Mingajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 54°9′30″N 20°14′46″E
- błąd 38 m
WD 54°9'55.08"N, 20°15'3.96"E
- błąd 0 m
Odległość 887 m
Mingajny
wieś
Ilustracja
Kościół św. Wawrzyńca
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat lidzbarski
Gmina Orneta
Liczba ludności (2011) 481[1]
Strefa numeracyjna 55
Kod pocztowy 11-130[2]
Tablice rejestracyjne NLI
SIMC 0153910
Położenie na mapie gminy Orneta
Mapa konturowa gminy Orneta, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Mingajny”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Mingajny”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Mingajny”
Położenie na mapie powiatu lidzbarskiego
Mapa konturowa powiatu lidzbarskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Mingajny”
Ziemia54°09′30″N 20°14′46″E/54,158333 20,246111

Mingajnywieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Orneta. Wieś leży na Równinie Orneckiej, w historycznym regionie Warmia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założona w 1311 roku na prawie chełmińskim, w miejscu dawnej pruskiej osady Mynyen, przywilej lokacyjny wydał biskup warmiński Eberhard z Nysy. Na założenie wsi wydzielono 100 włók ziemi (ok. 1600 dzisiejszych hektarów), w tym 4 włóki zarezerwowano pod budowę kościoła. Po zniszczeniach wojennych w XV wieku biskup warmiński Łukasz Watzenrode odnowił w 1505 r. przywilej lokacyjny.

W czasach I Rzeczypospolitej wieś przynależała administracyjnie do księstwa warmińskiego prowincji wielkopolskiej Korony Królestwa Polskiego. Po I rozbiorze Polski w zaborze pruskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • kościół pw. św. Wawrzyńca zbudowany w latach 1350-1375[3], restaurowany w XVII i XVIII w. oraz na pocz. XX w. z neogotyckim wyposażeniem wnętrza. Szczególnie godny uwagi jest późnogotycki tryptyk umieszczony w ołtarzu głównym (ołtarz z 1649 r.). Pierwsze wzmianki o kościele pochodzą z przywileju lokacyjnego wsi z 1311 roku. W dokumencie z 1338 roku wspomniano o proboszczu. Istniejący w tym czasie drewniany kościół spłonął, dlatego w latach 1350-1375, wzniesiono kościół murowany. Świątynię odrestaurowano po zniszczeniach wojennych w latach 1688-1689. W 1717 roku wyremontowano wieżę, a w latach 1899-1901 kościół został znacznie rozbudowany - podwyższono i zasklepiono nawę, podwyższono wieżę, dobudowano prezbiterium i szeroki transept. W dniu 1 czerwca 1904 roku, kościół został na nowo konsekrowany. W 1931 roku przebudowano szczyty transeptu. Kościół został uszkodzony pod koniec II wojny światowej, ale szkody usunięto. Przy ścianie północnej znajduje się stara, gotycka zakrystia. Znaczna część wystroju świątyni pochodzi z okresu przebudowy z początku XX wieku.
    • W główny neogotycki ołtarz wmontowano tryptyk z około 1520 roku, z wcześniejszego ołtarza szafkowego.
    • boczne ołtarze: renesansowy św. Józefa i barokowy św. Mikołaja.
    • W kruchcie pod wieżą znajduje się dużych rozmiarów krucyfiks z XVII wieku.
    • W kościele znajdują się także cenne zabytki sztuki złotniczej, w tym m.in.: monstrancja z 1674 roku, a także puszka na komunikanty (cyborium) z XVII wieku, wykonane przez Michała Ruhnaua z Jezioran, kielich z pateną z drugiej połowy XVII wieku, lampka wieczna z 1700 roku, trybularza rokokowy, wykonany przez złotnika dobromiejskiego Antoniego Kriegera[4][5].
  • W okolicznych lasach znajduje się część sieci umocnień tzw. "trójkąta lidzbarskiego".

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Mingajny w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2019-12-19] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Kod pocztowy Mingajny •• Wyszukiwarka, kody pocztowe, ulice, mapa, www.kodypocztowe.info [dostęp 2019-12-19].
  3. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​ISBN 83-7200-631-8​ s. 142
  4. Kościół Świętego Wawrzyńca w Mingajnach - Nasza Warmia, naszawarmia.pl [dostęp 2020-03-06].
  5. Kościół pw. św. Wawrzyńca w Mingajnach – LEKSYKON KULTURY WARMII I MAZUR, leksykonkultury.ceik.eu [dostęp 2020-03-06].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ​ISBN 83-902165-0-7​, s. 135

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]