Miłków (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie dolnośląskim. Zobacz też: inne miejscowości o nazwie Miłków i Miłkowo.
Miłków
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Jadwigi w Miłkowie
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat karkonoski
Gmina Podgórzyn
Liczba ludności (III 2011) 2076[1]
Strefa numeracyjna 75
Kod pocztowy 58-535
Tablice rejestracyjne DJE
SIMC 0192086
Położenie na mapie gminy Podgórzyn
Mapa konturowa gminy Podgórzyn, po prawej znajduje się punkt z opisem „Miłków”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Miłków”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Miłków”
Położenie na mapie powiatu karkonoskiego
Mapa konturowa powiatu karkonoskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Miłków”
Ziemia50°48′35″N 15°45′40″E/50,809722 15,761111

Miłków (do 1945 niem. Arnsdorf, do marca 1946 Hlondów) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Podgórzyn. Jej część stanowi Brzezie Karkonoskie[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Zwarta i łańcuchowa zabudowa tej miejscowości ciągnie się w górę potoku Miłkówka przez ponad 4 km. Od XVII do XIX wieku Miłków był wraz z Karpaczem ośrodkiem zielarstwa, którym parali się tzw. laboranci.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Jest to największa miejscowość w gminie Podgórzyn. Według Narodowego Spisu Powszechnego posiadała 2076 mieszkańców (III 2011 r.).

Gospodarka i turystyka[edytuj | edytuj kod]

W roku 1969 we wsi uruchomiony został oddział firmy Polar[3][4]. Znajduje się tu też Leśny Bank Genów Kostrzyca[5]. Nad miejscowością znajdują się pozostałości skoczni narciarskiej "Strzelec". Znajdująca się nad Łomnicą wisząca kładka dla pieszych o nazwie "Kaprys" została wybudowana za czasów PRL w 1988 r. jako dar kolejarzy dla społeczeństwa Miłkowa, obok niej znajduje się tablica informująca, że została wybudowana przez pracowników PKP. Na zachód od miejscowości znajduje się aleja kasztanowców. W 2014 powstała we wsi kolejna atrakcja turystyczna, tzw. Chata na głowie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwy wsi[edytuj | edytuj kod]

  • 1305 Arnoldi villa, Arnoldivilla circa Hyrsberc
  • 1394 Arnoldisdorf,
  • 1400 Arnsdorff,
  • 1668 Arnssdorffischen,
  • 1765 Arnsdorf,
  • 1786 Arnoldsdorf, Arnsdorf,
  • 1945 Hlondów, Jurantów, Jarantów,
  • 1946 Miłków[6]

Przynależność terytorialna[edytuj | edytuj kod]

  • Do połowy XVIII wieku – wieś w księstwie jaworskim.
  • Do 1818 r. w powiecie jeleniogórsko-świerzawskim.
  • Do 1945 r. w powiecie jeleniogórskim (od 1 IV 1938 w składzie miasta Kowary)[7]
  • Do 1973 r. wieś gromadzka w powiecie jeleniogórskim.
  • Do 1975 r. w gminie Podgórzyn, w powiecie jeleniogórskim.
  • Do 1990 r. w gminie Podgórzyn, w województwie jeleniogórskim.
  • Do 1998 r. w gminie Podgórzyn, w rejonie jeleniogórskim, w województwie jeleniogórskim.
  • Od 1999 r. w gminie Podgórzyn, w powiecie jeleniogórskim, w województwie dolnośląskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W latach dwudziestych i trzydziestych XX w. nieruchomość we wsi (dom nr 38, obecnie nr 33) posiadał późniejszy feldmarszałek Wehrmachtu, Erich von Manstein[8][9].

W XVII-XIX wieku wieś należała do czeskiej rodziny hr. Zierotinów, a następnie Topocanów, słynęła z kuźnic, które przetapiały rudę żelaza dowożoną z Kowar. Od początku XVII w. istniała tu papiernia, w XVIII w. wieś była ośrodkiem ziołolecznictwa i hodowli owiec[10]. W okresie II wojny światowej we wsi siedzibę miało przedstawicielstwo kolaboracyjnych jednostek azerskich przy niemieckim ministerstwie spraw zagranicznych, w owym czasie ewakuowanym do Karpacza[11].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[12]:

  • kościół parafialny pw. św. Jadwigi, przebudowany w latach 1542-1546, otrzymał wówczas polichromowany, kasetowy strop, renesansowe portale z lat 1542/1543, w obecnej postaci z XVIII w., I wzmianka 1399 r. - nazwisko pierwszego proboszcza: Nicolaus Berner. Wewnątrz skromny, barokowy wystrój, gotycka rzeźba Madonny. Na zewnętrznym murze barokowe epitafia "laborantów" z Karpacza, pręgierz z XVII w;
  • cmentarz przy kościele, w murze cmentarnym trzy krzyże pokutne;
  • kościół ewangelicki (w ruinie) z 1755, z pseudogotycką wieżą z 1863 roku;
  • cmentarz;
  • zespół pałacowy, z XVII w., przebudowany w XVIII w. i na przełomie XIX/XX w., ul. Wiejska 218:
    • pałac, z lat 1666-1667[13], przebudowany w 1768 r.
    • park
    • willa – dom gościnny, z przełomu XIX/XX w.
    • stajnia

W murze cmentarnym znajdują się trzy krzyże pokutne. Opodal w ogrodzeniu pozostałość pręgierza, a na wzgórzu na południowy wschód od wsi ruiny murowanej szubienicy, używanej w latach 1684-1715.

W gminnej ewidencji zabytków znajdują się budynki przy ul. Kolejowej nr 53, 56, 57, 58 oraz Wiejskiej nr 4 (dwukrotnie), 5, 11, 17, 23, 30, 31, 34, 40, 43, 47, 49, 51, 52, 61, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 72, 74, 78, 80, 82, 84, 86, 87, 90, 92, 93, 98, 100, 108, 125, 128, 132, 150, 153, 159a, 164, 167, 187, 195 oraz stanowiska archeologiczne we wsi[14].

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]