Morawica (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie małopolskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Morawica
Kościół
Kościół
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Liszki
Liczba ludności (2006) 990
Strefa numeracyjna (+48) 12
Kod pocztowy 32-084
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0325624
Położenie na mapie gminy Liszki
Mapa lokalizacyjna gminy Liszki
Morawica
Morawica
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Morawica
Morawica
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Morawica
Morawica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Morawica
Morawica
Ziemia50°04′27,2″N 19°44′58,8″E/50,074222 19,749667

Morawicawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki. Znajduje się w obrębie dwóch regionów geograficznych; Garbu Tenczyńskiego zaliczanego do Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej i Obniżenia Cholerzyńskiego będącego mezoregionem Bramy Krakowskiej[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Przez miejscowość przebiega autostrada A4 (w tym miejsce obsługi podróżnych MOP-Morawica).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś w okresie średniowiecza stanowiła wraz z okolicznymi dobrami siedzibę rodu Toporczyków (Toporów), którzy później przyjęli nazwisko Tęczyńskich. Najstarsza wzmianka o rycerzach z Morawicy znajduje się w „Cudach św. Stanisława – Żywot większy” (Vita Sancti Stanislai – Vita maior) Wincentego z Kielczy; wspomniany jest tam rycerz Andrzej z Morawicy oraz pleban z Morawicy o imieniu Świętek (1247-1253) – jest to również najstarsza wzmianka o parafii w Morawicy. W XIV wieku Toporczycy przenieśli swoja siedzibę do zamku Tenczyn, którego budowę rozpoczął w 1319 roku kasztelan krakowski Jan Nawój z Morawicy. Około 1408 roku kaplicę zamkową przekształcono w murowany kościół; wykorzystano do tego celu kamienie pochodzące z rozbiórki części zamku w Morawicy. W „Księdze uposażeń diecezji krakowskiej” (Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis, 14701480) Jana Długosza znajduje się informacja, że kościół w Morawicy, wzniesiony w 1408 roku, był „zbudowany z białego kamienia” (łac. ex albo lapide murata).

W XVII wieku wieś przeszła w ręce Czartoryskich[2]. W 1743 roku stary kościół rozebrano i na jego miejscu zbudowano obecny kościół ze środków przekazanych przez Augusta Aleksandra Czartoryskiego. Od połowy XIX wieku Morawica była własnością rodu Potockich, którzy przed II wojną światową sprzedali dobra w Morawicy Andrzejowi Jaworowskiemu.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Morawica[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0325630 Bory część wsi
0325647 Duża Morawica część wsi
0325653 Granice część wsi
0325660 Mała Morawica część wsi
0325676 Pastwisko część wsi
0325682 Zagrody część wsi

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[5].

 Osobny artykuł: Zamek w Morawicy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dolinki Podkrakowskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-95-3.
  2. a b www.morawica.net (pol.). [dostęp 2015-02-06].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. GUS. Rejestr TERYT.
  5. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 grudnia 2017; 6 miesięcy temu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]