Prowincja wielkopolska

Prowincje Rzeczypospolitej w 1619 r.

Prowincja wielkopolska – prawno-administracyjna jednostka terytorialna Korony, część składowa Rzeczypospolitej Obojga Narodów, do 1795 roku. Prowincja obejmowała 13 województw, a od 1768 roku 14 województw. Siedzibą władz prowincji był Poznań.

Wszystkie prowincje polsko-litewskie mają swe źródło w nadaniu w 1347 przez Kazimierza III Wielkiego osobnych statutów występujących w historiografii pod wspólną nazwą „statuty wiślicko-piotrkowskie” dla Wielkopolski i Małopolski, a jeszcze głębsze w rozbiciu dzielnicowym. Po unii lubelskiej obok prowincji wielkopolskiej Rzeczpospolita Obojga Narodów dzieliła się jeszcze na prowincję małopolską oraz prowincję litewską.

Skład prowincji wielkopolskiej

Do prowincji wielkopolskiej zaliczano zwyczajowo Wielkopolskę, Kujawy, Mazowsze i Prusy Królewskie (Pomorze Nadwiślańskie). W skład prowincji wchodziło 13 województw (od 1768 14 województw):

• Wielkopolska właściwa:
  • województwo poznańskie z ziemią wschowską (Wschowa)
  • województwo kaliskie (Kalisz)
  • województwo gnieźnieńskie – wydzielone z kaliskiego w 1768 wraz z trzema powiatami (Gniezno)

• Kujawy i pozostałe ziemie:
  • województwo brzeskokujawskie (Brześć Kujawski)
  • województwo inowrocławskie (Inowrocław) z ziemią dobrzyńską (Dobrzyń nad Wisłą)
  • województwo sieradzkie (Sieradz) z ziemią wieluńską (Wieluń)
  • województwo łęczyckie (Łęczyca)

• Mazowsze:
  • województwo rawskie
  • województwo płockie
  • województwo mazowieckie

• Prusy Królewskie:
  • województwo chełmińskie
  • województwo malborskie
  • województwo pomorskie
  • księstwo warmińskie

Zobacz też

• podział terytorialny Rzeczypospolitej Obojga Narodów