Wał Antonina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Mur Antoninusa)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wał Antonina – fortyfikacja złożona z kamieni i darni, zbudowana przez Rzymian wzdłuż dzisiejszego Central Belt of Scotland pomiędzy zatoką Firth of Forth, a zatoką Firth of Clyde. Reprezentuje wysuniętą najbardziej na północ granicę Imperium Rzymskiego. Ma prawie 63 km (39 mile) długości, 3 metry (10 stóp) wysokości i 5m (16 stóp) szerokości. Obrona została podparta przez głęboki rów znajdujący się po północnej stronie muru.

Bariera była drugą z ,,wielkich wałów’’ zbudowanych przez Rzymian w północnej Brytanii. Jego ruiny są mniej widoczne niż bardziej znanego Wału Hadriana na południu. Budowę rozpoczęto w 142 roku na rozkaz rzymskiego cesarza Antonina Piusa. Ukończenie budowy zajęło 12 lat.

Wał rozciąga się 63 km (39 mil) od wioski Old Kilpatrick w West Dunbartonshire nad Firth of Clyde do Carriden, niedaleko Bo'ness nad Firth of Forth. Wał został stworzony, aby poszerzyć rzymskie terytorium i podkreślić władzę przez zastąpienie Wału Hadriana 160 km na południu jako granicy Brytanii. Rzymianie zbudowali wiele fortów i tymczasowych obozów na północ od Wału Antonina w celu obrony szlaków prowadzących do północnej Szkocji, ale nie podbili Kaledończyków. Wał Antonina został wystawiony na wiele ataków. Rzymianie nazywali teren na północ od Wału Antonina Kaledonią, jednak to pojęcie w niektórych kontekstach może odnosić się do całego terytorium na północ od muru Hadriana.

Położenie i konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Wał Antonina jest krótszy niż wał Hadriana a w czasie budowy w większej ilości użyto darni położonej na kamiennych fundamentach niż kamiennych bloków, mimo to było to wciąż wielkie osiągnięcie. Kamienne fundamenty i skrzydła prawdziwych fortów ukazują, że oryginalnym planem była budowa kamiennej ściany podobnej do Muru Hadriana, zostało to jednak szybko skorygowane. Jako budowla, Wał był typowym nasypem posiadającym 4 metry (13 stóp) wysokości, stworzony z warstw darni i miejscami ziemi, z wielkim rowem po północnej stronie i wojskowymi ścieżkami na południu. Początkowo Rzymianie planowali budowę fortów co 10 km (6 mil), ale ostatecznie wznieśli 19 fortów, rozmieszczonych co 3,3 km. Najlepiej zachowany i jednocześnie najmniejszy z fortów to Rough Castle Fort.

Porzucenie[edytuj | edytuj kod]

Wał został porzucony 8 lat po jego ukończeniu, kiedy rzymskie legiony wycofały się na Wał Hadriana w 162 roku. Po pewnym czasie tereny te (pielęgnowane jako ,,ziemia niczyja’’, która później znana była jako Północna Anglia) stały się miejscem osiedlenia brytańskich plemion.

Lista Dziedzictwa Narodowego UNESCO[edytuj | edytuj kod]

Rząd Wielkiej Brytanii przy poparciu Szkockiego rządu starał się o wpisanie Wału Antonina na listę Narodowego Dziedzictwa UNESCO od 2003 roku. Został on wpisany na listę w czerwcu 2008 roku jednak nie figuruje on na mapie UNESCO jako dziedzictwo narodowe.

Kilka miejsc wzdłuż wału znajduje się pod opieką organizacji Historic Scotland są to:

  1. Bar Hill Fort
  2. Bearsden Bath House
  3. Castlecary
  4. Croy Hill
  5. Dullatur
  6. Rough Castle
  7. Seabegs Wood
  8. Watling Lodge
  9. Westerwood

Wszystkie te miejsca są dostępne dla turystów.

W literaturze[edytuj | edytuj kod]

Wał Północny jest przedstawiany w niektórych powieściach historycznych Rosemary Sutcliff jako w pełni funkcjonujący bastion potęgi Rzymu w The Mark of the House Lord, a także jako porzucona ruina we Frontier Wolf.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]