledetekcji i rozpoznania środowiska przyrodniczego i cywilizacyjnego. Wspólnie z prof. Andrzejem Ciołkoszem opracował i opublikował pierwszy atlas obrazujący obszar całego kraju („Atlas zdjęć satelitarnych Polski”), który w 1995 roku otwierał Światowy Kongres Uczestników Lotów Kosmicznych. Na początku lat 90. XX wieku wraz z zespołem opracował pierwszą barwną mapę cyfrową Słowińskiego Parku Narodowego wraz prezentacją ruchu wydm w ciągu półwiecza na podstawie archiwalnych zdjęć lotniczych.

Był inicjatorem i współautorem podręcznika akademickiego „Informacja Obrazowa” wprowadzając ten termin do obiegu oraz kilkudziesięciu publikacji naukowych poświęconych środowisku i metodom zobrazowań. Wielką plenerową wystawą fotografii lotniczej zrealizowaną wspólnie z Państwowym Instytutem Geologicznym rozpoczął serię albumów „Polska z lotu orła” opartych na analizie zdjęć lotniczych[3].

Począwszy od 2000 roku znaczna część działalności badawczej była realizowana na przykładzie Warszawy. Ten etap rozpoczął wykonaniem m.in. największej na świecie cyfrowej „Panoramy Warszawy Przełomu Tysiącleci” długości 133 m, odsłoniętej w noc sylwestrową 2000/2001 roku na ścianie warszawskiej Galerii Centrum. Do wykonania panoramy Marek Ostrowski wykonał blisko 1000 zdjęć z 45. piętra Pałacu Kultury i Nauki[4]. W 2003 roku zorganizował i poprowadził 20 sesji naukowych „Tematycznych Panoram Warszawy”, z których informacja docierała tydzień w tydzień do kilkudziesięciu tysięcy mieszkańców stolicy. Jego ostatnie prace (2006-2007) to trzytomowy „Tryptyk Warszawski”, na który składają się: „Spojrzenie Warsa”, „Oblicze Sawy” oraz „Pokolenie Varsovia.pl”.

Autor kilkudziesięciu autorskich wystaw fotograficznych, w tym plenerowych prezentacji wielkoformatowych zdjęć lotniczych m.in. miasta w mieście – Warszawa z lotu orła. Jego prace pokazują, że fotografie lotnicze i satelitarne są nie tylko sposobem nowoczesnego obrazowania przestrzeni, wizytówką nowoczesności, ale jednocześnie sposobem jej emocjonalnego i intelektualnego pojmowania. Wymienione działania zapoczątkowały i przyczyniły się do szerokiego, aktywnego zainteresowania się mieszkańców Warszawy własnym miastem, a jednocześnie stały się jednym z ważnych elementów promocji stolicy poza granicami kraju.

Marek Ostrowski był także twórcą projektu dydaktycznego „Warszawski Tryptyk Edukacyjny – Varsavianistyka w Szkole” dla szkół od poziomu podstawowego po akademicki, który realizuje wspólnie z Biurem Edukacji Urzędu m.st. Warszawy.

Informacja obrazowa i zdjęcia lotnicze Warszawy, które sam wykonywał od 1979 roku, stały się dwoma niezależnymi platformami nowoczesnego projektu studiów varsavianistycznych na warszawskich uczelniach pod patronatem Uniwersytetu Warszawskiego[5]. Stworzył Varsavianistykę jako wiedzę o mieście rozumianą szeroko interdyscyplinarnie (a nie tylko historycznie). Na wykłady z Varsavianistyki prowadzone wspólnie z zaproszonymi gośćmi przychodziło nawet pół tysiąca studentów. Studia varsavianistyczne według jego projektu, jak i wyłaniający się z nich obraz nowoczesnej metropolii realizującej studia o własnym mieście, stały się jedną z marek Warszawy dostrzeganych również za granicą.

Od 2009 roku Marek Ostrowski był Ambasadorem Warszawy w staraniach miasta o miano Europejskiej Stolicy Kultury 2016[6].

Organizator wypraw m.in. tratwą po 600 km granicznym i polskim odcinku Bugu (1970) oraz zespołowego lotu balonem ponad Tatrami.

Marek Ostrowski był od 1970 roku pracownikiem naukowo-dydaktycznym Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, członkiem m.in. Komitetu Badań Kosmicznych i Satelitarnych Polskiej Akademii Nauk, Komisji Teledetekcji KBKiS PAN, członkiem Związku Polskich Artystów Fotografików.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Emocje odkryć = The emotion of discovery
  • Gea znaczy Ziemia = Gea means the Earth
  • Konspekty i scenariusze do pracy z „Atlasem zdjęć satelitarnych Polski”: materiały metodyczne
  • Oblicze Sawy = Sawa's visage
  • Opus hominis = Dzieło człowieka = Man and his legacy
  • Panorama Warszawy [Dokument elektroniczny]
  • Pokolenie Varsovia.pl = The Varsovia.pl generation
  • Polska z nieba = Sky views of Poland
  • Spojrzenie Warsa = Wars's gaze
  • Warszawski tryptyk edukacyjny: widzę-myślę-działam. T. 1, Scenariusze

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Odszedł od nas dr Marek Ostrowski, Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, 19 grudnia 2019 (pol.).
  2. Nie żyje znany varsavianista. „Drugiego takiego nigdy nie było (pol.). tvn24.pl/tvnwarszawa. [dostęp 2019-12-19].
  3. Katalogi Biblioteki Narodowej: Publikacje Marka Ostrowskiego (pol.). [dostęp 2009-12-04].
  4. Warszawa: największa panorama miasta (pol.). Onet.pl, 2002-01-02. [dostęp 2009-12-04].
  5. Studenci słuchali o Warszawie (pol.). Gazeta Stołeczna, 2007-10-09. [dostęp 2009-12-04].
  6. Europejska Stolica Kultury 2016: Ambasadorzy Warszawy (pol.). [dostęp 2010-02-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]