Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 1960

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Puchar Europy Narodów 1960
Coupe d'Europe des nations de football 1960
1964 OOjs UI icon arched-arrow-ltr.svg
Dyscyplina

piłka nożna

Organizator

UEFA

Szczegóły turnieju
Gospodarz

 Francja

Otwarcie

6 lipca 1960, Paryż

Zamknięcie (finał)

10 lipca 1960, Paryż

Liczba drużyn

4 (z 1 konfederacji)

Liczba aren

2 (w 2 miastach)

I miejsce

 ZSRR

II miejsce

 Jugosławia

III miejsce

 Czechosłowacja

Statystyki turnieju
Liczba meczów

4

Liczba bramek

17 (4,25 na mecz)

Oglądalność

78 958 (19 740 na mecz)

Król strzelców

Francja François Heutte
Milan Galić
Dražan Jerković
Walentin Iwanow
Wiktor Poniedielnik
(2 gole)

Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 1960 – pierwsza edycja piłkarskich Mistrzostw Europy męskich reprezentacji krajowych (wówczas pod nazwą Puchar Europy Narodów).

Tło zawodów[edytuj | edytuj kod]

Realizacja idei piłkarskich mistrzostw Europy[edytuj | edytuj kod]

Idea rozgrywania mistrzostw Europy w piłce nożnej narodziła się w latach 20. XX wieku. Jej orędownikiem był francuski działacz sportowy Henri Delaunay - członek FIFA oraz jeden z kreatorów zainaugurowanych w 1930 roku piłkarskich mistrzostw świata. W 1927 roku Henri Delaunay wspólnie z austriackim działaczem Hugo Meislem złożyli do FIFA wniosek w sprawie utworzenia turnieju, mającego wyłonić najlepszą drużynę starego kontynentu[1].

Henri Delaunay - pomysłodawca piłkarskich mistrzostw Europy

Koncepcja europejskiego turnieju piłkarskiego na realizację czekała ponad 30 lat. W maju 1952 roku, na spotkaniu przedstawicieli trzech europejskich federacji piłkarskich (francuskiej, włoskiej i belgijskiej) w Zurychu, Henri Delaunay przedstawił projekt statutu dla przyszłej międzynarodowej organizacji zrzeszającej związki piłkarskie z Europy. 15 czerwca 1954 roku w Bazylei odbyło się zebranie z udziałem przedstawicieli 25 europejskich federacji, na którym podjęto decyzję o utworzeniu Unii Europejskich Związków Piłkarskich[2]. Dla nowej paneuropejskiej organizacji jednym z głównych celów było stworzenie rozgrywek reprezentacji narodowych - idea ta została zawarta w pierwszym statucie unii. Jesienią 1954 roku UEFA powołała podkomisję do rozpatrzenia projektów regulaminu turnieju w skład której weszli José Crahay, Henri Delaunay i George Graham. Jej prace doprowadziły do przedstawienia konkretnej propozycji na inauguracyjnym kongresie UEFA, który odbył się w marcu 1955 roku w Wiedniu. Zaprezentowana koncepcja zakładała podział rozgrywek na dwie fazy - pierwszą (eliminacyjną rozgrywaną systemem pucharowym) w sezonie poprzedzającym mistrzostwa świata oraz drugą (będącą turniejem finałowym, organizowanym w jednym kraju) w kolejnym sezonie po mundialu. Aby zapobiec przeciążeniu meczów, proponowane nowe zawody miały służyć także jako europejskie kwalifikacje do mistrzostw świata[1].

Sam pomysł przed realizacją musiał uzyskać aprobatę ze strony FIFA, która do tematu europejskiego czempionatu podchodziła powściągliwie. Kurt Gassmann - sekretarz FIFA - jeszcze przed kongresem w Wiedniu[3] ocenił propozycję jako sprzeczną z interesami światowej federacji. Negatywną opinię uzyskał przede wszystkim proponowany termin organizacji rozgrywek, który - w opinii Gassmanna - mógłby stanowić niepożądaną konkurencję w stosunku do turnieju FIFA, co mogło zagrozić kluczowym dochodom organizacji. Gassmann zasugerował, by faza eliminacyjna przyszłych mistrzostw Europy odbywała się na dwa lata przed finałami mistrzostw świata, a sam turniej finałowy na rok przed mundialem. Sekretarz FIFA zaproponował także, by oddzielić fazę eliminacyjną europejskich rozgrywek od fazy eliminacyjnej rozgrywek FIFA. Efektem opinii było odesłanie projektu mistrzostw Europy do dalszych prac w podkomisji. Wkrótce wprowadzono poprawki, mające na celu uniknięcie kolizji z finałami mistrzostw świata oraz odciążenie kalendarza rozgrywek, m.in. poprzez rezygnację z pomysłu fazy grupowej na rzecz systemu pucharowego w turnieju finałowym. W międzyczasie trwały konsultacje w klubami piłkarskimi, które niechętnie podchodziły do tematu mistrzostw, nie chcąc zwalniać zawodników na zwiększoną liczbę meczów[1].

Do ponownych przedłożeń projektów doszło na kongresach w Lizbonie w 1956 roku oraz w Kopenhadze w 1957 roku, kiedy to zwolennicy propozycji turnieju wygrali głosowanie (15 głosów za, przy 7 głosach przeciwko i 4 wstrzymujących się). Temat mistrzostw kontynuowano podczas kolejnego kongresu w Sztokholmie w 1958 roku - propozycja była krytykowana m.in. przez Ottorino Barassiego z włoskiego związku piłkarskiego, według którego organizacja wydarzenia znacznie ograniczałaby międzynarodowy kalendarz oraz mogłaby rozbudzać "narodowe namiętności". Podczas kolejnego głosowania projekt mistrzostw ponownie uzyskał poparcie większości delegatów, co zakończyło debatę. Podczas spotkania ustalono również termin losowania rozgrywek fazy eliminacyjnej, które odbyło się dwa dni po kongresie[4][1].

Pomysłodawca turnieju Henri Delaunay nie dożył organizacji zawodów - zmarł w 1955 roku, a jego miejsce w strukturach UEFA zajął syn Pierre Delanuay. Prezydent UEFA Ebbe Schwartz w uznaniu roli, jaką Delanuay odegrał w stworzeniu turnieju, zaproponował, aby trofeum przyznawane przyszłym mistrzom Europy nazwać imieniem inicjatora zawodów[4].

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

15 lutego 1958 mijał termin składania przez poszczególne krajowe związki piłki nożnej zgłoszeń o przystąpieniu do rywalizacji, na co zdecydowało się w sumie 17 państw. Zgodnie z przyjętym wcześniej regulaminem kwalifikacje do 4-zespołowego turnieju zostały przeprowadzone systemem pucharowym, a cała rywalizacja rozpoczęła się 28 września 1958 meczem eliminacyjnym ZSRRWęgry na stadionie Łużniki w Moskwie, zakończonym rezultatem 3:1 (premierowego gola zdobył Anatolij Iljin w 4. minucie spotkania).

Do turnieju, rozgrywanego systemem pucharowym w dniach 610 lipca 1960 we Francji, zakwalifikowały się:

  1. Czechosłowacja – po wyeliminowaniu Irlandii w rundzie wstępnej, Danii w 1/8 finału i Rumunii w 1/4 finału.
  2. Francja – po wyeliminowaniu Grecji i Austrii.
  3. Jugosławia – po wyeliminowaniu Bułgarii i Portugalii.
  4. ZSRR – po wyeliminowaniu Węgier i Hiszpanii (walkower).

W finale zwycięstwo odniosła drużyna ZSRR, wygrywając z Jugosławią 2:1. Trzecie miejsce zajęła Czechosłowacja, pokonując 2:0 Francję.

Stadiony[edytuj | edytuj kod]

Parc des Princes
Parc des Princes
Paryż
Pojemność: 40 000
Stade Vélodrome
Stade Vélodrome
Marsylia
Pojemność: 40 000

Runda kwalifikacyjna[edytuj | edytuj kod]

Runda wstępna[edytuj | edytuj kod]

5 kwietnia 1959
15:30 CEST
Irlandia 
Tuohy Gol 22' Cantwell Gol 42' (k)
2:0
(2:0)
 Czechosłowacja Dalymount Park, Dublin
Widzów: 37 500
Sędzia: Belgia Lucien Van Nuffel

10 maja 1959
16:00
Czechosłowacja 
Stacho Gol 3' (k)
Buberník Gol 58'
Pavlovič Gol 67'
Dolinský Gol 75'
4:0
(1:0)
 Irlandia Tehelné pole, Bratysława

Sędzia: Francja Joseph Barbéran

1/8 finału[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze mecze[edytuj | edytuj kod]


29 września 1958
19:00 CEST
ZSRR 
Iljin Gol 4'
Metreweli Gol 20'
Iwanow Gol 32'
3:1
(3:0)
 Węgry
Göröcs Gol 84'
Stadion Centralny, Moskwa
Widzów: 100 572
Sędzia: Austria Alfred Grill

1 października 1958
20:30 CEST
Francja 
Kopa Gol 23'
Fontaine Gol 25'85'
Cisowski Gol 29'68'
Vincent Gol 61'87'
7:1
(3:0)
 Grecja
Yfantis Gol 48'
Parc des Princes, Paryż
Widzów: 37 000
Sędzia: Gottfried Dienst (Szwajcaria)

2 listopada 1958 Rumunia 
Oaida Gol 62'
Constantin Gol 77'
Dinulescu Gol 80'
3:0
(0:0)
 Turcja Stadionul 23 August, Bukareszt
Widzów: 67 200
Sędzia: Gottfried Dienst (Szwajcaria)

20 maja 1959
19:00 CEST
Norwegia  0:1
(0:1)
 Austria
Hof Gol 32'
Ullevaal Stadion, Oslo
Widzów: 27 566
Sędzia: Werner Bergmann (RFN)

31 maja 1959 Jugosławia 
Galić Gol 1'
Tasić Gol 87'
2:0
(1:0)
 Bułgaria Stadion JNA, Belgrad
Widzów: 23 418
Sędzia: Mihai Popa (Rumunia)

21 czerwca 1959 NRD  0:2
(0:1)
 Portugalia
Matateu Gol 12'
Coluna Gol 66'
Walter Ulbricht Stadion, Berlin
Widzów: 25 000
Sędzia: Alois Obtulovic (Czechosłowacja)

28 czerwca 1959 Polska 
Pohl Gol 34'
Brychczy Gol 62'
2:4
(1:2)
 Hiszpania
Suárez Gol 40'52'
Di Stéfano Gol 42'56'
Stadion Śląski, Chorzów
Widzów: 71 469
Sędzia: Arthur Edward Ellis (Anglia)

23 września 1959 Dania 
Pedersen Gol 17'
Hansen Gol 19'
2:2
(2:2)
 Czechosłowacja
Kačáni Gol 29'
Dolinský Gol 42'
Idrætsparken, Kopenhaga
Widzów: 32 200
Sędzia: Johan Bronkhorst (Holandia)

Rewanż[edytuj | edytuj kod]

3 grudnia 1958
15:00
Grecja 
Marche Gol 85' (sam.)
1:1
(0:0)
 Francja
Bruey Gol 71'
Apostolos Nikolaidis Stadium, Ateny
Widzów: 18 833
Sędzia: Vincenzo Orlandini (Włochy)

26 kwietnia 1959  Turcja
Küçükandonyadis Gol 13' (k)54'
2:0
(1:0)
Rumunia  Beşiktaş İnönü Stadı, Stambuł
Widzów: 23 567
Sędzia: Borge Nedelkovski (Jugosławia)

28 czerwca 1959 Portugalia 
Coluna Gol 45'62'
Cavém Gol 68'
3:2
(1:0)
 NRD
Vogt Gol 47'
Kohle Gol 72'
Estádio das Antas, Porto
Widzów: 19 124
Sędzia: Juan Garay Gardeazábal (Hiszpania)

23 września 1959
19:00
Austria 
Hof Gol 2'25' (k)
Nemec Gol 21'73'
Skerlan Gol 60'
5:2
(3:2)
 Norwegia
Ødegaard Gol 19'35'
Ernst Happel Stadion, Wiedeń
Widzów: 34 989
Sędzia: Dimosthemis Stathatos (Grecja)

27 września 1959
15:30
Węgry  0:1
(0:0)
 ZSRR
Wojnow Gol 58'
Népstadion, Budapeszt
Widzów: 78 481
Sędzia: Józef Kowal (Polska)

14 października 1959 Hiszpania 
Di Stéfano Gol 30'
Gensana Gol 69'
Gento Gol 85'
3:0
(1:0)
 Polska Estadio Santiago Bernabéu, Madryt
Widzów: 62 070
Sędzia: Karoly Balla (Węgry)

18 października 1959 Czechosłowacja 
Buberník Gol 39'56'
Scherer Gol 47'86'
Dolinský Gol 63'
5:1
(1:1)
 Dania
Kramer Gol 32'
Stadion Srbská, Brno
Widzów: 31 217
Sędzia: Helmut Köhler (NRD)

25 października 1959  Bułgaria
Diew Gol 55'
1:1
(0:0)
Jugosławia 
Mujić Gol 57'
Stadion Narodowy im. Wasyla Lewskiego, Sofia
Widzów: 27 560
Sędzia: Kurt Tschenscher (NRD)

Ćwierćfinały[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze mecze[edytuj | edytuj kod]

Hiszpania  Walkower  ZSRR

13 Grudnia 1959, 14:30 Francja 
Fontaine Gol 6'18'70'
Vincent Gol 38'82'
5:2
(3:1)
 Austria
Horak Gol 40'
Pichler Gol 65'
Stade Olympique de Colombes, Colombes
Widzów: 43 775
Sędzia: Manuel Martín Asensi (Hiszpania)

8 maja 1960 Portugalia 
Santana Gol 30'
Matateu Gol 70'
2:1
(1:0)
 Jugosławia
Kostić Gol 82'
Estádio Nacional, Oeiras
Widzów: 39 978
Sędzia: Joseph Barbéran (Francja)

22 maja 1960, 15:00 Rumunia  0:2
(0:2)
 Czechosłowacja
Masopust Gol 8'
Bubník Gol 45'
Stadionul 23 August, Bukareszt
Widzów: 61 306
Sędzia: Andor Dorogi (Węgry)

Rewanż[edytuj | edytuj kod]

27 marca 1960, 15:00  Austria
Nemec Gol 26'
Probst Gol 64'
2:4
(1:0)
Francja 
Marcel Gol 46'
Rahis Gol 59'
Heutte Gol 77'
Kopa Gol 83' (k)
Praterstadion, Wiedeń
Widzów: 39 229
Sędzia: Leo Helge (Dania)

22 maja 1960, 15:00 Jugosławia 
Šekularac Gol 8'
Čebinac Gol 45'
Kostić Gol 50'88'
Galić Gol 79'
5:1
(2:1)
 Portugalia
Cavém Gol 29'
Stadion JNA, Belgrad
Widzów: 43 000
Sędzia: Alfred Stoll (Austria)

22 maja 1960, 15:00 Czechosłowacja 
Buberník Gol 1'15'
Bubník Gol 18'
3:0
(3:0)
 Rumunia Tehelné pole, Bratysława
Widzów: 31 057
Sędzia: Leif Gulliksen (Norwegia)

Turniej finałowy[edytuj | edytuj kod]

Drabinka[edytuj | edytuj kod]

  Półfinały Finał
             
6 lipca – Paryż
  Francja 4  
  Jugosławia 5  
 
10 lipca – Paryż
      ZSRR 2
    Jugosławia 1
 
 
Mecz o 3. miejsce
6 lipca – Marsylia 9 lipca – Marsylia
  Czechosłowacja 0   Czechosłowacja  2
  ZSRR 3     Francja  0


Półfinały[edytuj | edytuj kod]

6 lipca 1960, 20:00 Francja 
Vincent Gol 12'
Heutte Gol 43'62'
Wisniewski Gol 53'
4:5
(2:1)
 Jugosławia
Galić Gol 11'
Žanetić Gol 55'
Knez Gol 75'
Jerković Gol 78'79'
Parc des Princes, Paryż
Widzów: 26 370
Sędzia: Gaston Grandain (Belgia)

6 lipca 1960, 20:30 Czechosłowacja  0:3
(0:1)
 ZSRR
Iwanow Gol 34'56'
Poniedelnik Gol 66'
Vélodrome, Marsylia
Widzów: 26 370
Sędzia: Cesare Jonni (Włochy)

Mecz o 3. miejsce[edytuj | edytuj kod]

9 lipca 1960
18:00 CEST
Czechosłowacja 
Bubník Gol 58'
Pavlovič Gol 88'
2:0
(0:0)
 Francja Stade Vélodrome, Marsylia
Widzów: 9 438
Sędzia: Włochy Cesare Jonni

Finał[edytuj | edytuj kod]

10 lipca 1960
21:30 CEST
ZSRR 
2:1
(0:1)
 Jugosławia
Galić Gol 43'
Parc des Princes, Paryż
Widzów: 17 966
Sędzia: Anglia Arthur Edward Ellis


MISTRZ EUROPY 1960

ZSRR
 PIERWSZY TYTUŁ

Statystyki turnieju[edytuj | edytuj kod]

Królowie strzelców[edytuj | edytuj kod]

2 gole:

Najszybszy gol[edytuj | edytuj kod]

1 minuta: Milan Galić

Średnia goli[edytuj | edytuj kod]

4,25 na mecz

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d How the EURO was born, [w:] UEFA.com [online], 11 czerwca 2021 [dostęp 2022-11-27] (ang.).
  2. André Vieli, UEFA. 60 years at the heart of football, [w:] UEFA.com [online], 2014, s. 12-13 [dostęp 2022-11-27] (ang.).
  3. André Vieli, UEFA. 60 years at the heart of football, [w:] UEFA.com [online], 2014, s. 20 [dostęp 2022-11-27] (ang.).
  4. a b André Vieli, UEFA. 60 years at the heart of football, [w:] UEFA.com [online], 2014, s. 22 [dostęp 2022-11-27] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]