Narnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy świata fantastycznego. Zobacz też: zespół Narnia.
Mapa świata Narnii

Narnia – fantastyczny świat stworzony przez brytyjskiego pisarza C.S. Lewisa, w którym rozgrywa się akcja jego powieści z cyklu Opowieści z Narnii. Świat ten zawdzięcza swoją nazwę znajdującej się w nim krainie Narnii, wokół której w głównej mierze toczą się opowieści.

Mieszkańcami Narnii są liczne fantastyczne stworzenia, takie jak: fauny, centaury, karły oraz mówiące zwierzęta. W Narnii bardzo powszechna jest magia. Kraina ta została stworzona przez lwa Aslana.

Lewis prawdopodobnie zaczerpnął nazwę swej magicznej krainy z łacińskiej wersji nazwy włoskiego miasta Narni[1].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Fantastyczny świat, w którym rozgrywa się akcja, podzielony jest na liczne kraje. Najważniejsze z nich to Narnia, Archenlandia, Kalormen i Harfang.

Stolica narnijskiego królestwa znajduje się w położonym nad Wschodnim Oceanem, zamku Ker-Paravel. Zamek Ker-Paravel, który podczas złotego wieku (panowania Wielkiego Króla Piotra, Królowej Zuzanny, Króla Edmunda i Królowej Łucji) leżał na półwyspie. Półwysep ten podczas kilkusetletniej nieobecności legendarnych władców stał się wyspą. Właściwa Narnia jest jedną z krain, na południe od której leżą Archenlandia i (za wielką pustynią) Kalormen. Od wschodu Narnia graniczy z Morzem Wschodnim, którego najdalej na wschód wysuniętą częścią jest Srebrne Morze.

Na zachód od Narnii leży Zachodnie Pustkowie, za którym jeszcze bardziej na zachód znajduje się Granatowe Jezioro. Za tym jeziorem położone jest wysokie Wzgórze z Ogrodem i Drzewem (analogią do drzewa poznania dobra i zła z Biblii), czasem nazywane Zachodnim Odludziem.

Od północy Narnia sąsiaduje z krainą olbrzymów, Ettinsmoor (z ettin, dawny wariant eten – „olbrzym” i moor – „otwarty, żyzny teren”). Jest to obszerne wrzosowisko, przecięte licznymi strumieniami, na północ od rzeki Sucha Woda, a na południe od Harfangu[2].

Archenlandia[edytuj | edytuj kod]

Herb Archenlandii

Archenlandia położona jest między Narnią właściwą, a Wielką Pustynią oddzielającą ją od Kalormenu. Na południu Archenlandii znajdują się liczne góry, puszcza oraz rzeka Kręta Strzała. Najważniejsze miejsce w tej krainie to zamek Anward. Pierwszym królem i założycielem Archenlandii był Król Kol, syn Króla Narnii – Franka V.

Kalormen[edytuj | edytuj kod]

Kalormen ang. Calormen został założony w 204 rok czasu narnijskiego przez przestępców-banitów z Archenlandii. Kalormen położony jest na południe od Narnii i Archenlandii, od której dzieli go pustynia. Od wschodu ma dojście do Wielkiego Oceanu Wschodniego. Stolicą Kalormenu jest Taszbaan, położony na wyspie na rzece[3]. Jest krajem o wiele większym od Narnii, która ma powierzchnię równą 1/4 najmniejszej kalormeńskiej prowincji[4]. Nazwa wywodzi się z łacińskiego calor (ciepło) i angielskiego men (ludzie), czyli Kalormeńczycy to „ludzie z ciepłego [kraju]”[5].

Kalormen zamieszkują ciemnoskórzy ludzie, których kultura i ubiór przypominają kulturę arabską lub turecką[3]. Władca Kalormenu nosi tytuł Tisrok i jest despotą rządzącym ściśle hierarchicznym społeczeństwem, którego arystokrację stanowią Tarkaanowie[6]' Noszą oni bogate, zdobione szaty, turbany i zbroje kolcze oraz uzbrojenie we wschodnim typie (sejmitary i okrągłe tarcze)[3]. Kalormeńczycy opisani są jako „tajemniczy”, „mądrzy” i „okrutni”; wspaniałość ich pełnej ogrodów stolicy przesłania biedę przeciętnych mieszkańców, ordynarnych i cuchnących. Kultura Kalormeńczyków, wrogów Narnijczyków, jest prawdopodobnie wzorowana na Baśniach z tysiąca i jednej nocy, których Lewis nie lubił[3]. Społeczna hierarchia Kalormenu obejmuje zarówno zwykłych, ubogich ludzi chodzących w łachmanach i mieszkających w brudzie[7], jak i pozbawionych wszelkich praw niewolników; handel tymi ostatnimi jest powszechny[8]. Kobiety są ściśle podporządkowane mężczyznom[8].

W Kalormenie nie mieszkają zwierzęta mówiące ludzkim głosem, tak jak w Narnii. Wyjątki stanowią zwierzęta, które zostały porwane (konie Bri i Hwin)[5]. Ogólnie Kalormen i jego społeczeństwo jest przedstawiany jako opozycja, antyteza Narnii[9].

W której rozgrywa się część akcji powieści Koń i jego chłopiec; inwazja Kalormeńczyków na Narnię stanowi istotną część akcji Ostatniej bitwy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Roger Lancelyn Green, Walter Hooper: C.S. Lewis: A Biography. London: 1974, s. 306.
  2. Ford 1994 ↓, s. 172.
  3. a b c d Sammons 1979 ↓, s. 58.
  4. Sammons 1979 ↓, s. 52.
  5. a b Ford 1994 ↓, s. 92.
  6. Sammons 1979 ↓, s. 59.
  7. Ford 1994 ↓, s. 93.
  8. a b Ford 1994 ↓, s. 94.
  9. Ford 1994 ↓, s. 92–94.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Martha Sammons: A guide through Narnia. Wheaton, Illinois: Harold Shaw Publishers, 1979. ISBN 0-87788-325-4. (ang.)
  • Paul Ford: Companion to Narnia. San Francisco: HarperSanFrancisco, 1994. ISBN 0-06-251136-X. (ang.)